Hết mình cho cuộc sống - hotinhtam

E207- Kết nạp Đảng cho người đã mất

2012-01-31T04:18:00.000-08:00

E207- Kết nạp Đảng cho người đã mất

Tháng 4 năm 1975, tiểu đoàn tôi được lệnh đánh cầu Bà Tồn trên quốc lộ 4, đoạn thuộc huyện Cái Bè- Tiền Giang bây giờ. Lâu quá nên tôi không nhớ rõ là trận đánh diễn ra vào ngày nào. Lúc đó tôi là trung đội trưởng C3- D1- E5(tức E207 cũ)- F8- QK8. Trung đội tôi được lệnh bám sát mặt lộ, chặn đánh bộ binh sư 7 từ Đồng Tâm xuống tăng viện, đảm bảo cho đặc công đặt mìn phá sập cầu. Với cương vị của mình, tôi không biết được toàn cục trận đánh, chỉ biết hướng tiến công của chúng tôi phải vượt qua rất nhiều mương đìa, nhiều vườn cây ăn trái. Đây cũng là trận đánh đầu tiên mà tôi gặp rất nhiều nhà dân, với rất nhiều người dân đang ở trong nhà. Tất nhiên khi chúng tôi xuất hiện, hầu hết những người dân ở đây đều dùng ghe xuồng chạy đi nơi khác, vì sợ bị bom pháo. Bởi vậy, khi chúng tôi bám sát được mặt lộ, lập tức pháo từ Cái Bè, từ Cai Lậy dập xuống như mưa, với đủ loại pháo phát quang, pháo chụp. Chớp lửa rừng rực. Mảnh pháo veo véo rú rít. Đất cát bay vù vù.

Thế rồi từ hướng Cái Bè, xuất hiện hai chiếc xe nồi đồng, vừa chạy vừa khạc đạn 2ly7 xối xả, với tiếng nổ đùng toác toác, đùng toác toác chói chát, nhức cả óc, khiến bộ đội phải dạt lui về phía sau. Trước tình thế ấy, tôi lệnh cho Kiệm ôm DKZ57(thu được trong trận đánh chốt Gãy Kinh Nhứt), tiếp cận mặt đường để bắn diệt xe nồi đồng. Chúng tôi dùng AK bắn yểm trợ cho Kiệm trườn lên sát con lộ. Dưới ánh sáng của chớp lửa pháo chụp, tôi nhìn thấy Kiệm đã tiếp cận ngay mép lộ, nằm xoãi phía sau khẩu DKZ. Khi chiếc xe nồi đồng quay trở lại, Kiệm lập tức nhắm bắn, thế nhưng viên đạn lại bay cao, vọt qua chiếc xe. Súng máy trong đồn lính bảo an, tập trung bắn xối xả về phía Kiệm. Tôi nghĩ rằng Kiệm sẽ phải lùi lại, thế nhưng anh vẫn nằm tại chỗ đón bắn chiếc xe nồi đồng thứ hai. Và khi chiếc nồi đồng thứ hai chạy tới, cách gần trăm mét, Kiệm đã ngồi dậy, nâng súng trong tư thế quỳ bắn. Đây là một hành động rất nguy hiểm đến tính mạng, vì dưới chớp lửa đạn pháo và ánh sáng của pháo dù treo trên cao, Kiệm sẽ thành mục tiêu lộ thiên; nhưng tôi biết, chỉ có cách đó, Kiệm mới có thể bắn diệt được chiếc xe nồi đồng; bởi vì với tư thế nằm bắn dưới thấp, khó hòng bắn trung được mục tiêu đang chạy giữa lộ, do bị mặt đường che khuất. Và quả nhiên khi Kiệm vừa ngồi dậy, vừa mới nâng khẩu DKZ57 lên, trọng liên trên chiếc xe nồi đồng đã bắn xối về phía anh. Tôi thấy Kiệm bị hất tung lên cao, rồi ngã xuống, lăn mấy vòng về phía sau. Chúng tôi tập trung bắn quyết liệt về phía chiếc xe, để hai người lao lên lấy xác Kiệm và lấy khẩu DKZ57. Cùng lúc ấy, chúng tôi được liên lạc tiểu đoàn thông báo rút lui về vị trí tập kết, vì vừa có lệnh từ cấp trên không được đánh sập cầu nữa.

Chúng tôi thay nhau cõng xác Kiệm về bờ kinh Cổ Cò, phía ngoài vòng đang bị pháo địch bắn phá. Bấy giờ chúng tôi lấy một chiếc chiếu trong nhà dân, trải xuống cái sân đất, đặt Kiệm nằm lên trên. Kiệm bị đạn 12ly7 bắn xuyên qua ngực phải, trổ ra phía sau lưng vết rách toác to như miệng chén. Tại điểm tập kết này, lúc đó có tôi và Hoành là trung đọi phó của tôi, cùng với anh Tùng C trưởng C3, anh Ruộng trợ lý quân giới, anh Thử Y sĩ, anh Ngôi tham mưu trưởng tiểu đoàn. Khi anh Thái chính trị viên tiểu đoàn đến, tôi ngồi quỳ xuống vuốt mắt cho Kiệm, thì bỗng nhiên thấy Kiệm từ từ mở hé cả hai mắt. Tôi liền quờ tay về phía sau, kéo anh Thái ngồi xuống. Và điều làm tôi vô cùng sững sốt, là tôi nhìn thấy hai môi Kiệm đang mấp máy, nên tôi vừa khóc vừa gọi, Kiệm ơi… Kiệm ơi…. Bấy giờ tôi nhìn thấy anh Thái cũng khóc, nước mắt rơi lả chả từng giọt. Và tôi càng bất ngờ hơn, khi tôi thấy Kiệm nhìn thẳng vào anh Thái, hỏi thều thào, nhưng nghe rất rõ. “Anh Thái ơi, em có được kết nạp vào Đảng không anh?”. Lúc này tiếng pháo đã dứt, đêm vắng lặng và yên tĩnh đến lạ lùng, nên tôi tin chắc rằng, rất nhiều người cũng nghe được câu hỏi của Kiệm, vì tôi thấy ai cũng khóc nấc lên. Còn anh Thái thì cúi sát xuống mặt Kiệm và nói, “đồng chí là đảng viên của Đảng!”.

Sau 30 tháng 4 năm 1975, khi tiểu đoàn tôi lên chốt giữ biên giới ở búng Bình Thiên, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang, lúc được điều về làm trợ lý chính trị tiểu đoàn, tôi nhắc lại câu hỏi, “Anh Thái ơi, em có được kết nạp vào Đảng không anh?”, và anh Thái, với cương vị là bí thư đảng bộ tiểu đoàn, đã làm Lễ kết nạp Đảng cho Kiệm. Cũng có cờ Đảng, cờ tổ quốc, ảnh Bác Hồ, có các đảng viên K bộ tham dự. Chỉ có Kiệm, người được kết nạp là không có mặt. Khi anh Thái đọc quyết định kết nạp Kiệm vào Đảng, rồi thay mặt Kiệm đọc lời tuyên thệ dưới cờ Đảng, tất cả chúng tôi đều khóc nấc lên nghẹn ngào.

Hồ Tĩnh Tâm

hoa gao- hoa Moc Mien

2012-01-07T17:59:00.000-08:00

HOA MỘC MIÊN
Hồ Tĩnh Tâm

Lâu rồi. Đã lâu lắm rồi phải không Mộc Miên. Buổi chiều ấy. Buổi chiều mùa đông. Có mưa phùn, có gió bấc, có âm âm một nỗi niềm. Anh nói là nỗi niềm Mộc miên. Còn em nói, nỗi niềm heo may. Lối về làng, em còn nhớ không, hung hung hai vệt cỏ may chạy dài hun hút. Chúng mình ngồi với nhau bên bờ sông Công. Chúng mình thở ra khói. Gió bấc thở điệu buồn thườn thượt. Hoa Mộc Miên đỏ đến chạnh lòng. Em ném hòn cuội xuống sông Công. Anh cũng ném hòn cuội xuống sông Công. Hai vòng sóng lan tỏa. Đan vào nhau. Giao thoa ấm nóng. Em lượm một đóa Mộc Miên đưa lên miệng. Anh thấy em nhấm nhỏ nhẻ cánh Mộc Miên đỏ rực. Anh cũng lượm một đóa Mộc Miên. Cũng bắt chước em nhấm nháp sắc đỏ xốn xang như lửa. Mộc Miên cháy rừng rực mà anh với em chẳng nói được gì. Nước sông Công vô tình ngủ lịm trong heo may hiu hắt.

Lâu rồi. Đã lâu lắm rồi phải không Mộc Miên.

HTT

Chào HT.

Mấy hôm nay anh lu bu toàn những chuyện gì đâu, chẳng còn mấy thời gian cho chuyện viết lách, nên cũng ít đọc trên mạng, chỉ thỉnh thoảng ngồi xem vài bộ phim tư liệu để bổ sung kiến thức. Trời lạnh nên nhớ mùa đông phương Bắc, thành ra bần thần viết cái đoản văn về hoa gạo cho đỡ nhớ.

Hoa gạo còn có tên gọi là Hoa Mộc Miên, gắn với sự tích mối tình Hoa Mộc Miên ở miền núi Tây Bắc, Việt Bắc, nơi anh từng sống một thời tuổi trẻ. Cứ vào tháng ba là hoa gạo bắt đầu nở. Mới đầu chỉ là những nụ hoa đỏ lấm tấm như những đốm lửa trong gió rét mùa đông. Rồi những nụ hoa lớn dần lên, xòe ra năm cánh to dày. Nhìn từ xa thấy đỏ chói chang như lửa, khiến mùa đông chợt ấm lên lạ thường. Khi hoa gạo tàn phai gieo mình xuống lòng đất thì những quả gạo ra đời, bên trong chứa đầy sợi bông xốp, người ta vẫn thường lấy đem về nhồi vào ruột gối- nhiều người còn dùng nhồi và chăn bông.

Cây gạo ở Miền Bắc là hình ảnh của những miền quê nghèo thương khó, đẹp một cách bình dị trong yên ả thanh bình. Cứ mỗi năm khi trời se lạnh là anh lại nao nao nhớ về loài hoa đỏ, có cái tên rất đỗi thân thương là hoa gạo- Hoa Mộc Miên của tình yêu và nỗi nhớ.

Chúc HT vui khỏe cùng năm mới nhen.

Gửi Hồ Tĩnh Tâm

tranhoangvy

Chúc HTT và gia đình năm mới an khang, tài lộc dồi dào, sáng tác hay. Tình thân

Trần Hoài Thắm( CTDY)

Em cũng nghe nhiều về hoa gạo ở miền bắc. Nhưng cái tên Hoa Mộc Miên thì bây giờ mới biết đó. Cám ơn anh cho em biết thêm một điều quý giá về hoa gạo.( Thú thật em chưa được ngắm hoa gạo nở và biết rất ít về hoa gạo)
gởi anh tranhoangvy

hotinhtam

Chào anh Trần Hoàng Vy.

Dạo này bận bịu toàn chuyện gì đâu nên tôi cũng chẳng viết được gì mấy anh ạ. Hơn nữa do ảnh hưởng sức khỏe nên nguồn cảm hứng cũng không được như trước, đầu óc cứ ù lì thế nào ấy.

Đầu năm chúc anh vui khỏe và viết được nhiều nhen.

gởi cuatungdauyeu

Chào HT.

Quê mình hình như không có cây gạo em ạ. Cây gạo là loài cây rất đặc trưng đối với nông thôn Miề̀n Bắc. Vào mùa đông cây gạo rụng sạch lá, chỉ còn trơ lại nhánh cành khẳng khiu với thân cây sầ̀n sùi. Đến tháng ba cây gạo bắt đầu trổ bông, rồi nở rộ một màu đỏ chói chang như lửa. Lúc này chim chóc tụ về rất đông, hót ríu ran suốt cả ngày. Sau đó hoa gạo rụng dần, và quả gạo bắt đầu lớn dần lên. Đến tháng 5 quả gạo chín nở bung ra, rắc vào không gian từng chùm sợi bông trắng xóa, theo gió bay đi khắp nơi, nhìn đẹp lắm.

Chẳng biết có thể lấy giống đem về quê mình trồ̀ng được không. Nhưng anh nghĩ chắc là không được, vì nếu được thì người ta đã trồng rồi.

nỗi niềm 12 trong mùa giáng sinh

2011-12-28T01:42:00.000-08:00

NỖI NIỀM 12
Anh đồng bằng gởi Em đồng bằng

Hun hút em ơi, từng sợi gió trượt dài theo dốc tuổi
Mười hai mưa phùn trên tóc núi hoa râm
Nghiêng hết heo may rối bời lũng suối
Mỏi mòn anh cháy đợi một trăng mầm.

Khát vọng – Đam mê một trời nhung nhớ
Mùa thời gian réo nợ bạc bàn tay;
Xa cách mấy cũng gần trong hơi thở
Máu về tim chín đỏ nỗi đau này.

Không phải Chúa, anh cũng là cứu thế
Trần gian thay. Lệch cả ải giang hồ.
Thập giá là đây- giang đôi tay trời bể
Cứu rỗi đời nhau lớp lớp chữ dồn xô.

Mười hai. Mười hai. Heo may trong ngực
Đồng bằng ơi ta bùn đất Giáng sinh;
Hiển hiện em đóa vô thường vô thức
Dẫu chết đi rồi… ta vẫn cứ phục sinh!

HTT
23g13, ngày 16 tháng Giáng Sinh năm Đợi

ĐÊM NÔ EN TRÊN BỜ SÔNG

2011-12-23T10:39:00.001-08:00

ĐÊM NÔ EN TRÊN BỜ SÔNG

Truyện ngắn Hồ Tĩnh Tâm

Năm ấy mùa đông rất lạnh, nhưng vì công việc mà tôi buộc lòng phải một mình đạp xe ra đi trong mưa phùn gió bấc. Chặng đường khá xa nên tôi tính toán ra đi từ tám giờ sáng, với hy vọng tới nơi vào lúc sập chiều. Chắc là cậu tôi sẽ mừng lắm, vì đã mấy năm rồi hai cậu cháu chưa gặp nhau, và cũng chẳng hề có thư từ gì qua lại. Chiến tranh ì đùng khiến người ta quên đi rất nhiều việc thuộc về tình cảm. Bởi vậy khi biết tin cậu tôi vì bị thương mà được trở về cơ quan cũ, mẹ lập tức bắt tôi đem cặp gà đi biếu cậu, bởi cậu là đứa em mà mẹ tôi yêu nhất. Còn tôi, tôi cũng quý cậu lắm, bởi hồi nhỏ, thỉnh thoảng tôi vẫn được cậu mua cho mấy ki lô gam sách cũ. Cậu nói, sách để đọc nên cũ hay mới gì cũng thế, mua sách cũ vừa rẻ vừa được chọn theo ý mình thích; mà những cuốn sách cậu lựa mua cho tôi, cuốn nào cũng hay, cứ như là cậu biết được ý tôi vậy. Cho đến bấy giờ, tôi cũng không thể hình dung ra cậu, ngoại trừ tôi nhớ như in là cậu biết chơi phong cầm, và hát nghe cũng tàm tạm.

Buổi sáng trôi qua rất bình yên, nhưng bắt đầu từ buổi trưa thì máy bay xuất hiện ném bom liên tục, buộc tôi cứ phải dừng xe tìm chỗ ẩn nấp, thảnh ra khi trời sập tối, tôi chỉ mới tới bờ sông Luộc, tức là còn cách nơi tôi đến mấy chục cây số. Trời tối như bưng lấy mắt, lại thêm giá rét căm căm như cắt da cắt thịt, buộc tôi phải lần mò tìm một chỗ trú qua đêm. May cho tôi là tôi không phải tìm kiếm lâu, bởi vì ngay bên đường tự nhiên lại thòi ra một ngôi nhà nhỏ, nằm sát bên bờ sông. Mới đầu tôi tưởng là nhà bỏ hoang, nhưng khi đến gần tôi nhìn thấy bên trong có một ông già đang ngồi nấu cái gì đó sôi lục ục trên bếp lửa làm bằng ba cục gạch. Nghe tiếng líp xe kêu lách tách, ông già ngoái lại nhìn và nhận ra tôi, nói một câu gọn lỏn. “ngủ nhờ phải không?”. Vừa đói vừa lạnh, nghe ông già hỏi vậy thì còn gì bằng, nên tôi trả lời ngay.

- Bác cho cháu ngủ nhờ qua đêm, sáng mai cháu đi sớm.

Cúi xuống cời than, không nhìn tôi, ông già nói.

- Ngủ thì cứ ngủ. Tôi có trải sẵn cái ổ rơm đấy. Tôi một mình ra đây là để cho người lỡ đường ngủ nhờ. Không thấy tôi để sẵn tấm chăn bông à.

Dắt cái xe đạp vào dựng ở góc nhà, khóa lại cẩn thận rồi tôi mới nói.

- Cháu có hai cái bánh chưng, bác ăn với cháu nhé!

- Bánh chưng cơ à? Nhưng thôi, để dành mà ăn đường. Tôi có nồi cháo cá đây. Cháo cá lăng, tôi dành mấy ngày để đợi hôm nay đấy. Từ chiều tôi đã nghĩ đêm nay thế nào cũng có khách. Đêm nay là đêm Nô En. Anh chắc không có đạo đâu nhỉ?

Vốn là người vô đạo nên từ trước tới nay tôi chẳng bao giờ quan tâm để ý đến Nô En, trái lại, tôi còn có phần không thích người theo đạo Thiên Chúa. Công giáo với tôi chỉ là những cái nhà thờ bằng đá lạnh lùng, với tượng Chúa chịu nạn trên thánh giá, và tượng Đức Mẹ rất đẹp. Bây giờ, bên bờ sông hoang vắng, nghe ông già nhắc tới Nô En, tự nhiên tôi thấy có gì đó có vẻ thiêng liêng lắm, nên ông già mới nói là đã để dành con cá lăng tới mấy ngày.

Có lẽ biết tôi đang đói, nên ông già mở nắp nồi cháo tra hành vào. Mùi cháo cá bốc lên thơm lựng khiến tôi xốn cả bụng.

- Cứ coi như đã đến giờ Thiên Chúa giáng sinh. Tôi có cút rượu ngang để dành cho đêm Thánh đây. Anh nhắp chút cho ấm bụng nhé.

Ông già múc cái đầu cá ra dĩa, múc cho tôi chén cháo, rồi lôi từ đâu đó ra cút rượu. Sau khi làm dấu Thánh một cách trịnh trọng, ông ra hiệu mời tôi ăn. Còn trẻ lại đang đói, lại từng sống lăn lóc nay đây mai đó, nên sau khi cám ơn ông già một tiếng, tôi cắm đầu húp chén cháo một cách ngon lành. Vừa ăn tôi vừa nghĩ, đúng là ông già này có ý đón khách, chứ mình ông thì việc gì nấu cả nồi cháo to đùng thế này; có dễ bốn năm người ăn thật lực mới hết. Nghĩ vậy, khi nhấp với ông già ngụm rượu, tôi hỏi.

- Bác ạ, cháu hỏi khí không phải, nhưng bác nấu cả nồi cháo to thế này là để đón khách ăn mừng Chúa giáng sinh à?

- Chứ sao nữa. Từ chiều tôi đã nghĩ là đêm nay thế nào cũng có khách. Mấy con chích chòe nó kêu suốt ấy mà.

- Vậy bác cho cháu góp cái bánh chưng nhé. Đằng nào sáng mai cháu cũng đã đến nhà ông cậu ở Ninh Vân, cũng giết gà ăn mừng.

- Tùy anh thôi. Đêm Thánh thì cũng nên ăn chút gì đó cho ngon. Con cá lăng của tôi nặng hơn hai cân đấy. Anh cứ ăn tự nhiên. Vì Chúa mà phải ăn để sống. Với lại đêm nay Chúa của tôi biết có về không nữa. Bom đánh sập nhà thờ làng tôi rồi. Tượng Chúa, tượng Đức Mẹ tan tành hết. Phép Chúa lớn thế cũng không cứu được nhà thờ.

Đêm mùa đông càng lúc càng đặc sánh lại, nghe rõ tiếng gió rít hù hụ trên mặt sông, đẩy lạch xạch vào bốn bức vách thưng bằng nứa đan lóng đôi. Nhờ ngọn lửa phả ra, nhờ chút men rượu chạy rần rật trong cơ thể, nên tôi cũng thấy lâng lâng ấm nóng, đâm ra muốn hóng chuyện.

- Bác ạ, bác nói bác ra đây ở là để đón người lỡ đường cho ngủ nhờ à?

- Anh nhìn tôi dọn sẵn cái ổ to thế kia, anh biết rồi đấy. Với nữa tôi một thân một mình, ở đâu mà chẳng được. Ra đây gần sông hợp với tuổi rồng của tôi. Nói thật với anh. Tuần nào ít nhất cũng có một người lỡ đường vào đây ngủ nhờ đấy. Tháng trước còn có một cô bộ đội đến xin ngủ nhờ vào lúc nửa đêm. Mẹ cô ấy bị bom chết, cô ấy đạp xe gần hai trăm cây số, đến đây chắc là quá mệt nên phải dừng lại xin ngủ nhờ. Mà cô ấy, hỏi ra lại là người công giáo chúng tôi. Lính ra đa, học hết lớp mười đàng hoàng.

Chúng tôi đang vừa ăn vừa trò chuyện, bỗng nghe có tiếng người gọi từ đâu đó ngoài bờ đê.

- Bác cả ơi, còn thức chứ?

Một người đàn ông quấn tùm hụp tấm chăn chiên Nam Định hiện ra, toét miệng cười.

- Em biết ngay là bác cả thế nào cũng còn thức. Nô En buồn quá, chả có nhà thờ để đi Lễ. Em có túm thịt chó với hai cút rượu, em mò ra thức với bác cả mừng Chúa giáng sinh. May quá, nhà bác lại có khách. Nô En cứ là phải thế này chứ. Vì Chúa, bác cả cho em xin cốc rượu nào.

Trà tam rượu tứ. Chúng tôi có ba người, người thứ tư chắc chắn là Chúa ba ngôi chứ còn ai nữa.

Đêm Thánh rộng vô cùng.

HTT

Em ở đâu Bua Khưa

2011-12-22T17:55:00.000-08:00

Em ở đâu Bua Khưa

Tiếng khèn anh thổi sắp tàn đêm em có nghe, Bua Khưa
Đêm dày lắm rồi, rừng lạnh tái tê từng chiếc lá
Gió chui hết vào hang vào hốc, chỉ buồn anh còn thức, Bua Khưa
Buồn anh thức cùng tim anh khản tiếng gọi Bua Khưa
Em ngủ ở nhà nào mà tắt tiếng đàn môi
Con gió đi khắp mười rừng không biết em ở đâu
Con trăng đi khắp mười núi không biết em ở đâu
Mường vắng em cỏ hoang mọc đầy cả ngõ
Con dao của anh lười không vào rừng
Mũi tên của anh buồn không bung khỏi nỏ
Con cáo con chồn vào bắt gà dưới sàn chó cũng không thèm sủa
Than bếp tắt cả ngày lửa cũng không thèm nhóm
Dòng suối cũng không chảy nữa
Chén rượu cũng không còn có bàn tay rót nữa
Em ở đâu Bua Khưa
Em ở đâu Bua Khưa
Em ở đâu Bua Khưa

Dzu

thương lắm Cửa Tùng

2011-12-18T14:17:00.000-08:00

thương lắm Cửa Tùng

Sáng nay tôi thức dậy tìm đọc bài viết của các anh Phan Văn Quang, Xuân Lợi, Mai Thanh Tịnh, trong se lạnh hiu hiu của buổi chớm đông, tự nhiên nhớ quê xa tới chạnh lòng. Lại nhớ hôm cùng các anh Phan Văn Quang, Văn Hùng, Xuân Lợi từ Đông Hà đi thăm Gio Linh, cầu Hiền Lương, Cửa Tùng, Cửa Việt, rồi đêm ấy ngồi bên bờ sông Hiếu, có thêm Thanh Tịnh, Việt Anh... nỗi nhớ quê xứ càng cồn lên da diết. Nhớ và buồn nên tôi viết bài thơ nhỏ về Cửa Tùng, gởi tặng bạn bè và Cửa Tùng Dấu Yêu.

THƯƠNG LẮM CỬA TÙNG
Hồ Tĩnh Tâm

Mới gặp đó đã nhớ về biển sóng
Cửa Tùng ơi nỗi nhớ gọi hằng đêm
Thổn thức sương rơi từng giọt bên thềm
Bờ cát trắng đến nghẹn ngào thao thức
Cánh đồng sao gieo căng vồng lồng ngực
Gió hàng dương thao thiết gọi ta về

Cửa Tùng Cửa Tùng khát vọng đam mê
Cửa sóng mở bình minh ra biển rộng
Thuyền đánh cá neo những chiều gió lộng
Chặt vòng tay thương nhớ Cửa Tùng ơi
Dẫu đi đâu dù cuối đất cùng trời
Sao quên được Nữ Hoàng miền cát trắng
Miền quê ngoại trưa hè chang chang nắng
Mà biển xanh thao thiết gọi tên nhau
Về với quê hương chờm chợp bóng hàng cau
Mái nhà tranh nép mình trong nỗi đợi
Bờ cát mịn uốn cung đàn vời vợi
Bãi đá lô xô vọng tiếng sóng bao đời

Cửa Tùng mình ơi đi lộng đi khơi
Đi không hết lòng nhau về Cửa Tùng neo đậu
Cá trích cá mòi cá theo người hồn hậu
Đòn gánh oằn vai lưng áo đẫm mồ hôi
Sóng vỗ Cửa Tùng chen trong tiếng đưa nôi
Chúng mình lớn lên cùng ớt cay muối mặn
Muôn nẻo đường làng bước dài bước ngắn
Bước tìm nhau thương lắm Cửa Tùng ơi

Có bao giờ nguôi nhớ nắng hàng khơi
Thao thiết với Cửa Tùng chỉ một lời em nói
Biển thì xanh trời thì cao vòi vọi
Nhưng Cửa Tùng chỉ có một mà thôi

HTT

LÍNH CŨ ĐỒNG THÁP MƯỜI

2011-12-16T06:53:00.000-08:00

Truyện ngắn

LÍNH CŨ ĐỒNG THÁP MƯỜI
Hồ Tĩnh Tâm
“Thời gian như nước chảy
Phù sa tình người lắng trong tim”
H.T.T.

Tôi với Toàn, hai đứa ngồi với ve rượu và mấy con rắn mối nướng lèo nằm chất chồng trên cái lá sen xòe như bàn tay thần tiên lật ngửa.
Toàn đã có vẻ say, nhưng uống vẫn rất lì từng nửa ly, nửa ly, không nhểu ra ngoài một giọt.
- Này, thằng Thặng chỉ hát mà trung tá rồi nghen!
- Bậy mầy! Sau 75, nó goánh biên giới chí mạng. Trung đội toàn tân binh, nhờ nó cầm chịch cứng khừ mới chịu nổi.
- Nhưng nó hát vẫn hay hơn nó trận mạc!
- Ừa, nó hát thì khỏi chê!
Thặng từng là lính trinh sát, rồi lính thông tin; A trưởng A vô tuyến điện của tiểu đoàn- một tiểu đoàn mà lính tráng gần hết là sinh viên đại học. Hồi còn trận mạc, tôi không hiểu nhiều về Thặng; còn sau giải phóng, tôi rành Thặng sáu câu vọng cổ. Quê Thường Tín, Hà Tây. Giáo viên dạy thể dục cấp 3; bắn súng trường thể thao TOZ8 hết sẩy. Đẹp trai, chưa vợ, tán gái tuyệt cú mèo, hát cực hay. Lúc còn goánh nhau thì cần khẩu súng, hòa bình rồi thì cần có thêm giọng hát. Thặng được điều về tổ chính trị của tôi. Giọng hát đâm ra ăn tiền. Nắm đội văn nghệ trong tay, Thặng quậy phong trào nổi đình nổi đám. Đến đâu thanh niên cũng réo: “Anh Thặng! Anh Thặng!”. Đến đâu các cô cũng đeo dính như đỉa. “Anh Thặng, chép giùm em BÀI CA MAY ÁO! Anh Thặng, dạy cho em BÀI CA HY VỌNG! Anh Thặng, tối nay các anh có…”. Trời đất! Làm như cả tiểu đoàn chỉ có mình ên anh Thặng.
Toàn nói Thặng chỉ nhờ giọng hát cũng có lý một phần. Bởi vì một sĩ quan làm công tác chính trị thì giọng hát, kỹ thuật hát, cũng chỉ là một lợi khí nhỏ mà thôi, còn bao nhiêu việc đòi hỏi anh ta phải vắt óc ra, phải chạy như cờ lông công.
Tôi nhớ năm 1979, Trần Oanh từ trung đoàn công binh, tìm đến trường đại học, khoe rối rít với tôi: “Thặng vừa dàn dựng cho sư đoàn một chương trình dự thi số dzach. Tiết mục về người lính bắn cối 60 giữa đồng nước nổi, do nó tự biên, tự độc tấu, huy chương vàng toàn quân. Tiết mục đơn ca TÔI LÀ LÍNH CỐI của nó cũng huy chương vàng”. Oanh đến chỉ để khoe với tôi chừng đó, rồi biến luôn về Vàm Cống thăm vợ vài hôm trước lúc trở lại chiến trường K.
Hai tháng sau, Thặng đến, đưa cho tôi bộ dây ghi ta của Đức, rồi rầu rỉ thông báo: “Trần Oanh chỉ huy máy húc mở đường ở Pô Chen Tông, ủi nhằm mìn chống tăng, giờ nằm ngáp tại quân y viện 121. Tao với mày đến ngay với nó”.
Trần Oanh nguyên là sinh viên năm thứ nhất đại học bách khoa năm 69. Năm 70 vào thẳng chiến trường B2. Quê đúng ở nơi mà đại thi hào Nguyễn Trãi bị oan bởi giọt máu con rắn rớt từ xà nhà xuống, thấm qua ba trang giấy. Tiếng là dân của Lệ Chi Viên mà Oanh gộc ghệch lời ăn tiếng nói, ngôn từ chắp nối rời rạc như cơm nguội, chỉ giỏi cái sự thù thì thủ thỉ. Năm 72 từng bị lạc giữa đồng nước linh lang mười ba ngày trời với bàn chân trái bị đứt một phần ba gân Asin. Mười ba ngày gặm nhấm gốc đưng, nhai sống ốc lác, uống nước bạc giữa đồng. Chiều thứ mười ba, khi đã lả đi trên bờ bao Kinh Chuối, may mắn được hai mẹ con dân bản địa bơi xuồng ba lá ngang qua ngó thấy, đem về nuôi giấu, chữa trị, kế chốt Gãy, Kinh Nhứt, thuộc vùng bốn chiến thuật của Ngụy. Lạ vậy, nhờ ở sát cái đồn lớn có pháo 105 và cối 106,7 mà an toàn, thoát chết trở về. Vậy mà nay chịu nằm bẹp một đống trong viện, chằng chịt dây nhợ từ trên cao thòng xuống, cắm tua tủa vô người.
Xuân Hồng thức ròng mấy đêm, khóc ròng mấy đêm trong viện 121. Tiếng thút thít và đôi mắt chỏng lơ của cô đã kéo được Trần oanh trở về từ cửa tử. Xuân Hồng là con gái rượu của bà chủ nhà, nơi tổ chính trị của chúng tôi đóng quân vào khoảng tháng 12 năm 1975. thặng từng nói bô bô: “Trần Oanh phải tìm bằng được cô bơi xuồng ở Kinh Chuối mà trả nghĩa. Còn ông (tức là tôi), có trách nhiệm bồi dưỡng con gái rượu bà chủ nhà thành người của ta”. Tôi chưa kịp trổ tài bồi dưỡng con gái rượu bà chủ thì cổ đã dính cái gộc ghệch của anh chàng hay thù thì thủ thỉ xứ vườn vải BắcHà.
Mà thôi, chuyện của bốn chàng ngự lâm chúng tôi thì dài dòng lắm. Cái thời tuổi trẻ độc thân, lính tráng cũng y chang như thanh niên trong làng, kể cả ngày không hết chuyện phù phiếm.

Năm 1987, tôi tham gia TRẠI SÁNG TÁC CA KHÚC ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG, do Hội nhạc sĩ Việt Nam tổ chức cho các tỉnh phía Nam, tôi có dịp được trở về vùng đất một thời đã trở thành hoài niệm. Đó là miền đất có dòng sông Trăng chạy ngang, phân định biên giới đất đai hai quốc gia láng giềng thân cận.
Một chiều mưa, tôi cùng anh em viết nhạc các tỉnh ngồi nhậu trong cái chòi của ông lão đóng nò cất sát mé sông, nhạc sĩ Phạm khiêm chỉ cái nhà sàn xập xệ phía bờ bên kia, nói với tôi: “Ông thích viết truyện, qua bển làm quen với bà góa, thể nào cũng có tư liệu. Có điều, phải cưa đôi nhuận bút với tụi này một trận tới bến. Thiếu tụi này bù”. Thấy Phạm Khiêm đá đuôi nheo với bạn bè, tôi chắc mẩm bà góa một là rất đẹp, hai là rất xấu, nhưng nhất định có chuyện hay. Tôi lạ gì cái thói đá đuôi nheo của các chàng văn nghệ lãng tử.
Nhưng rồi tôi cũng mò qua.
Trời ạ! Bà góa đẹp tới mê hồn. Phải tội chút chít tới bốn đứa con. Toàn là “vịt giời” Đồng Tháp. Tám con mắt tròn như bi ve, dúm vào một chổ, nhìn chúng tôi như nhìn người từ cung trăng rớt xuống. Hai con mắt của người mẹ cũng còn đen lắm, còn tỏa ra thứ ánh sáng hớp hồn kẻ đa tình đa cảm.
- Nhà còn con lươn gần hai ký, tui làm mồi các anh nhậu nghen!
Lươn gộc nằm mà hấp lá bầu thì khỏi chê. Còn rượu Tân Thành, Hồng Ngự là lửa lò bát quái, lỡ nuốt trôi một xị, cầm chắc hết biết đường về. Đám con nít thấy chúng tôi ca hát um sùm, trở nên dạn dĩ, xán tới đùa giỡn tíu tít như vịt đồng giỡn nước. Con bé út sán vào lòng tôi, chúm đôi môi bông súng, méc tỉnh queo: “Tụi con có tới hai ba lận, mà hổng ba nào còn sống. Chết hết trơn hết trọi, thành ra má tụi con mới nghèo như vầy”.
Trên bàn thờ kết bằng miếng ván còng, hai người đàn ông nhìn xuống tôi với ánh nhìn là lạ như trách móc, như thăm dò: không biết ai trong chúng tôi muốn nhào vô làm tía của sắp nhỏ vô tư này?!
Người đàn bà góa tên Huyền. Huỳnh Thị Huyền. Chị ta lớn hơn tôi ba tuổi, nhưng coi mòi còn trẻ hơn tôi cả chục tuổi là ít. Da trắng, tóc đen dày, mập nhưng không sồ sề. Gương mặt toát ra sự nhàn nhã, phong lưu đài các; không hề bợn lên chút xíu nào của sự nghèo khổ. Chị buôn bán hàng khô ngoài chợ xã, đồng tiền kiếm được chỉ đủ đắp đổi qua ngày. Được cái không phải dầm mưa dãi nắng, lội nước lội phèn, nên dáng người trắng trơn như dân thành thị.
- Tui tới sáu đứa lận. Hai đứa đầu là con của anh bên trái (người đàn bà góa chỉ lên bàn thờ), chúng đã lớn, đã đưa nhau đi làm ăn mụ mị dưới miệt U Minh Thượng. Bốn đứa này là con anh bên phải, học hành bù trớt, chỉ lỏm bỏm mỗi đứa vài ba chữ. Người ta biểu tui có tướng sát chồng. Trước tui sống ở Gãy Kinh Nhứt, cách đây hơn ngày xuồng.
Nghe nhắc tới Gãy Kinh Nhứt, tôi nhớ ngay tới vụ Trần Oanh bị lạc giữa đồng nước. Nghe gợi chuyện lòng vòng một hồi, chị ta nhớ ngay ra Trần Oanh.
- Chèng ơi, ảnh còn sống à! Có vợ con ở Vàm Cống à! Đại úy công binh à! Chèng ơi, ảnh… ảnh….
Những tiếng à thốt lên đầy ngạc nhiên, sững sốt. Thế rồi sau hàng loạt tiếng à à là tiếng khóc. Mới đầu còn khóc sụt sịt, về sau khóc to lên hù hụ, không biết do mừng hay do tủi. Chúng tôi ngồi ngay trân cả đám, men rượu bay biến đi đằng nào. Sắp nhỏ thấy vậy, líu ríu lủi hết vô buồng, nín khe cả một lượt.
Chị Huyền đứng dậy, đốt nhang cặm lên bàn thờ mẹ, vừa khóc vừa nói:
- Má ơi! Anh Hai Bắc Kỳ, ảnh còn sống. Có bạn bè của ảnh ngồi đây nè!

Toàn đậy nắp ve rượu, chém chém bàn tay phải bị mất ba ngón cuối vào không khí, nói qủa quyết:
- Mơi tao vào bưng thăm mẹ con chị Huyền, mầy có gì gởi vô trỏng thì gói ghém để sẵn đó. Giờ cho tao nghỉ khỏe để tối nay qua Cần Thơ chiến đấu với thằng Thặng trận bia trước khi vô bưng.
Toàn đang là giáo viên dạy văn cấp ba, nghèo rớt mùng tơi từ A tới Z, nhưng phiêu lưu lãng tử thì ít ai bằng. Nhờ độc thân mà hè nào Toàn cũng rong ruỗi hết nơi này nơi khác. Có tiền đi đã đành, hết tiền cũng đi. Vừa đi vừa viết thơ, viết bài gởi đăng các báo địa phương, đăng tạp chí văn nghệ các tỉnh. Bài đăng cả năm vẫn để đó, tới hè mới lãnh nhuận bút để vi vu. Kể cũng là tay công tử Bạc Liêu kiểu mới. Toàn có tật xài tiền không bao giờ trả giá. Muốn mua gì cứ hỏi mua. “Cho mười ngàn heo quay”. “Lấy cái bọng vịt coi”. “Cho năm trăm vừa rau sống vừa giá, dì ba!”… Đã vậy lại còn thêm tật không bao giờ đếm tiền. Cứ thọc tay túi quần lôi ra, người bán hàng tự đếm lấy. Gặp quán quen, có khi anh ký sổ cả trăm ngàn, vài trăm ngàn; rồi có khi quên khuấy đi hàng tuần, hàng tháng. Có khi quên suốt cả năm học, hè đến chủ quán nhắc mới nhớ, mới trả tiền; có khi lại còn vừa trả vừa ký thêm mớ nữa. Anh ký vô tư mà trả cũng vô tư. Ai nhắc bao nhiêu trả bấy nhiêu; dư thì lấy lại, thiếu thì để đó, còn ký thì vẫn ký liền xì.
Chuyện Toàn vô lính chủ lực cũng khác người ta. Năm mười bốn tuổi, Toàn đến nhà vợ ông xã trưởng chùi thuê bộ lư đồng cùng các thứ đồ đồng và đánh bóng véc ny đồ gỗ cho nhà ổng, đặng kiếm chút đỉnh tiền tiêu Tết. Nhà ổng vừa nhiều đồ đồng vừa nhiều đồ gỗ từ xưa để lại, toàn là đồ cổ qúy giá, đắt tiền, nhưng con vợ xã trưởng keo kiệt, tính mướn con nít cho rẻ. Toàn lụi cụi lau chùi đánh bóng suốt ba ngày, tới ngày thứ tư, thốt nhiên con vợ xã trưởng la lớn um sùm là nhà bị mất cặp chân đèn từ đời Minh Mạng. Kẻ ăn người ở trong nhà nháo nhào cả lên, người này nghi kỵ người kia, nhìn nhau như nhìn kẻ trộm trong nhà. Toàn biết là cậu út trong nhà chôm đem bán đặng bao con bồ trên phố huyện, nhưng nể tình cậu út biếu cái hộp quẹt Jippo và hai gói Rubi đỏ nên nín thinh. Chừng ông xã trưởng về, thấy Toàn hút phì phà điếu thuốc thơm, mới kêu tới hỏi: “Con nít, tiền đâu hút thuốc thơm mầy?”. Toàn bị sặc khói thuốc, vừa ho vừa trả lời: “Tui có tiền chớ bộ! Tết tới nơi, người ta mướn chùi lư thiếu gì!”. Ông xã trưởng chỉ hỏi bi nhiêu đó rồi thôi, nhưng bà vợ ông ta thì níu lấy điều đó mà từ bán tin bán nghi chuyển sang vu vạ cho Toàn là đạo chích. Bà ta nói bóng nói gió: “Rõ tao già rồi con ngu. Tết nhứt tới nơi còn rước chồn cáo vô nhà cho mất gà mất vịt”. Rồi bà ta lại bày đặt ngoắt ngoéo với chồng: “Ông thấy chưa, ông làm việc cho quốc gia còn phải vấn thuốc rê Cao Lãnh. Thời buổi chiến tranh ì đùng, làm ăn khốn khó, chỉ có thứ đầu trộm đuôi cướp may ra mới có tiền xài Rubi ru bẻo”. Ông xã nạt vợ đừng xót của vu vạ cho người ta, mang tội. Nhưng vợ ông ta lại lồng lên hằn học: “Ông sống nhờ hương hỏa ba đời nhà tui làm Hội đồng, chứ thứ thương người không phải lổ như ông, xểnh tui ra, tới nước mắm cũng không có mà húp”. Bà ta vừa xỉa xói chồng vừa đá mắt nhìn Toàn hằn học.
Cả ngày hôm đó và cả đêm hôm đó Toàn không thể nào quên được ánh mắt ấy. Gần sáng thì Toàn quyết định hành động trừng phạt người đàn bà cậy quyền ỉ thế, bày đặt gieo tai giáng vạ cho người.
Toàn xé giấy tập, viết lá thư bằng những nét chữ nguệch ngoạc, sai chính tả và ngữ pháp tùm lum tà la. Đại ý như sau: “Kính gửi ông xã trưởng! Tui đứng tên dưới đây là Nguyễn Đức Toàn. Nếu không trọng ông là người tốt, tui thiêu rụi cơ ngơi của ông để trả thù bả vu khống. Nay tui chỉ đốt cái ghe ông dùng thâu lúa góp, để vợ ông nhớ, tui không phải là thứ chồn cáo trộm cắp vịt gà. Ông đừng mất công tìm kiếm tui vô ích. Kính thư! Toàn”.
Lối bốn giờ sáng, Toàn dựng thằng em mười hai tuổi thức dậy, khều nó ra vườn, dặn tìm cách đưa lá thư nội nhựt trong ngày cho ông xã trưởng. Dặn xong, Toàn vỗ vỗ cái đầu trọc lóc của thằng em, nói: “Mầy ở nhà phải thương con Út. Nay tao tìm theo giải phóng, khi nào mầy lớn, tao về rước theo đàng mình goánh giặc cho vui”. Xách can xăng năm lít, Toàn nổi lửa đốt rụi cái ghe mười tấn của bà xã trưởng. Khi đứng trên bờ ném nùi lửa xuống cái ghe đã rưới xăng, vừa thấy ngọn lửa bốc lên bựng bựng, Toàn đã co giò phóng dọc theo giăng trâm bầu, băng qua khu gò mả, chạy miết vô đồng.
Từ chân chạy thư cho ban binh vận, Toàn thành liên lạc tiểu đoàn, rồi thành trung đội trưởng, thành cấp trên của Thặng, từng một thời cùng Thặng đeo bám hàng rào đồn bốt điều nghiên. Không ít lần cả hai hút chết trở về. Toàn nói: “Mầy hát có hồn hơn mấy cha ca sĩ. Ở lính trinh sát với tao, chết uổng nhân tài. Để tao giới thiệu mầy về phứt K bộ cho rồi”. nhưng Toàn chưa kịp giới thiệu thì chính anh đã phải lùi về tuyến sau, bởi bị đạn pháo chụp tiện đứt lìa bàn chân phải và ba ngón tay bàn tay phải. Nhờ vậy Toàn mới được cử đi học bổ túc văn hóa, sau hòa bình mới thi được vào đại học.
Khi biết tôi đã gặp được chị Huyền và kể về hoàn cảnh của chị, Toàn tìm đến thằng bạn là bác sĩ, biểu nó chứng cho miếng giấy nghỉ điều trị dài hạn vết thương cũ tái phát, xông thẳng vô Đồng Tháp Mười, lùng sục thu thập tư liệu, cứ liệu, goánh cấp tập mười mấy bài báo, đánh động phong trào truy tìm địa chỉ đỏ, đền ơn đáp nghĩa các gia đình có công với Cách mạng; chiến thắng oanh liệt trở về với một giỏ đệm đầy nhóc nhách bốn ký khô cá sặc rằn, đãi bạn bè say mút chỉ mấy ngày.
Chính Toàn đã lần ra tung tích gia đình chị Huyền là hậu duệ mấy đời về bên nội của bà Từ Dũ. Từ sau thất bại của đoàn nghĩa binh do ông Nguyễn Trung Trực chỉ huy, dòng họ thuộc chi của thân phụ chị Huyền phải phiêu dạt tứ tán tìm chốn nương thân. Chị Huyền tính ra là cháu đời thứ mấy, thứ mấy của bà Thái hậu. Nhờ vậy chị mới có hơi hướm phong lưu đài các, dù đang lúc lâm cảnh cơ hàn góa phụ nuôi con. Ông cố nội của chị Huyền vốn là dũng tướng trung thành của tùy tướng Ngô Văn Đen, là người có công đầu cặm leng khai phá mở đất ở vùng Rạch Đùi, Càng Long. Theo như Toàn thâu thập, ông là người có sức như Võ Tòng, từng cùng chủ tướng dùng mác hợp sức giết chết một con cọp tại Rạch Đùi. Về sau, trong một lần trần lưng phá rừng, ông chạm mặt con heo độc thọt giò. Người lăm lăm ngọn mác. Heo lăm lăm cặp răng nanh. Hai bên tử chiến quyết liệt gần một tiếng đồng hồ. Cuối cùng, heo bị lãnh trọn ngọn mác cắm lút vô tim, gục chết. Còn người bị nanh heo húc bể bọng đái, cũng kiệt sức gục chết. Đến đời ông nội chị Huyền, ông đưa cả nhà về vàm Cái Ngang lập nghiệp. Theo thời gian, với hàng đấu hàng đấu mồ hôi đổ xuống, ruộng đất do ông vỡ vạc bên bờ phía tây sông Măng cứ rộng dần ra, hình thành nên vườn nên ruộng. Cơ ngơi tưởng đã an bài thì Hội đồng Hòa chìa tấm giấy chủ quyền điền địa ra, phút chốc biến ông nội chị thành người làm thuê làm mướn ngay trên mảnh đất do chính đôi bàn tay chai sần của ông khai phá. Uất ức, ông chặn đường trấn nước Hội đồng Hòa một phen tưởng chết, rồi kéo rốc cả nhà xuống ghe, xuôi về xứ Bạc Liêu lập nghiệp. Tới đời cha chị, khi đi làm mướn bên Nọc Nạn, do cầm đầu đám trai bạn đánh nhau với đám con nhà địa chủ, nên bị Chính quyền tróc nả. Bởi vậy cảnh nhà lại thêm một lần tứ tán phiêu dạt mỗi người một nơi, không biết ai còn ai mất.
Mẹ con chị Huyền lênh đênh trên chiếc ghe thương hồ, luồn lách theo kinh rạch khắp đồng bằng châu thổ sinh sống. Khi chị Huyền đã trưởng thành, hai mẹ con cặm sào, lên bờ sinh sống tại Gãy kinh Nhứt. Tại đây, vào năm 1972, chị Huyền phải lòng anh Bường du kích xã, rồi thành thân với anh.
Hai người gặp nhau cũng ngộ.
Hôm đó chị Huyền một mình chống xuồng đi cắt lác về đương đệm. Đang lui cui cắt lác, thốt nhiên chị nghe tiếng Hobo gắn cánh quạt rú rèn rẹt rợn người sát mé đồng đưng, đồng lác, cách chị lối gần nửa cây số. Liền đó tiếng đạn nhọn cheo chéo réo lên buốt óc. Sau mấy phút tao ngộ, chị thấy một đám lửa bốc lên bựng bựng. Rồi thì pháo bầy 105 và 155 từ chi khu sủa rống lên ầm ập như điên như cuồng. Biết là có anh em mình ở đó, vừa dứt trận pháo, chị Huyền đã chống xuồng cán ngọn lác, ngọn đưng vèn vẹt, vọt ngay tới nơi vừa đụng độ bắn nhau. Tại đó, chị nhìn thấy anh Bường máu đỏ loang ướt ngực áo, đang nằm thở dốc trên chiếc xuồng bị bể mũi và thủng lổ chổ mé trên một bên be xuồng.
May mà anh chỉ trúng thương toàn phần mềm nên cũng không đến nỗi nào. Xé cái khăn rằn băng bó cho anh xong, chị chở thẳng anh vô rừng tràm. Được hơn nửa đường chị gặp xuồng của du kích xã chống ra vùn vụt. Một anh đeo túi cứu thương và một anh đeo súng AK cầm mái dầm nhảy sang xuồng của chị. Rồi cứ thế họ tháp tùng với chị đưa anh vô tuốt căn cứ trong rừng tràm. Vậy là chị trở thành người nấu cháo khuya cho du kích, thành người để họ trò chuyện về trận tao ngộ chiến giữa anh Bường với chiếc Hobo bay của tụi liên đoàn bảo an.
Hừng đông, lúc chị chào anh em ra về, anh Bường cứ nắm tay chị mà lắc, lắc mãi. Một anh trọng trọng tuổi nói với chị: “Cô Hai nhớ mặt thằng Bường rồi hén? Mơi mốt có nhớ thì vô thăm. Bằng không tụi tui cử nó ra. Đồng ý cả hai nghen cô Hai?”.
Không những cả hai đồng ý mà họ còn thành chồng thành vợ. Đám cưới đãi bằng rượu Anit chai vuông, chiến lợi phẩm thu được nhờ phối hợp với chủ lực hạ đồn Ngã Tư. Mồi màng toàn đặc sản thượng thặng của du kích đem về từ ngoài đồng, ngoài bưng, từ dưới đìa, dưới hố bom. Tôm càng, rùa, rắn, chàng bè, cồng cộc, gà nước. Có cả con trăn gần hai chục ký anh em thộp được khi nó trườn lên nằm chình ình một đống dưới lùm bình bát. Muời mấy tay súng của xã với bốn năm anh bộ đội E 207 và cán bộ xã, xúm nhau xả láng một trận lết bánh tới sáng.
Qùa mừng tân hôn là cái đèn dầu hôi chế từ vỏ đạn M79, đầu đạn Cạc bin M2, và vuông vải dù may gập đôi thành tấm đắp rộng thùng thình. Cưới buổi tối, buổi sáng cô dâu đã một mình chống xuồng về nhà, bởi đội du kích tới trưa lại phải cuốn võng sang phối hợp với du kích Mỹ Hòa chuyển đạn pháo cho đoàn Z56. Khi chia tay, anh xã đội trưởng nói với Huyền: “Cô Hai về nói với bà già, thể nào tụi tui cũng có việc phải tới nhờ vả gia đình giúp đỡ để chuẩn bị cho chiến dịch mùa khô. Chừng đó cho phép thằng Bường nghỉ hẳn một tuần để vợ chồng hủ hỉ”.
Chuyện nhờ vả của du kích là gửi mẹ con Huyền vựa tại nhà mấy trăm giạ lúa đảm phụ. Mẹ con Huyền mới đầu không dám nhận, vì nhà cất qúa gần chốt Gãy Kinh Nhứt, sợ tụi lính càn ẩu ra hốt mất. Nhưng nghe anh xã đội trưởng phân tách rạch ròi: rằng không đời nào tụi nó dám càn nong ra khỏi đồn hơn một cây số; bởi lẽ tại chốt Gãy Kinh Nhứt, tụi nó có pháo 105 ly và cối 106,7 ly, càn ra, chúng sợ ta trả đũa đánh vô chốt, không lợi cho trận địa pháo của chúng; hơn nữa, gửi lúa gần đồn thì không lo bị bom pháo của chúng làm thất thoát; thấy có lý nên hai mẹ con mới nhận lời. Nhưng để chắc ăn, mẹ Huyền đã nhờ ông Tám nghề, chuyên sống bằng nghề ăn ong rừng tràm, gầy cho một ổ ong vò vẻ tới mấy ngàn con ngay vách vựa lúa. Lính nào thấy ong vò vẻ mà không ngán, huống hồ thấy cái tổ ong lớn như cái thúng giạ thế kia.
Mỗi ngày mẹ Huyền thay áo, đều đem cái áo cũ móc lên cây cọc, cắm ngay trước tổ ong. Ong quen mùi mồ hôi, nên mẹ Huyền ra vào căn chòi chứa vựa lúa lúc nào cũng được.
Hôm đó du kích cần lấy gấp một số lúa đem đi chà gạo, tiếp tế cho trạm nữ giao liên mới về đóng ở vàm Đất Sét, ngặt nỗi đứa bé nào đã nghịch ngợm khều đi cái áo từ hôm qua. Sau một hồi đắn đo suy nghĩ, mẹ Huyền quyết định vào xúc đại cho kịp buổi tối anh em tới đem lúa đi chà, đặng có gạo cho trạm giao liên nấu cơm từ trưa hôm sau. Bà hy vọng bầy ong còn nhớ mùi mồ hôi của bà. Nhưng ong là ong. Khi bà vừa đụng vô mê bồ, hàng ngàn con ong đã túa ra, vây kín bà mịt mù như trong đám khói. Bà chỉ kịp hét lên, kêu Huyền ẳm con chun xuống tảng xê tránh ong, rồi ngã vật ngay xuống đất. Hàng ngàn cánh ong quạt vù vù như bão. Hàng trăm nọc ong nhanh chóng đánh bà á khẩu. Bà chết bầm, chết lịm, chết đau đớn giữa bầy ong mà chính bà đã gầy nên để canh chừng lủ giặc xộc ra hốt ẩu. Tấm thân bà cong cuộn rồi duỗi ra rã rượi trên nền đất mà mồ hôi và nước mắt bà từng rưới xuống mỗi ngày. Mẹ con Huyền ôm nhau trong tảng xê, bấu chặt vào nhau, cắn răng nuốt cơn đau nhức vào lòng mà khóc thầm tức tửi.
Sập tối, du kích tới nơi, phải đốt lửa hun khói mù mịt mới lấy được xác của mẹ Huyền đem ra.
Lính trong đồn, thấy khói bốc lên, hoảng sợ nổ súng bắn tán loạn ra tứ phía. Mẹ Huyền chết rồi còn bị dính mấy viên đạn nhọn vào người.
Sáng hôm sau, khi lính đồn nong ra ập vào nhà, Huyền lăn xả nhào tới ôm chân thằng đồn trưởng, vừa khóc nức nở vừa lu loa kêu gào lính đồn vô cớ bắn chết mẹ mình. Chị dựa vào đó mà khóc gào lên nỗi đau tức tưởi về cái chết đau chết đớn của mẹ. Bao nhiêu nước mắt và khổ đau bị dồn nén suốt đêm cứ thế mà tuôn trào ra thành dòng, thành tiếng; mặc sức mà tuôn chảy, mặc sức mà ơ hờ. Bà con sống rải rác quanh đó ùn ùn kéo tới. Người người đều xúm vào lên án lính đồn bắn ẩu bắn tả, gieo tai giáng vạ cho dân. Người người đều lớn tiếng đòi đệ đơn kiện lên quận, đòi phải bồi thường nhân mạng. Thằng đồn trưởng vừa đổ mồ hôi hột vừa tức tối cự lại: “Bả bị ong chích bầm mình vầy, ràng ràng chết vì ong đánh. Mấy vết đạn khô khốc, không dính chút máu, ràng ràng bả chết trước khi dính đạn. Bù lu bù loa nỗi gì! Đấu tranh nỗi gì!”. Nhìn vựa lúa trống lổng, hắn hất hàm cười khẩy: “Bả liều mạng xúc lúa đem cho mấy ổng, bị ong đánh chớ gì! Đừng hòng qua mắt tụi tui! Không nể hương hồn của bả, tui điệu cô lên đồn cấp kỳ! Ở đó đòi ăn vạ!”. Hắn nói là nói vậy, nhưng trước làn sóng hừng hực đòi mạng sống của bà con, cuối cùng hắn cũng phải hậm hực hứa bồi thường nhân mạng, hậm hực vẫy lính ra về.
Sau cái chết đau đớn của mẹ Huyền, du kích xã vào chiến dịch mùa khô, phối hợp với chủ lực E 207 đánh thắng liền mấy trận giòn giã. Nhưng cuối mùa khô năm ấy, một cái tang lớn trùm xuống cả xã, khiến Huyền bàng hoàng, choáng váng; đau đớn tới mức chị phải đùm dúm đem hai đứa con thơ dại đi nơi khác sinh sống, để không phải mỗi ngày đối mặt với tang thương qúa lớn.
Bấy giờ đội du kích xã chỉ còn lại chín người. Trong một lần chuyển quân đi phối thuộc, họ bị điệp báo cho trực thăng đổ quân vây chụp ngoài đồng trống. Không có phuơng tiện liên lạc, đội du kích phải phơi lưng chống chọi với tụi trung đoàn 10, sư 7, suốt từ năm giờ sáng tới gần mười giờ trưa. Người cuối cùng còn sống sót là Bường. Súng hết đạn, trong tay chỉ còn duy nhất một trái lựu đạn tự tạo của công binh xưởng xã. Khi bọn lính từ bốn bề xông tới, Bường vụt đứng dậy, tự cắn đứt lưỡi mình để đề phòng lựu đạn bị lép, bị bắt sống. Bường đứng sừng sững giữa bốn bề súng ống tua tủa. Anh biết chúng sẽ không dám nổ súng vì sợ bắn vào nhau. Bởi vậy anh ung dung đưa bàn tay trái lên vuốt mái tóc rối bù, cứng quèo khói thuốc súng; rồi từ từ đưa trái lựu lên miệng cắn chốt. Nắng Tháp Mười dội ánh vàng lên người anh rừng rực. Xung quanh, bọn lính hốt hoảng nằm rạp cả xuống, như thể bị một lưỡi liềm thần diệu quét ngang chân.
Lựu đạn không nổ. Bường bị bọn lính xô tới trói ghị cả hai tay.
Tại chốt Gãy Kinh Nhứt, sau khi thay nhau đánh đập đã đời, và biết anh không thể nói được vì đã cắn đứt đầu lưỡi, thằng đại úy biệt kích chỉ huy hành quân rút súng Julo bắn thẳng vào ngực anh. Do khoảng cách qúa gần, máu từ tim Bường vọt ra, rưới ướt đầm gương mặt với hai con mắt lồ lộ đã trở nên thất thần của hắn.
Huyền đưa hai đứa con thơ về Tân Thành chính là để trốn chạy nỗi ám ảnh về cái chết bi hùng của mẹ, của chồng, và của anh em du kích xã. Chị nương vào bà con vùng giải phóng mà sống qua tháng qua năm. Ai cũng nghèo nên không ai cảm thấy nghèo. Chỉ thương hai đứa nhỏ cứ mỗi ngày mỗi xanh lướt ra như tàu chuối.
Sau giải phóng được bốn năm, cuộc sống càng trở nên khó khăn cơ cực, một phần do thời cuộc run rủi, một phần do chiến tranh biên giới đưa đẩy. Không đủ sức nuôi con, chị Huyền phải đi bước nửa, hy vọng dựa vào chồng để có chèo có lái mà làm lụng nuôi con. Chồng chị tên Minh, nguyên là con một gia đình từng làm ăn buôn bán phát đạt ngoài chợ Hồng Ngự, nay cả nhà đã bỏ đi nước ngoài sinh sống. Minh từng một thời được nuôi ăn học tử tế. Do có tiền, cha anh đã đút lót nhà chức trách quận, mua cho anh chức lính ma. Lính ma là lính có tên trong sổ quân lực cộng hòa, nhưng lương thì phải để cho người ta lĩnh. Hàng tháng cứ việc ung dung ngồi ở nhà buôn bán, lâu lâu có phái bộ của tỉnh trưởng xuống kiểm tra mới phải mặc áo lính, phải vác súng trình diện lấy lệ để điểm quân. Về sau thằng quận phó kéo bè lật quận trưởng sao đó, chức lính ma của anh bị phát hiện, bị gọi tập trung vô quận, chờ ngày sung vào lính sư đoàn. Sợ con trai trưởng chết trận, cha anh lại lo lót cho tên quận phó vừa lên nắm quận trưởng, chạy cho anh được chân lính kiểng châu thành. Thấy làm lính kiểng không chắc ăn, cha anh lại lo lót mua được cho anh chức binh bét, ôm súng gác cổng Tổng nha cảnh sát Sài Gòn.
Trước ngày miền nam giải phóng, cả nhà anh theo tàu hải quân chạy sang Mỹ. Còn anh vừa dứt tiếng súng đã trở về quê trình diện, về quê tham gia học tập cải tạo tại chỗ. Học xong, anh sung vào đội quân kinh tế mới, vào Tân Thành làm ruộng. Khi gặp mẹ con Huyền, bằng tấm lòng của mình, hoàn cảnh của mình, hai người cứ vậy mà xáp lại sống với nhau, sinh con đẻ cái với nhau. Ủy ban Tân Thành và dân Tân Thành không hề một ai hay biết gì về nhân thân của họ. Minh không dại gì vạch áo cho người xem lưng qúa khứ của mình. Huyền cũng không hề muốn nhắc lại cho ai biết về dĩ vãng đau thương đã thành hoài niệm thương tâm của mình.
Hai người dựa vào nhau tần tảo sống đắp đổi qua ngày trong tiếng cười, tiếng nói ríu rít như chim của sáu đứa con gái. Cuộc sống sẽ trôi qua phẳng lặng, êm ấm như vậy, nếu không có một bất ngờ xảy ra.
Trong một trận nhậu mừng chuyến hàng Samit nhập lậu trót lọt qua đường biên sông Trăng, kéo dài từ đầu hôm tới qúa nửa đêm, khi thấy không còn đủ sức trụ lại với bạn bè, Minh đưa tay từ chối ly rượu mời của tay công an xã. Anh này đang cơn hứng bởi men rượu, rút khẩu Collduiz ra nói đùa: “Mầy không uống được nữa tức mầy tiêu rồi. Vậy để tao cho mầy tiêu luôn”. Miệng nói đùa mà rượu nói thật. Khẩu súng bị cướp cò trong tay người say, khoan một lỗ tròn vo trên ngực anh lính từng gác cổng Tổng nha cảnh sát, trổ toác hoác ra sau lưng; may mà không dính thêm vào ai. Anh công an bị Tòa kêu án. Mãn xong hạn tù mấy năm, anh ta bỏ Tân Thành đi biệt xứ.

Sau thông báo của tôi về chị Huyền đang sống ở Tân Thành , Toàn đã xuôi ngược bôn ba khắp nơi, tìm hiểu, viết lách, làm sống dậy tất cả điều này.
Còn Trần Oanh, lúc tôi đến đưa tin thì anh đang nằm bẹp dúm một chỗ vì sốt rét ác tính. Cái thân xác cao to cồ cộ như con gấu của Oanh, những tưởng có thể vật ngã trâu mộng, vậy mà chỉ sau một cơn sốt giật, đã sụm xuống bèo nhèo như nùi giẻ. Oanh yếu tới mức run tay run chân, không thể tự đi nỗi một mình lấy vài bước. Đến đi cầu, Xuân Hồng vợ anh cũng phải nắm tay dẫn đi. Mà cái cầu cá nhà anh thì lại cao ngời ngợi, lại chỉ có hai cây tre đực bắc lên vắt vẻo. Ai đời đàn ông mà lại phải chịu để vợ dẫn lên cầu, rồi ngồi đợi để dẫn xuống cầu. Dẫu có muốn băng đồng tìm gặp ân nhân xưa cách mấy, Trần oanh cũng phải giơ tay xin hàng.
Xuân Hồng là người tức tốc tìm vô đồng, thay mặt chồng tạ ơn cưu mang của chị Huyền. Hai người phụ nữ chỉ sống chung với nhau có hai ngày mà nên tình nên nghĩa. Họ nên tình vừa vì nghĩa xưa, vừa vì hoàn cảnh éo le của họ.
Xuân Hồng sanh nở tới ba lần mới giữ được một đứa con trai tật nguyền, tay chân vặn vẹo như thể một cây tre khẳng khiu bị người ta hơ lửa, cố tình uốn cho cong queo, dị dạng. Xuân Hồng ráng thêm lần nữa, lại sinh ra cái bọc trứng. Bác sĩ nói rằng, Trần oanh không thể sinh con, bởi nguy cơ sinh con dị tật và quái thai là rất lớn. Hồi Thặng chưa về giữ chức A trưởng A thông tin vô tuyến điện, Oanh từng giữ chức ấy. Một lần tiểu đoàn thành lập tổ săn lùng chiến xa, Oanh đeo máy PRC25, cùng với trung đội hỏa lực ém quân nằm phục suốt mấy ngày ròng rã ngoài đồng đưng ngút ngát. Không đánh được xe, thê đội đặc biệt rút quân vô rừng tràm, tính dưỡng sức một ngày rồi tiếp tục triển khai đội hình, vượt lộ 30, phục kích đón lõng tụi chiến đoàn 52 thiết giáp. Sóng liên lạc của thê đội phát từ rừng tràm về K bộ, chẳng may bị OV10 dò ra tần số. Vậy là A37 kéo bầy tới dội bom, rồi L19 vè vè xộc tới rưới chất độc hóa học. Oanh và nhiều đồng đội bị tắm đẫm thứ nước ướt át, khó chịu, gây rộp da và sưng vù hai mắt. Điều đó tới hôm nay đã trở thành nỗi đau, nỗi bất hạnh của thế hệ.
Huyền khóc sướt mướt khi nghe Xuân Hồng kể về những gì đã xẩy ra. Cả hai ôm chặt lấy nhau mà khóc. Cả hai đều thấu hiểu tình cảm của nhau tới tận cùng máu thịt. Xuân Hồng muốn xin dẫn một hai đứa con thơ bé của Huyền về nuôi, để khuây khỏa nỗi hụt hẫng đường con cái của chồng, để giúp những đứa trẻ mồ côi đỡ phần vất vả giữa vùng rốn trủng nước của Tháp Mười vào mùa mưa. Huyền thấy mình không thể rời xa được bất cứ một đứa con nào, dù chỉ một tháng, một năm. Chúng là núm ruột của chị, là giọt máu của những người đã từng gắn bó với chị, sẻ san với chị những đau thương vất vả trong cuộc đời. Chị ôm xiết lấy Xuân Hồng mà khóc. “Chị rất muốn chia sớt niềm hạnh phúc, niềm vui nuôi nấng con trẻ cho em. Nhưng… chị không thể… không thể… Hồng ơi!..”.

Lần này Toàn đến với tôi là có ý định riêng của anh ta. Anh ta vừa muốn chu du một vòng mùa lũ, vừa muốn giải tỏa tâm tư tình cảm cho Xuân Hồng và chị Huyền. Anh ta luôn là người xông xáo và uỵch tẹc mọi vấn đề một cách thẳng rang như kẻ chỉ.
- Muốn thắng bà Huyền phải biết kết hợp đòn tấn công quân sự với đòn tấn công tâm lý. Kỳ nầy tui nhất quyết phải đem bằng được hai đứa nhỏ nị của bả ra ngoài này. Bả ở trỏng với hai đứa lớn, vậy là vừa sức để chung sống vui vẻ với lũ. Hai đứa út nhỏ qúa, sống chung với lũ sao được. Năm rồi thấy tụi nó lặn hụp giữa đồng nước láng cò móc củ sen, bẻ bông súng, bông điên điển đem ra chợ bán đong gạo; nhìn tụi nó như cái nấm, oằn lưng đội lểu thểu mớ rau đồng quấn nùi trên đầu, thương muốn thắt họng. Thằng Thặng vô đồng hát cho bả nghe mấy bài về tuổi thơ mơ ước, hát tới chừng nào bả trào nước mắt thương sắp nhỏ thì tao ra lịnh đem hai đứa nhỏ ra ngoài này. Tao với Trần Oanh chia đôi. Tao đỡ thui thủi một mình, Trần Oanh đỡ tủi thân về đứa con tật nguyền. Bớt đi hai đứa nhỏ, bả có điều kiện dồn sức nuôi hai đứa lớn nên người. Mà giả tỉ bả không chịu, tao lôi luật về quyền trẻ em ra tao hù bả chơi nghen mầy!
Toàn cười khà một tiếng, nhìn vọng về phía con lộ nườm nượp xe tải, xe đò, xe du lịch, xe hon đa đủ kiểu, đủ màu, chạy vù vù qua lại như mắc cửi, nói tiếp:
- Tụi mình cũng chỉ lo được cái nhỏ thôi. Chuyện đại sự lớn lao là của xã hội. Ông ở nhà cứ yên tâm chuẩn bị mồi màng, tụi nầy về tới là liên hoan cái rụp. Mà có khi bả ra luôn ngoài này cũng nên. Thằng Oanh đã khỏe, nó là trợ lý thù thì thủ thỉ. Còn thằng Thặng sẽ bọc hậu bằng lới lơ, xẫm xoan. Hà hà… Ông tin tui đi!

Tôi nhìn cái lá sen đã sạch bách không còn con rắn mối nướng lèo nào, thốt nhiên nhớ tới nao lòng những năm tháng cùng nhau ngang dọc, tung hoành phỉ sức ở Đồng Tháp Mười. Hồi đó chúng tôi goánh theo mùa. Mùa khô goánh kiểu mùa khô. Mùa mưa goánh kiểu mùa mưa. Kiểu mùa nào lính Đồng Tháp Mười goánh cũng thắng.
Nhìn hút theo cái dáng đi cùn cụt kiểu độc thân thiếu một bàn chân của Toàn, tôi giật mình chợt nghĩ: Ừ nhỉ, mùa lũ nước ngập trắng đồng, bao nhiêu rắn mối đều bò cả lên gò, vậy mà quên phứt, không dặn nó kiếm một mớ đem về. Chết thật!

H.T.T.

Mấy lời phi lộ.
“Lính cũ Đồng Tháp Mười” là truyện ngắn, mà đặc trưng của truyện ngắn là hư cấu, là bịa nghệ thuật, nên bạn đọc đừng nghĩ rằng những gì tôi viết trong truyện cũng là sự thật, mặc dù truyện ngắn này tôi viết bằng cách góp nhặt rất nhiều những mảnh vụn sự thật của tôi và của các đồng đội tôi trong đội hình trung đoàn 207, thời gian đứng chân chiến đấu tại chiến trường Đồng Tháp Mười. Tên một số nhân vật là tên thật các đồng đội của tôi, tôi để như vậy vì ít nhiều các nhân vật trong truyện đều có hình bóng của họ, của các đồng đội cùng D1- E207- QK8, để hy vọng họ có thể đọc và nhớ lại một thời từng sát cánh bên nhau chiến đấu, và góp sức xây dựng phong trào chiến tranh du kích.
Phùng Gia Thặng và Nguyễn Trần Oanh sau 30 tháng 4.1975 từng sống chung trong tổ chính trị của D1- E5- F8- QK9 với tôi, mong các anh thông cảm cho tôi điều này, bởi vì rốt cùng, “Lính cũ Đồng Tháp Mười” cũng chỉ là một truyện ngắn được viết để ghi lại dấu ấn về một thời chúng ta đã sống.

HTT

2011-12-12T15:51:00.000-08:00

NHỮNG MÙA MÂY TRẮNG BAY

Hồ Tĩnh Tâm

Làm sao tôi quên được một góc trời Tây Bắc, nơi tiếng gió núi, tiếng mây ngàn, tiếng dòng suối, tiếng thung sâu, tiếng chiều về, tiếng trăng lên, tiếng lá rừng, tiếng sương khuya… tất cả đều thầm thỉ nhắc tôi nhớ về Thào A Mỵ. Mắt em lung liêng, tóc em búi cao thành búi, nụ cười em thơm giòn như nắng và trắng màu mây núi. Em đi. Váy áo nồng nàn. Đôi cánh tay đánh đường xa dẻo như cơm nếp. Đôi bước chân nhẹ nhàng, nao lòng những vệ cỏ lăn tăn li ti những vạt hoa nở tím. Em về. Bát rượu nghiêng cả lều nương, ngọn lửa cháy rưng rưng mùi ngô nướng, tiếng đàn môi thức sáng đêm rừng. Những mùa mây trắng bay. Những mùa mây trắng bay. Thào A Mỵ. Thào Mỵ ơi, mùa rồi.

Lần ấy tôi tôi theo con trăng về với bản. Đường xa tới chín lần con ngựa mỏi bón chân nghỉ lại. Khi tai nghe được tiếng suối Giàng róc rách, khi mắt nhìn thấy cối gạo cụp cum cùng tiếng nước đổ òa, cây pơ mu trên đỉnh dốc chỉ tôi về nhà Mỵ. Năm cây chè tuyết. Ồ không, bảy cây chè tuyết, vì ngoài năm cây cổ thụ, còn hai cây rất trẻ, bố trồng khi con gái Thào A Mỵ cất tiếng khóc chào đời. Hai cây trẻ bao nhiêu năm, Mỵ bấy nhiều tuổi làm người ở bản. Nào, cầm lấy những hòn đá trứng của suối Giàng mà đếm đi, suối nó biết hết, hai mươi tám hòn đá trứng. Hai mươi tám năm ông mặt trời đi qua đỉnh Mã Pí Lèng, hai mưới tám năm ông mặt trăng đi qua đỉnh Mã Pí Lèng. Gái bản chúng nó, con cõng sau lưng, con dắt theo tay, Mỵ vẫn những mùa mây trắng bay, chưa có ai cạy cửa, chưa có ai kéo tay; thế mà Mỵ là đứa quay xa dẻo nhất, đứa dệt vải hay nhất, đứa sli lượn như nước chảy, đứa xòe hoa chạnh tím cả hoa rừng. Chẳng phải Mỵ chê trai bản, chỉ là Mỵ mãi theo học cái chữ, mãi theo học cái nhạc, Mỵ quên về bản cột chỉ tay ai đêm chợ tình dưới núi. Mỵ học miết dưới xuôi nhưng Mỵ đâu có quên đường về. Năm nào Mỵ chẳng về cùng hoa đào nở hồng vách núi. Năm nào Mỵ chẳng về khi tu hú gọi mùa thảo quả. Nhưng Mỵ về rồi Mỵ lại đi. Trai bản chúng nó bảo nhau, con Mỵ là Giàng cho sinh ra để học, để hát cho cả bản cả muờng, con Mỵ nó yêu ai chỉ Giàng mới biết.

Đêm đầu tiên bên ngọn lửa nhà sàn, có mèn mén, có rượu sán lùn, có thịt con nhím lụi than hồng, tôi say rượu thì ít, say đôi con mắt Mỵ thì nhiều; say luôn cả mười ngón tay Mỵ thổi đàn môi. Cho đến khi tôi chìm vào giấc rượu, tiếng đàn môi vẫn thổn thức, đến tận cùng những mùa mây trắng bay.

Tôi có bao nhiêu ngày trên bản vùng cao với bạn bè, với Mỵ, tôi nhớ để làm gì, khi mà tôi có bên mình cả trùng trùng núi đá, cả ngàn ngạt rừng sa mu vun vút tủa lên trời như kiếm. Núi Cô Tiên, Hang Rồng, thác Leeng, dốc chín quài. Tới đâu cũng thấy ngựa cõng thổ sản trên đường. Tới đâu cũng xao xuyến tiếng sáo mèo gọi bạn tình thao thiết. Tới đâu cũng một hai lần tháng cố. Những chảo canh thịt trâu, thịt dê bày giữa chợ, mặt trời vùng cao tha hồ rót nắng xuống, gió rừng tha hồ thổi hương vào; húp một miếng, ăn một miếng, có cả núi cả rừng, có cả nắng cao nguyên hừng hực, có cả tiếng khèn cùng tiếng hát chao nghiêng lời tằng cẩu, hoa nhà mình lại nở sàn nhà khác.

Những mùa mây trắng bay. Những mùa mây trắng bay.

Mỵ ơi, Thào A Mỵ ơi, năm nay thế nào ta cũng về với lễ hội Gầu Tàu em nhé!

Những mùa mây trắng bay…

HTT

cây đào xốn xang trong nỗi nhớ

2011-12-12T15:27:00.000-08:00

CÂY ĐÀO XỐN XANG TRONG NỖI NHỚ
Hồ Tĩnh Tâm

Mãi đến năm lớp 6 tôi mới nhìn thấy cây đào.

Lúc đó gia đình tôi đang sống sơ tán ở xã Thạch Bình, Thạch Thành, Thanh Hóa, một vùng thuộc miền bán sơn địa, có rất nhiều cây mít, cây dỗi, cây Hồng và cây mơ, cây mận. Một hôm tôi đến nhà anh Sở để nhận cái nạng giàn thun(ná cao su) như lời anh dặn. Khi tha thẩn chơi trong vườn, tôi nhìn thấy mấy cây đào cổ thụ với rất nhiều trái chín vàng ươm và chen thêm màu hồng phấn. Anh Sở nói, :“Ăn đi, ngon lắm!”. Vậy là tôi biết, cây đào chẳng những cho hoa đẹp mà còn cho trái ăn giòn giòn, hơi ngòn ngọt và hơi chua chua, hơi chát chát một chút.

Anh Sở học cùng lớp với tôi, nhưng lớn hơn tôi tới mấy tuổi; mà chả cứ gì anh Sở, hầu như cả lớp tôi ai cũng lớn tuổi hơn tôi, trừ cái Thanh, cái Liễu. Lớn tuổi nên cũng như mọi chàng trai làng lúc đó, anh Sở biết hút thuốc lào, có cái ống điếu rất đẹp, mà không hiểu sao tôi cứ hình dung nó giống như khẩu đại bác. Nhìn cái dáng anh khệnh khạng, điệu bộ châm đóm, rít thuốc và ngã nghiêng ngã người ra phía sau nhả khói xanh um mù mịt, tôi thấy anh giống hệt như một nông dân thợ cày, đẹp lắm. Anh nói: “Nỏ điếu ý mà, phải tiện bằng gỗ đào mới đúng cách nhé. Cái điếu tốt thì nỏ điếu dứt khoát phải bằng gỗ đào”.

Tôi nhìn mấy cây đào, thấy dáng đẹp rất quân tử. Gốc đào nổi u từng cục lớn, cành nhánh cũng nổi u sần sượng, uốn cong vun vút lên mạnh mẽ, ấy vậy mà lá xanh mơn xanh mỡn, quả chín đẹp không thể chê được vào đâu. Đào ấy là đào núi, chứ không phải đào kiểng, đào thế, đào hoa như ở Nhật Tân, Nghi Tàm.

Thế rồi mùa xuân đến. Khắp làng Thạch Bình, đi tới đâu cũng thấy hoa đào nở hồng rực, xốn xang cả lòng dạ. Thích nhất là ở nhà cái Thanh, có cả một vườn đào như rừng, ai lạc vào đó gương mặt cũng ửng lên đua hồng với sắc hoa. Bấy giờ tôi nghĩ, nhà cái Thanh chắc giàu lắm. Làm như vườn đào chiu chít hoa đơm hồng rừng rực đã tạo ra cảm giác giàu sang, hèn chi cái Thanh nó đẹp ơi là đẹp, học giỏi ơi là giỏi.

Ôi là cây đào.

Tự nhiên nhắc tới cây đào, tôi bắt nhớ Thào Phương ở Lào Kai. Thào là đào, theo cách gọi của người H’mong. Thào Phương thì đích thị là đẹp như hoa đào rồi, nhưng phải nhìn vào mắt cô ấy kìa… chết như chơi đấy. Mà khổ, ngay từ cái đêm đầu tiên gặp nhau bên hồ Lại Sơn, tôi đã bị hớp hồn bởi tiếng hát và đôi mắt lúng liếng nhìn tôi của Thào Phương.

Ôi là cây đào, Đào ơi!

HTT

lại chuyện một ngày cúp điện

2011-12-10T01:28:00.000-08:00

lại chuyện một ngày cúp điện

hotinhtam

altĐánh giá một tác phẩm đâu phải chuyện đùa, chuyện phiên phiến. Tôi nhớ sáng thứ bảy hôm qua(10.12.2011), Hội VHNT mời tôi xuống họp tuyển chọn thơ nhạc cho đêm Nguyên Tiêu 2012, tôi ngồi đọc hàng chục bài thơ của các tác giả, trong bụng cứ thấy lo lo cho nền thơ ca Vĩnh Long đang bị chựng lại, nhưng ngoài miệng vẫn cứ phải nói, “ráng đãi cát tìm vàng, vàng cám lẫn trong sỏi đá khó thấy lắm”. Chủ đề đêm thơ Nguyên Tiêu của chúng tôi là Biển đảo, Nông nghiệp Nông dân Nông thôn và Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh, hướng ưu tiên chủ yếu dành cho các tác giả chưa xuất hiện trước công chúng, nhưng vì mục đích là đem thơ phục vụ cho công chúng, nên tất nhiên rốt cùng cũng phải chọn thơ hay- và ai sẽ là trọng tài đứng ra khẳng định bài thơ nào là thơ hay bây giờ.

Lại một ngày mất điện.

Chuyện chẳng có gì để nói. Là bởi vốn dĩ nó đã là như thế. Thành phố đang hình thành từ một thị xã vốn nhỏ như bụm tay, người đầu phố hú một tiếng, người cuối phố nghe được; nhà này nhìn qua cửa sổ nhà khác, biết ráo trọi tuốt tuồn tuột mọi chuyện. Ếch muốn thành bò là chuyện ngụ ngôn, còn thị xã vặn mình lên thành phố là chuyện của ý chí, bởi vậy mà cứ phải triền miên cúp điện để hết thi công này đến thi công khác. Mà chuyện thi công thì... cứ mạnh ai nấy thi công, tiến độ nhanh chậm bất cần biết, cứ tiền rót đến đâu túc tắc thi công đến đó. Công trường bày ra bề bộn, dân khổ bằng trời cũng cứ phải ngậm bồ hòn, bởi làm gì có tổng công trình sư đâu mà chịu trách nhiệm cho tất cả. Nhà nước địa phương thì... bận trăm công nghìn việc, việc thi công phải cúp điện là việc của lẽ dĩ nhiên phải như thế. Ráng chịu vài chục năm lên chủ nghĩa xã hội mọi chuyện sẽ êm thắm như hoạch định đường lối chiến lược đã đề ra. Vài trăm năm nữa lên chủ nghĩa cộng sản, có muốn được cúp điện để ngắm vầng trăng nguyệt thực cho đã, cũng không ai người ta cúp cho đâu. Còn bây giờ thì... chuyện cúp điện cứ coi như là... chuyện ngày thường đi nhé.

Mẹ tôi đang điều trị dài hạn tại viện 30 tháng 4 ở Sài Gòn, nên mờ sáng hôm qua(10.12.2011), vợ tôi đã đi xe đò lên thăm bà cụ. Trước khi đi, bả còn cẩn thận nhờ cô em gái kế mỗi ngày đến đưa rước con bé gái của tôi đi học. Thế có nghĩa là bả chưa hoàn toàn tin tưởng vào tình trạng sức khỏe của tôi, chưa dám phó mặc con gái cho tôi. Bả đi hôm trước, hôm sau(tức hôm nay- 11.12.2011) con gái tôi theo đội tuyển trường đi thăm Hậu Giang. Được ở nhà một mình, tôi định dành trọn đêm thứ bảy và ngày chủ nhật, lên mạng đọc truyện cho thật đã. Đầu tiên tôi tìm đọc hàng loạt truyện ngắn hậu hiện đại Châu Âu. Gần đứt đêm thứ bảy. Đến bốn giờ sáng chủ nhật, tôi chuyển qua đọc tiểu thuyết “Người đàn bà bị bán” của Quách Tiểu Mạt Trung Quốc; nhưng đọc đến chương XI thì không thấy trang web post tiếp lên nữa. Rà chuột tìm kiếm không thấy trang web nào post hết truyện “Người đàn bà bị bán”, tôi đành đọc lại truyện ngắn “Cái ghế đa tình” mà tôi vốn rất thích. Chỉ tiếc truyện này ngắn quá, đọc cái véo là hết. Nhớ lại một truyện ngắn cực hay tôi đã đọc cách đây hơn 10 năm, truyện “Trong rừng trúc” của Nhật, tôi bèn vào google.com tìm kiếm, nhưng đang tìm thì nhà đèn cúp điện, ADSL không làm việc được. Nhìn đồng hồ thấy đã 7 giờ.

Đã ăn cơm chiều thứ bảy lúc hơn 2 giờ sáng chủ nhật, nên tôi xoay sang đọc sách. Vẫn là văn học Châu Âu với mấy cuốn sách tôi vừa đem về nhà. Nga, Đức, Ý, Đan Mạch, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Anh, Pháp, Mỹ... Hay thì hay, nhưng cứ rối bời cả lên. Đừng ai nói đọc văn không mệt nhé. Không đọc thì không biết được văn học đương đại thế giới đang phát triển ra sao, nhưng vùi vào đọc thì càng đọc đầu óc càng căng như sợi dây đàn, mệt bả cả người. Để đỡ mệt, tôi trở về với truyện ngắn Trung Quốc, thứ mà trong nhà tôi rất sẵn; vì dù sao, văn học của Trung Quốc cũng gần với văn học của ta hơn. Vừa đọc tôi vừa nghĩ, nước Trung Quốc vĩ đại thế, nhân dân Trung Quốc vĩ đại thế, chỉ ghét mấy thằng Tàu Khựa trong Trung Nam Hải nó làm hỏng mất tình cảm giữa hai bên. Chúng nó đất đai bề bề, giáp với cả Châu Phi, Châu Âu, vậy mà vẫn máu bá quyền đại Hán, hung hăng, láo toét, coi Biển Đông như ao nhà của chúng.

Đang đọc say sưa thì chú Tư Giang đến.

- Chủ nhật nhà văn không đi đâu mà lại nằm nhà đọc sách à?

Tôi nhớ là hồi sáng chú Tư có điện cho tôi, và tôi nói là hôm nay tôi ở nhà đọc sách, có lẽ vì vậy mà chú đến tìm tôi. Chắc là có chuyện gì liên quan đến văn học đây.

Rót cho chú ly trà, tôi nói:

- Nhà hết trà Thái rồi. Chú uống đỡ ly trà Nhật. Cũng ngon lắm!

- Cám ơn- chú Tư nói- Tôi tiểu đường, ăn uống kiêng cử lắm.

- Chú uống thử đi. Cháu uống riết đâm ghiền. Con gái nó biếu đấy.

Chú Tư nhấp một ngụm, chép chép lưỡi, nhìn tôi nói:

- Ngon. Hình như có cả mùi gạo rang, bắp rang?

Tôi rót cho chú Tư ly nữa. Chưa kịp hỏi chú đến chơi hay đến tìm tôi có việc gì, thì chú Tư bỗng hỏi hết sức bất ngờ.

- Này, liệu mình có lấy lại được Hoàng Sa không?

Bị hỏi bất ngờ, nên tôi hỏi lại.

- Tháng 8 vừa rồi, chú có nghe nói Trung Quốc tập kết 7 quân đoàn chủ lực ở thành phố Sùng Tả thuộc tỉnh Quảng Tây không? Lại còn cho tàu sân bay Varyag áp sát Biển Đông.

- Láo. 70 vạn quân chứ 2 triệu quân cũng chỉ là quân Tàu Khựa. 31 ngày tiến chiếm à? 72 giờ ném bom Hà Nội à? Chúng làm như ăn bánh không bằng.

Tôi tưởng chú Tư sẽ sa vào mối quan hệ đang căng thẳng giữa hai nước láng giềng môi hở răng lạnh, nhưng chú lại đột ngột hỏi.

- Ông đã đọc “Toàn Cảnh” Vĩnh Long số 18/2011 rồi chứ? Bài tôi viết về Phạm Hùng, thằng V nó nói không có chất văn học, nên tôi mới gởi cho “Toàn Cảnh” đấy. Biên tập văn học phải là nhà văn chứ ai lại là nhà quân sự bao giờ. Ban biên tập một tạp chí văn học nghệ thuật mà lại không có nhà văn, hỏi làm sao cộng tác viên yên tâm được.

- Cái gì đôi khi cũng phải phiên phiến chú Tư ơi.

- Phiên phiến là thế nào. Công tác biên tập văn học phiên phiến mà được à? Dụng nhân như dụng mộc, không phải thợ mộc giỏi thì gỗ vàng tâm cùng thành củi.

Thế đấy. Đánh giá một tác phẩm đâu phải chuyện đùa, chuyện phiên phiến. Tôi nhớ sáng thứ bảy hôm qua(10.12.2011), Hội VHNT mời tôi xuống họp tuyển chọn thơ nhạc cho đêm Nguyên Tiêu 2012, tôi ngồi đọc hàng chục bài thơ của các tác giả, trong bụng cứ thấy lo lo cho nền thơ ca Vĩnh Long đang bị chựng lại, nhưng ngoài miệng vẫn cứ phải nói, “ráng đãi cát tìm vàng, vàng cám lẫn trong sỏi đá khó thấy lắm”. Chủ đề đêm thơ Nguyên Tiêu của chúng tôi là Biển đảo, Nông nghiệp Nông dân Nông thôn và Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh, hướng ưu tiên chủ yếu dành cho các tác giả chưa xuất hiện trước công chúng, nhưng vì mục đích là đem thơ phục vụ cho công chúng, nên tất nhiên rốt cùng cũng phải chọn thơ hay- và ai sẽ là trọng tài đứng ra khẳng định bài thơ nào là thơ hay bây giờ. Chọn không khéo, coi chừng lại rước họa vào thân- như anh bạn V vừa bị chú Tư nói với tôi.

Nhưng may quá. Đã lại có điện rồi.

Xin lỗi các bạn. Chưa viết được gì nên tôi ngồi gõ mấy dòng này cho vui thôi.

Dzu- htt

nhớ lại trận đánh đồn Cái Xơ- Tân Thành- Hồng Ngự- Đồng Tháp

2011-12-08T16:24:00.000-08:00

NHỚ LẠI TRẬN ĐÁNH ĐỒN CÁI XƠ- TÂN THÀNH- HỒNG NGỰ- ĐỒNG THÁP

Hồ Tinh Tâm

Trận đồn Cái Xơ là trận đánh mà tôi rất khó quên, trong đội hình D1 E207, tại Tân Thành- Hồng Ngự- Đồng Tháp, vào khoảng cuối mùa khô năm 1974, lúc tôi là A trưởng A vô tuyến điện của tiểu đoàn. Bấy giờ A vô tuyến điện của tôi có bốn máy PRC25, tôi bố trí ba máy đi cùng ba đại đội(C1, C2, C3), còn máy do tôi phụ trách đi cùng ban chỉ huy tiểu đoàn, nằm sát với trung đội trinh sát và trung đội hữu tuyến điện. Cùng đi chung máy với tôi là Phương(hình như là Nguyễn Văn Phương), quê ở Thường Tín Hà Tây; vừa thi xong tốt nghiệp lớp 10 thì nhập ngũ. Phương cao khoảng 1,70 mét, rất đẹp trai, với nét mặt rất ra dáng dân chơi Hà Nội, vừa lạnh kiểu phớt đời, vừa thư sinh trắng trẻo. Tôi kể hơi dài dòng, bởi tôi muốn nhớ lại một vài chi tiết, để hy vọng Phương và đồng đội, nếu đọc được bài viết này, thì nhớ rằng tôi là Hồ Xuân Tâm, sinh viên đại học địa chất, nhập ngũ trước Phương, Mỹ, Tùng… khoảng hai năm, và đã học qua trường quân chính(quân khu Tả Ngạn) trước khi vào chiến trường B2 Nam Bộ.

Từ một Sóc(Phum Sóc) bên kia sông Trăng biên giới, thuộc tỉnh Tà Keo, chúng tôi vượt sông vào buổi chiều, hành quân ròng rả đến gần khoảng 11g00 đêm thì tiếp cận vị trí tập kết, cách hàng rào thứ nhất đồn Cái Xơ khoảng một trăm mét. Lúc này tất cả các máy vô tuyến điện của tiểu đoàn đều mở chế độ trực sóng, nhưng chưa được phép liên lạc với nhau, tất cả mệnh lệnh đều được truyền qua đường dây hữu tuyến. Không hiểu sao đêm mùa khô mà trời tối như mực, Phương nằm sát bên tôi mà nhìn cũng không rõ mặt. Xung quanh im lặng như tờ. Bóng đêm và sự im lặng vây bủa, đã làm cho Phương trở nên căng thẳng, bởi đây là trận đánh đầu tiên của chàng trai quê lụa, mới chân ướt chân ráo vào tới chiến trường. Bởi vậy Phương xin phép tôi được lôi tờ mật mã ra xem lại, vì Phương sợ khi nổ súng sẽ quên mất. Biết rằng dù có mở ra cũng không thấy đường mà đọc, nhưng tôi vẫn gật đầu, nhằm tránh cho anh ta sự căng thẳng. Thế rồi chúng tôi được lệnh tiếp cận áp sát hàng rào thứ nhất, chờ giờ G nổ súng. Khi đã áp sát hàng rào, tôi mới phát hiện Phương bỏ quên tờ mật mã ở điểm tập kết. Biết rằng điều đó cũng không mấy quan trọng, nhưng theo nguyên tắc bảo mật thông tin, tôi vẫn quay lại để lấy. Khi tôi trở lại, nằm xuống bên cạnh Phương, nghe mùi khai nồng nặc bốc lên, tôi biết rằng Phương sợ quá đã đái ra quần. Đây là điều rất hay xãy ra với lính mới tò te đánh công đồn lần đầu. Vậy mà Phương còn ghé vào tai tôi hỏi đi hỏi lại. “Anh Tâm ơi, sao im lặng thế này?”. “Anh Tâm ơi, hay đã có lệnh rút mà họ quên báo cho mình?”. “Anh Tâm ơi, khi mình xung phong, phía sau họ bắn trúng mình thì sao?”. “Anh Tâm ơi, có bao giờ súng bị kẹt đạn không?”… Sự tác động lo sợ căng thẳng rất dễ lây lan, nên tôi phải gắt. “Cứ năm yên đấy. Khi nghe súng phát hỏa thì bám theo tao mà lao lên!”.

Chuẩn bị đến giờ G, tôi lệnh cho tất cả các máy chuyển sang kênh tần số đã quy định, mở chế độ trực 24/24, sẵn sàng chờ chỉ thị của tiểu đoàn. Khi pháo lệnh nổ vang trên bầu trời, lập tức bộc phá và DKZ điểm hỏa. Chớp lửa nhoáng lên loa lóa trước mắt. Rồi thì B40, B41 nổ ùng đoành như dội lửa. Tôi nghe rất rõ tiếng tiểu đoàn trưởng Hai Mai thét rất to. “Xung pho…ong! Xung pho… ong!”. Dưới ánh lửa chớp lóa của hỏa lực phá hàng rào, tôi nhìn thấy Hai Mai vung khẩu K54 vọt lên phía trước. “Theo tao!”. Tôi chỉ kịp nói với Phương như quát, rồi lập tức vọt lên, chạy bám sát Hai Mai, để chờ chỉ thị mệnh lệnh của anh. Cái máy PRC25 đập vào lưng tôi oành oạch. Tay phải tôi cầm cổ báng súng khẩu AK, tay trái tôi cầm tổ hợp áp sát vào tai. Chân tôi guồng như cái máy, vậy mà vẫn không thể nào chạy theo kịp Hai Mai. Phía sau, Phương vẫn bám sát tôi từng bước.

Loa lóa trong chớp lửa, tôi thấy bộ binh của ta căm cắm lao lên. Lao lên vùn vụt dưới sự yểm trợ của hỏa lực 12ly8, DKZ và B40, B41. Chừng nghe tiếng anh Nguyễn Bá Thiệu vang lên bên tai “xong rồi”, tôi mới nhận ra chúng tôi đã vào tới giữa đồn Cái Xơ. Phương ngơ ngác hỏi tôi, “xong rồi cái gì hả anh?”. Lúc đó tôi cảm thấy buồn cười nhưng vẫn nói, “chiếm xong đồn rồi chứ xong gì nữa, giờ thì phải nhanh lên, bám chặt theo tao, không thì ăn pháo dập đấy”. Nói xong tôi truyền lệnh của tiểu đoàn trưởng, cho tất cả các đại đội rút ra khỏi đồn, triển khai đội hình phòng thủ cặp theo sông Tân Thành.

Đội hình còn đang triển khai thì pháo địch từ Chi khu Ngã Sáu, từ Hồng Ngự, từ Mĩ An đã dội xuống đồn Cái Xơ như dội lửa. Chủ yếu là pháo khoan và pháo chụp. Cả pháo 105 ly và pháo 155 ly thi nhau bắn xối xả. Rồi một chiếc đầm già bay tới thả đèn dù và xối trọng liên ằng ặc dai dẳng như trâu đái đêm. Lúc này trời đã nhờ nhờ sáng, trông rõ chiếc máy bay C130 đen sì lượn quần quần trên bầu trời.

Mặc chiếc đầm già xả trọng liên và thả lựu đạn, thả đạn cối xuống không ngừng, chúng tôi quật sức ra đào công sự, chuẩn bị cho một ngày đối mặt với bộ binh sư đoàn 7 đã dàn quân phía bên kia sông Tân Thành.

Tôi nói với Phương:

- Bây giờ mới chuẩn bị đánh đấm ra trò đấy. Mày mệt thì dựa công sự chợp mắt một lúc đi, để tao trực máy cho. Trời sáng là không còn cơ hội để được ngồi yên đâu.

6 giờ sáng.

Một bầy trực thăng từ hướng Đồng Tâm bay tới. Tôi không nhớ rõ là bao nhiêu chiếc, nhưng chắc chắn là hơn chục chiếc. Cuộc oanh tạc bằng rốc két và trọng liên bắt đầu. Lệnh của Hai Mai là cả tiểu đoàn phải nằm yên, không được nổ súng, tiết kiệm đạn dược chờ đánh bộ binh sư đoàn 7. Nhiệm vụ của chúng tôi là bằng mọi giá phải giữ vững trận địa. Sau này bằng kinh nghiệm riêng của mình, khi đến Tà Nu gặp một số anh em quân báo, tôi biết vào thời điểm đó, trung đoàn 207 của chúng tôi phải khai thông hành lang biên giới, đảm bảo cho Bộ tư lệnh Miền thực hiện ý đồ chuyển quân chiến lược, chuẩn bị cho một chiến dịch lớn. Bởi vậy chúng tôi đã án binh bất động, để mặc cho bầy trực thăng tha hồ chúi xuống sút rốc két và xối trọng liên như điên như cuồng. Ngồi bó gối ôm đầu chịu trận dưới công sự, Phương có vẻ ấm ức lắm. Anh ta nói với tôi. “Đám trực thăng này em thấy dễ xơi quá, sao mình lại không đánh nhỉ?!”. Tôi nói. “Thế đấy! Cánh lính nhà ta ai cũng như ai, làm lính thì non làm tham mưu con thì già, biết thế nào được ý đồ của cấp trên. Ăn lương khô đi! Đừng có để phải ủm củ tỏi với cái bụng rỗng”.

Bầy trực thăng sau mấy vòng quần đảo bắn phá mới rút đi. Thay vào đó là từng tốp phản lực F4 tới dội bom. Từng tiếng nổ chát chúa liên tục dội lên. Khói lửa, bụi cát mịt mù. Mặt đất rùng mình rung lên như động kinh. Bên hầm chỉ huy, Hai Mai hét lên, lệnh cho tôi liên lạc với các đơn vị, đề nghị kiểm tra báo cáo quân số. Tôi nghe rõ tiếng của từng điện đài viên vẫn vang lên trong tổ hợp. Các trận địa vẫn sẵn sàng chờ lệnh.

Dứt trận bom, pháo bầy từ các nơi thi nhau nả xuống. Bây giờ chủ yếu là pháo khoan và pháo phát quang. Mảnh pháo bay veo véo, xé gió rít trên đầu, nghe lạnh cả xương sống. Đất đổ rào rào xuống công sự, xuống đầu xuống cổ chúng tôi. Để không bị chôn sống, cứ sau mỗi lần bị đất vùi, tôi và Phương lại phải ra sức dùng xẻng hất đất ra khỏi công sự. Điều cốt tử là chúng tôi phải bảo vệ cái máy PRC25 dúi sâu trong hàm ếch. Và cứ sau mỗi đợt dứt tiếng pháo, tôi lại phải lôi máy ra, cắm ăng ten lá lúa vào để liên lạc với các trận địa. Trong một lần lên sóng, Mĩ từ C3 nói với tôi. “Địt mẹ nó. Đánh không đánh, toàn dội bom bắn pháo thế này”. Đây là việc làm vi phạm điều lệnh của lính thông tin, nhưng tôi hiểu tâm lý bị ức chế căng thẳng của anh em, nên chỉ bóp tổ hợp nhá tín hiệu cho Mĩ im lặng.

Suốt cả buổi sáng, quân lực Việt Nam cộng hòa chỉ dở đi dở lại trò hết sút rốc két, hết dội bom lại nả pháo như điên như cuồng, còn bộ binh sư 7 vẫn nằm im thin thít bên kia sông Tân Thành. Đội hình tác chiến của tiểu đoàn vẫn được giũ vững, các trận địa báo về không có thương vong.

Mãi quá trưa, khi chúng tôi đã đói mèm và khát cháy cổ, mới thấy hai người lính hậu cần xuất hiện trên công sự, mặt mũi đen nhẻm khói thuốc súng. Cả hai đều toét miệng cười trắng lóa, nói với chúng tôi. “Còn sống hả. Cơm đây! Chúng nó bắn khiếp quá, đừng trách tụi này nhé!”. Hai vắt cơm và một bi đông nước. Vậy là quá tốt. Đã xác định phải nhai gạo rang, vậy mà lại có cơm và nước. Hậu cần tiểu đoàn quá tuyệt còn gì. Phơi mình trên mặt đất dưới hỏa lực bom pháo để bò đến các trận địa, chẳng biết anh em có ai bị làm sao không. Nếu vì miếng ăn của chúng tôi mà anh em hy sinh thì… Tôi nhoài người lên, ôm đầu một người lính, hôn túi bụi lên mặt anh ta. Người lính kia nói với tôi. “Vừa phải thôi. Để dành đấy, ra Bắc tao cho hôn con Thoa em gái tao thoải mái. Da thịt con gái chúng nó thơm lắm, không như thằng này đâu!”. Nói xong, anh ta móc túi lôi ra gói thuốc rubi quân tiếp vụ, đưa cho tôi hai điếu, nói. “Còn phải để dành cho bọn nó nữa. Hút đỡ đi. Đừng có ngủ quên dưới công sự đấy!”.

14g30.

Lại một trận bom của F4.

15g10.

Pháo 105 ly, pháo 155 ly bắn cấp tập.

15g45.

Hỏa lực trọng liên của M48, M113 bên kia sông Tân Thành bắn sang như dội bão. Đạn vút chiu chíu xé gió trên đầu. Tiếng nổ chát chát đùng đùng đanh sắc tới chói óc.

Phương hỏi. “Bắt đầu rồi phải không anh? Tụi sư 7 đã sủa rồi đấy”. Tôi nói. “Cũng có thể. Mày nhận và dịch tin của trung đoàn đưa sang cho anh Hai Mai đi! Nhớ coi chừng cái mông đấy! Để mảnh pháo nó gọt mất thì ế vợ”. Phương nhận và dịch tin xong, vừa vọt khỏi công sự chạy sang hầm tiểu đoàn trưởng thì liên tục mấy trái pháo nả xuống xung quanh công sự của tôi. Bụi đất văng bắn tứ tung. Khói phả mịt mù. Tôi chỉ kịp xô cái máy xuống rồi nằm đè lên. Đất đổ xuống rào rào, ập lên người tôi cả đống, khiến tôi vừa ngạt thở vừa đau tức trong lồng ngực. Bụi đất tràn vào mồm buộc tôi phải vùng vẩy ngoi đầu lên, ho sặc sụa. Việc đầu tiên của tôi là phải moi cái máy lên, bươi đất ấn nó vào trong cái hàm ếch, rồi dùng xẻng hất bụi đất ra khỏi công sự. Trọng liên của M48, M113 vẫn quét ràn rạt trên đầu, nổ toác toác đùng đùng chói lói. Phương và tay liên lạc của tiểu đoàn trưởng xuất hiện trên miệng công sự, thấy tôi còn sống cả hai đều toét miệng cười. Sau đó tay liên lạc trở về, còn Phương trườn xuống với tôi, cùng tôi xúc đất và củng cố lại công sự. Xong xuôi mọi việc, chúng tôi ngồi tựa lưng vào công sự thở dốc, mặc cho đạn nhọn bay veo véo trên đầu. Nhưng thấy hỏa lực cấp tập của thiết giáp cứ liên tục bắn như vải trấu, mà không nghe tiếng súng giáp chiến của hai bên, tôi đâm ra sốt ruột, nghi ngờ có điều gì đó đang xãy ra. Nhìn cái đồng hồ Slava đeo tay, thấy đã 16g40 hơn, tôi liền lên sóng, bẻ cò lần tìm các tần số liên lạc của đối phương. Bầu trời ồn ào đến mức không tưởng được. Sóng mặt đất liên lạc với mặt đất. Sóng mặt đất liên lạc với trên không. Sóng trên không và mặt đất liên lạc với nhau. Tất cả đan qua đan lại. Nghe ồn ào và rất gần. Trong mớ sóng âm thanh hỗn độn ấy, thốt nhiên tôi nghe được tiếng gọi. “Du Lu gọi Hùng Cường. Du Lu gọi Hùng Cường. Nghe rõ trả lời. Đã vượt qua con trăn xanh. Đã chà xát mấy ụ mối, thu được mấy cây củi mục”. Linh tính mách bảo tôi rằng, chắc chắn tụi chiến xa núp dưới làn đạn trọng liên đã hộ tống lính bộ binh vượt sông Tân Thành. Mấy ụ mối, mấy cây củi mục, rất có thể là ám chỉ việc chúng đã chà xát trận địa hỏa lực của ta, thu được súng chống tăng của ta. Anh em thức trắng cả đêm qua, lại bị căng thẳng dưới hỏa lực suốt từ sáng đến giờ, rất có thể hoặc vì chủ quan, hoặc vì ngủ gật dưới công sự, đã bị bộ binh sư 7 bất ngờ vượt sông đột kích. Loạt pháo vừa rồi rất có thể là pháo bắn nghi trang gây tiếng nổ để xe tăng và thiết giáp vượt sông. Lo sợ cho trận địa hỏa lực bị chọc thủng, tôi muốn chạy ngay sang báo cho tiểu đoàn trưởng biết, nhưng lại sợ ông nóng tính, kỉ luật tôi về tội dám thăm dò sóng thông tin của đối phương. Nhưng tiếp tục dò thêm vài kênh tần số nữa, tôi vẫn nghe đối phương trao đổi với nhau về mấy ụ mối, mấy cành củi mục. Vậy là tôi liều mạng trườn sang hầm thủ trưởng tiểu đoàn. Nghe tôi báo cáo nghi vấn, Hai Mai đập tay vào vách công sự, quát ầm lên. “Vượt sông là thế nào! Tổ hỏa lực có tăng cường, chúng vượt sông thế nào được!”. Thấy mặt ông đỏ bừng, hai mắt long lên sòng sọc, tôi cũng đâm hoảng. Nhưng đúng lúc đó thì Thanh liên lạc của C2 nhảy ào xuống hầm với gương mặt đầm đìa những máu. Anh ta vừa thở vừa hổn hển nói. “Báo cáo… báo cáo thủ trưởng… tổ hỏa lực đã… đã bị tiêu diệt. Trận địa C2 có… có nguy cơ bị thủng. Thủ trưởng… thủ trưởng Biên đã hy sinh ”. Nghe đến đó, Hai Mai gầm lên, quát vào tai tôi. “Ông vác máy ngay qua đây! Lệnh C3 tăng cường lập tức hai trung đội cho C2!”. Xoay sang người liên lạc của C2, Hai Mai cũng nói như quát. “Về nói anh Tùng giữ vững trận địa. Sẽ có tăng viện. Đi nhanh lên’.

Thấy tôi chuyển lệnh xong, Hai Mai nói. “Bắt liên lạc ngay với trung đoàn cho tôi! Đù má! Tao ăn thua đủ với tụi mày nè!”. Tôi giương ăng ten bảy đốt, nối được liên lạc với Ban chỉ huy tiền phương của E. Hai Mai giằng ngay lấy tổ hợp, nói như gầm vào ống nghe. “Hai Mai D1 đây. Hai Mai xin hỏa lực tăng viện ngay. Bắn thẳng vào chúng tôi. Thiết giáp trung đoàn 10 vượt sông rồi. Bắn ngay đi!”. Quay sang người lính liên lạc của mình, Hai Mai cũng nói như quát. “Lệnh cho các bộ phận của D bộ lùi xa khỏi trận địa trăm mét. Lẹ lên! Không còn thời gian đâu!”. Quay sang tôi, ông nói. “Về công sự, chui hết vào hàm ếch. Nhanh lên!”.

Trở về công sự của mình, tôi với Phương ra sức đâu lưng vào nhau khoét rộng thêm cái hàm ếch. Đang đào thì tiếng súng từ trận địa C2 đã bùng lên chát chúa. Như vậy là cánh C2 đã chính thức giáp chiến với tụi trung đoàn 10. Đeo máy lên lưng, cả tôi và Phương đều quỳ trong công sự, hướng nòng AK về phía Tân Thành. Chúng tôi đều ý thức rằng, rất có thể bộ binh trung đoàn 10 đã ở ngay trước mặt, rất có thể chúng sẽ ập tới ngay lúc này; tại trận địa Ban chỉ huy tiểu đoàn lúc này, chỉ còn có hai chúng tôi và tiểu đoàn trưởng. Chính trị viên Thái đang trực tiếp chỉ huy tại trận địa phòng thủ của C3. Chính trị viên phó Biên đã hy sinh. Tham mưu trưởng Nguyễn Bá Thiệu thì không biết chết sống thế nào ở trận địa hỏa lực đã bị đối phương chọc thủng. Các bộ phận của D bộ chắc chắn đã nhận lệnh lùi về phía sau.

Trọng liên của M48, M113 đã không còn bắn về phía chúng tôi, mà dồn hết về phía C2. Mấy chiếc trực thăng cũng bâu về phía C2 sút rốc két. Toàn bộ cối 61, cối 82 của tiểu đoàn cũng bắn về phía ấy để chi viện cho C2. Tình hình trở nên khẩn trương và nguy hiểm cực kì. Nếu vỡ trận địa C2, toàn bộ tiểu đoàn sẽ bị phơi lưng, không còn lối thoát giữa cánh đồng Tân Thành mùa nắng đất khô rang nứt nẻ.

Giữa nắng chiều chiếu xiên khoai bỏng rát, bất ngờ tôi nhìn thấy nòng pháo của một chiếc M48 lòi ra từ trên một gò đất, cách chỗ chúng tôi khoảng hơn hai trăm mét. Như vậy là bộ binh sư 7 đang tiên về trận địa chốt giữ của D bộ, mà lúc này tại đây chúng tôi chỉ còn có vỏn vẹn có ba người. Tôi nói với Phương đặt hết lựu đạn lên bờ công sự, giương sẵn lưỡi lê để sẵn sàng đánh cận chiến. Cái chết mười mươi của chúng tôi đã trong tầm tay. Gương mặt người lính trẻ căng lên, đôi mắt đục ngàu, có vẻ đang ánh lên một chút ưu tư gì đó. Nhưng khi đầu chiếc tăng nhô lên, nhìn thấy cả tháp pháo, bỗng nhiên nó lại quay ngoắt về bên trái. Tiếp theo nó, tôi còn nhìn thấy một chiếc nữa cũng xoay nòng tiến về phía trận địa C2. Tôi rùng mình nghĩ tới cảnh C2 vừa bị đánh vỗ mặt, vừa bị đánh tạt sườn, vừa bị đánh tập hậu. Chẳng biết C2 có đủ sưc trụ nổi không, hay cũng bị bằm nát và bị xích sắt xe tăng chà xát như trận địa hỏa lực của tiểu đoàn.

Đúng lúc đang căng thẳng nhất, tôi nghe thấy mấy tiếng nổ đoành đoành rất lớn, mà không hề nghe thấy tiếng nổ đề ba đầu nòng súng. Kinh nghiệm cho tôi biết rằng, đó chính là cối 106,7 bắn cầu vồng của ta đã vào cuộc. Như vậy là hỏa lực đã tăng viện, đã bắn thẳng xuống trận địa của ta theo yêu cầu của Hai Mai. Tôi và Phương vội vàng chui ngay vào hàm ếch. Sự sống chết bây giờ hoàn toàn tùy thuộc vào mệnh trời. Cối 106,7 đầy uy lực của ta đang nả thẳng vào đối phương và xuống đầu chúng tôi. Đây là nước cờ cuối cùng mà Hai Mai buộc phải dùng để giũ vững trận địa. Nước cờ thí(kể cả tính mạng của ông) để giành phần thắng.

Sau này tôi biết thêm rằng, hôm đó ngoài hỏa lực cối 106,7, đoàn pháo Z56 của quân khu còn bắn chi viện cho trận địa chúng tôi hai trái DKP, khiến bộ binh trung đoàn 10 của sư 7 Sài Gòn phải rút hết về bên kia sông Tân Thành, bởi có lẽ chúng sợ sẽ đụng độ lớn với chủ lực của ta. Và cũng ngay vào sập hoàng hôn hôm đó, sư đoàn 7 triệt thoái toàn bộ lực lượng về căn cứ Đồng Tâm.

HTT

2011-12-06T16:53:00.000-08:00

nỗi buồn không cánh cũng bay xa
htt

CON CHIM LỢN ĐÃ MẤT

Dzu- htt

Từ hôm đi Cần về, theo thói quen, đêm đêm tôi vẫn lên net tìm đọc, và ngồi gõ bàn phím những gì tôi nhĩ suy về cuộc sống, về chính bản thân mình. Bao nhiêu kỉ niệm vui buồn với bạn bè vẫn còn ăm ắp, như có thể nghe được, sờ nắm được. Thế nhưng không hiểu vì sao, lúc nào tôi cũng có cảm giác lành lạnh, như thiếu vắng một thứ gì đó, rất mơ hồ. Mãi cho đến sáng nay, khi con gà trống nhà hàng xóm gáy te te, với cái giọng còn non choẹt đã tập làm người lớn của nó, tôi mới giật mình nhớ ra, rằng trong tỉnh mịch đêm trường, tôi không còn nghe tiếng vỗ cánh phành phạch nặng nhọc, tiếng kêu éc éc rờn rợn của con chim lợn, mà trước đây tôi vẫn hằng nghe. Nó là con chim ăn đêm duy nhất còn lại trong xóm phố chật hẹp của tôi. Nó thuộc loài chim chuyên ăn những đồ dơ dáy, như xác chết thú vật, các thứ phân hôi thối. Nó là loài chim ăn đêm bị hắt hủi, bị ruồng rẩy, bị ghê sợ, bị nguyền rủa, bị người đời xua đuổi, cầu nó chết quách cho rồi. Nó là con chim tủi nhục của số phận khổ đau từ tiền kiếp. Nó đã bỏ tôi. Nó đã rời bỏ khỏi thế giới luôn hắt hủi nó, ghê sợ nó, coi nó như tai họa, như sứ thần khủng khiếp của thần chết. Nó đã bỏ tôi đi đâu. Vì sao nó lại bỏ tôi mà đi. Nó chỉ là một con chim ăn đêm, nó từng gắn bó với tôi, đến với tôi vào lúc tôi mỏi mệt nhất, trong khoảng từ hai giờ sáng đến ba giờ sáng. Đó là thời khắc của sự lặng im, bao trùm thế giới con người trong giấc ngủ mê mệt, đầy mộng mị. Chỉ có nó, con chim bị hắt hủi, con chim bị ruồng rẩy, con chim bị khinh thị, con chim bị thù ghét ghẻ lạnh, nặng nề tìm đến với tôi, quen thuộc với tôi, chia sẻ với tôi, éc éc trò chuyện với tôi. Trong nhiều trang viết của tôi, tôi vẫn thường nhắc đến nó, nhưng nay chỉ còn lại trống vắng, làm sao tôi có thể tư duy, mà không thể tư duy thì làm sao tôi tồn tại. Nó chỉ là một con chim. Một con chim ăn đêm, như cú mèo, cú vọ. Một con chim chuyên ăn đồ dơ dáy, như quạ, như kên kên. Nó là con chim lợn. Con chim lợn duy nhất còn lại trong xóm phố chật chội của tôi. Nó là con chim lợn đã mất.

Chúa quyền năng nói rằng, “không có sự công bình. Không có bất cứ một sự công bình nào cả”. Điều vô lý đến phi lý ấy, tiếc thay, lại chính là tồn tại của sự thật. “không có sự công bình. Không có bất cứ một sự công bình nào cả”. Con chim lợn đã mất của tôi, nó có tội tình gì. Nó là một con chim. Như chim công, chim họa mi. Nhưng nó không được trời phú cho bộ lông sặc sở sắc màu, cùng giọng hót mê đắm muôn loài. Thú thật là cho đến tận bây giờ, tôi cũng chỉ nghe nói về nó, chứ chưa bao giờ nhìn thấy nó, dù ròng rả nhiều đêm tôi với nó rất gần nhau, nghe rõ nhau, thấu lẫn nhau bao điều trăn trở. Con người vẫn tự xưng là giống loài thượng đẳng, có nền văn minh chủng tộc cao cấp đến ghê sợ, khi mà con người tìm ra định luật Hendenber, định luật rơi tự do, định luật bảo toàn vật chất, định luật vạn vật hấp dẫn, khi mà con người khám phá ra lỗ đen vũ trụ, cùng học thuyết tương đối về tất cả; thậm chí, ghê sợ hơn nữa, là con người có thể đảo ngược cả quy luật tự nhiên, nhân bản ra chó, ra chuột, và ra luôn cả chính con người. Con người huênh hoang rằng, biển dẫu gầm thét dữ dội đến đâu, cũng không thể nào ra khỏi trái đất, còn con người có thể với tay lên tận sao Kim sao Thủy. Con người khoác lác, về sự chế ngự thiên nhiên của trí tuệ con người. Con người vỗ ngực, vì sự khám phá ra tồn tại của thế giới phản vật chất. Vậy mà con người không thương nổi con chim lợn phải sống trong chính sự ghẻ lạnh của con người. Sự công bằng? Rõ ràng là không hề có sự công bằng. Ngay như con chim lợn của tôi. Nó chỉ là một con chim. Như con cò trắng. Như con quạ đen. Nghĩ tới con chim của tôi. Nghĩ tới con chim lợn đã mất. Tôi thắt ruột, đau tới nghẹn ngào trước một câu ca dao, mà trước đây, tôi chưa bao giờ chịu nhìn nhận cái hay cái đẹp của nó.

Con quạ đen con cò trắng

Tôi ngồi tôi ngẫm cái sự đời

Con cò trắng con quạ đen

Đấy. Cuộc đời vốn đen bạc như thế đấy. Con quạ đen thì đã sao? con cò trắng thì đã sao? Con chim lợn chuyên ăn đồ hôi thối, có tiếng kêu bị coi là xấu xí, ghê rợn, nó có tôi tình gì?!! Ai biết, hằng đêm, khi tôi mòn ngón tay gõ những thân phận cuộc đời, những tình yêu bội bạc, con chim lợn vẫn lặng lẽ bay đến xóm tôi, âm thầm dọn sạch mọi dơ bẩn. Ai trong số những con người đang sống quanh tôi, có thể sẻ chia cùng tôi, nỗi đau tới chạnh lòng về con chim lợn đã mất.

Đêm nay, có thể tôi lại ngồi viết về nỗi nhớ Cần Thơ, viết về sự dịu dàng, viết về sự quay quắt ganh tị, nhưng tôi biết, nhưng tôi biết chắc chắn một cách đau đớn rằng, con chim lợn của tôi đã mất. Con chim lợn đã mất.

Dzu

hồn ma bóng quế- truyện về gỗ Ngọc Am của hotinhtam

2011-12-06T16:44:00.000-08:00

HỒN MA BÓNG QUẾ

Truyện ngắn: Hồ Tĩnh Tâm

Từ ngày vợ mất vì tai nạn giao thông, suốt hai năm trời, Toàn sống vất vưởng như người không hồn. Mỗi ngày, cứ hết giờ làm việc buổi chiều, Toàn lại tìm đến quán bà Minh gọi dĩa bò khô, ngồi lặng thinh với ve rượu trắng, tới gần nửa đêm mới khật khưởng ra về. Bà Minh là người bán đồ nhậu suốt đêm ở ngã ba đường, nên bà cũng chẳng lấy điều đó làm buồn, cho dù đêm nào Toàn cũng chiếm của bà một cái bàn, một khoảng không gian trong khoảng không gian làm ăn chật hẹp của bà. Thế rồi ngày này qua ngày khác, tuần này qua tuần khác, tháng này qua tháng khác, bà Minh quen dần với nỗi khổ đau ủ ê của Toàn, lại động lòng thương Toàn, thỉnh thoảng khi vắng khách vẫn ngồi trò chuyện với Toàn, động viên an ủi Toàn, san sẻ với anh nỗi cô đơn đau khổ. Bà thường khuyên Toàn rằng, tốt nhất là nên bán ngôi nhà đang ở, mua một ngôi nhà mới ở đâu đó, để quên đi những gì thuộc về quá khứ vẫn hằng ám ảnh anh, như vậy mới hy vọng nguôi đi được nỗi đau, để làm lại cuộc đời, vì tuổi Toàn vẫn còn rất trẻ. Nghe Toàn nói, ngôi nhà nhỏ của anh có bán cũng chẳng được bao nhiêu, bà Minh gợi ý, từ nay bà sẽ tặng anh dĩa mồi, để anh lấy tiền đó mua vé số, biết đâu trời đất thần phật lại động lòng thương thì sao. Nói sao làm vậy, đêm hôm sau khi Toàn ra uống rượu, bà Minh nhất định không chịu lấy tiền dĩa mồi, còn Toàn thì cứ khăng khăng đòi trả, và còn nói rằng, nếu bà không lấy tiền thì anh sẽ ngồi đến sáng. Đang lúc hai người chưa ai chịu nhường ai thì có người đàn ông bán vé số đi qua, bà Minh bèn nhận tiền của Toàn mua bốn tờ vé số đưa cho anh, nói rằng bà tặng anh để cầu hên. Nước này thì Toàn chỉ còn biết nhận bốn tờ vé số cùng lời cảm ơn bà Minh rồi ra về. Ai có ngờ đâu bốn tờ vé số ấy lại trúng độc đắc. Toàn nói lộc trời cùng hưởng nên chia cho bà Minh hai tờ. Mới đầu bà Minh từ chối quyết liệt lắm, vì nói rằng bà đã mua cho Toàn thì vé số là của Toàn, bà nhận sẽ không phải với trời đất, e rằng tổn thọ, nhưng rồi cứ bị Toàn thuyết phục mãi, rằng nếu Toàn hưởng phúc một mình, sợ rằng trong phúc sẽ có họa, cuối cùng bà Minh cũng chỉ xin nhận một tờ để cầu phước cho Toàn vạn sự như ý.

Có tiền, Toàn lập tức làm theo ý bà Minh, bán ngôi nhà cũ, ra ngoại ô mua miếng đất cất nhà, sát bên con đường nằm cặp dòng sông cái. Từ đó anh không còn uống rượu nữa, mà chỉ chuyên tâm vào công việc làm ăn hàng ngày. Người đời vẫn nói, họa vô đơn chí phước bất trùng lai, vậy mà từ ngày chuyển về nhà mới, công việc làm ăn của Toàn lại tiến triển tốt đẹp lên trông thấy, tiền vô ào ào như nước chảy. Đêm đêm nằm một mình trong căn phòng trống trải có cửa sổ nhìn ra sông lớn, Toàn vẫn nghĩ rằng ngôi nhà anh cất đúng long mạch, hạp với phong thủy, nên anh mới gặp được vận may trong công việc. Toàn luôn nghĩ trong đầu như vậy, cũng là bởi một điều rất lạ, không hiểu vì sao phòng ngủ của anh lúc nào cũng thoang thoảng một thứ hương thơm dìu dịu, khiến mọi mệt nhọc sau một ngày làm việc của anh đều tan biến đi hết cả, thay vào đó là cảm giác sảng khoái dễ chịu mà xưa nay anh chưa từng có. Nghĩ là có điều gì linh thiêng, nên Toàn thỉnh về nhà một bát hương, rồi đốt nhang khấn rằng, nếu có ai mở lòng phù hộ độ trì cho anh thì xin cứ về để anh thờ cúng. Khấn xong Toàn tắt đèn đi ngủ.

Vào khoảng quá nữa đêm, Toàn giật mình thức giấc, vì nhận thấy có một thiếu nữ xinh đẹp không hiểu bằng cách nào vào được phòng anh, nhẹ nhàng nằm xuống bên anh, rồi vòng tay ôm chặt lấy anh. Lúc đó Toàn không hề thấy sợ, cũng không thấy có điều gì ngạc nhiên đáng phải lo nghĩ, mà chỉ cảm thấy rạo rực nỗi khát thèm của đàn ông. Và rồi rất tự nhiên, cả hai cuộn chặt lấy nhau, đắm chìm với nhau đến mê lịm.

Sáng ngày thấy quần mình bị ướt, Toàn nghĩ rằng đêm qua mình đã nằm mê thấy chuyện ấy, nên anh vẫn yên tâm đi làm như mọi hôm. Nhưng rồi khi đêm đến, khi đã chìm vào giấc ngủ, Toàn lại thấy cô gái xinh đẹp ăn mặc theo lối người xưa đến nằm xuống bên anh, cùng anh vùi vào chuyện chăn gối đến mê lịm. Và rồi đêm nào cũng vậy. Đêm nào hai người cũng lặng lẽ dâng hiến cho nhau đến cùng kiệt sự thỏa mãn, mà ngay cả với người vợ trước đây Toàn cũng chưa bao giờ có được. Một tuần. Hai tuần. Rồi một tháng. Rồi hai tháng trôi qua. Đêm nào cũng như đêm nào, vẫn là sự dâng hiến ái ân mặn nồng bằng xương bằng thịt, bằng cảm giác khát thèm nhau đến cháy bỏng. Ngạc nhiên với chính khả năng đàn ông của mình, Toàn tìm đến quán bà Minh uống rượu, rồi tình thật kể cho bà Minh nghe về căn bệnh mộng tình của mình, với hy vọng bà Minh là người lớn tuổi, biết đâu bà Minh sẽ cho anh được một lời khuyên. Bà Minh nghe xong thì nói. “Vậy là chú phải lấy vợ rồi. Lấy vợ mới giải tỏa được ức chế trong mộng của đàn ông”.

Cuối năm đó Toàn lấy vợ. Nhưng lạ một điều, là ngay cả khi đã làm tình với vợ, cứ quá nửa đêm, người thiếu nữ xinh đẹp ăn mặc theo lối cũ xưa vẫn tìm đến với anh, cùng anh vùi vào trận mây mưa đầy lạc thú, mà chính người vợ trẻ mới cưới của anh, cũng không thể nào đem lại được cho anh điều đó. Từ chỗ ngạc nhiên về khả năng của mình, Toàn đâm ra lo sợ, nên lại đem ra kể hết cho bà Minh. Lần này thì chính bà Minh đã ngoài sáu mươi tuổi cũng phải ngạc nhiên. Bà nói với Toàn rằng. “Nếu đêm nào cũng vậy, thì một là chú bị bệnh phải đi khám bác sĩ, hai là phải rước thầy địa lý đến xem thủy thổ nơi cất nhà, rồi mời thầy cúng đến yểm bùa trấn ngự”. Nói xong, bà Minh còn ngõ với Toàn rằng, nếu Toàn chịu, bà sẽ mời giùm anh một thầy địa lý rất giỏi. Vốn chịu ơn bà Minh bởi mấy tờ vé số, nên Toàn đồng ý làm theo lời khuyên của bà, nhờ bà rước giùm ông thầy địa lý.

Thầy địa lý là một người đàn ông ngoài bảy mươi tuổi đến từ miệt Bảy Núi. Ông này đến ngồi lầm rầm khấn bái, rồi gieo quẻ, rồi nói rằng, chắc chắn dưới giường ngủ của anh có hài cốt của một người con gái trẻ chết khi còn trinh tiết. Nói xong ông còn khẳng định rằng, vợ chồng anh cần cúng bái để di dời hài cốt cô gái ra ngoài lập mộ chôn cất, thờ phụng, vì chỉ có cách đó mới ngăn được cô gái đêm đêm tìm đến với anh. Toàn nghe xong đổ tháo mồ hôi hột, nhưng không còn cách nào khác, nên đành phải nghe theo lời ông thầy địa lý, thuê người đến đào tung căn phòng để tìm hài cốt. Và quả y như lời ông thầy đã phán, khi đào nền căn phòng xuống sâu hơn một mét, người ta tìm thấy một cỗ quan tài bằng gỗ còn rất mới, như thể chỉ mới vừa chôn được một hai năm nay. Gỗ quan tài có màu hổ phách sáng đẹp, vân gỗ lượn như mây vần vũ, lại tỏa ra mùi thơm ngào ngạt rất mặn nồng. Ông thầy địa lý đeo mục kỉnh nhìn ngắm một lúc rồi nói rằng, cỗ quan tài được đóng bằng gỗ Ngọc Am là thứ gỗ quý mà ngày nay không còn nơi nào nhìn thấy, như vậy người nằm trong đó chắc chắn đã qua đời cả trăm năm nay. Mấy người thợ đào đất nghe nói, ai nấy đều tròn xoe hai mắt, nhưng lạ lùng là không ai tỏ ra sợ hãi, vì dường như hương thơm dìu dịu đã giúp trấn an cho họ. Khi mọi người cạy được nắp quan tài, lại thêm một điều ngạc nhiên đến sững sờ, là bởi trong cỗ quan tài có một thiếu nữ trẻ xinh đẹp, mặt mũi, hình dáng và quần áo đúng hệt như người mà Toàn tả lại anh vẫn gặp trong mộng. Thiếu nữ nổi lập lờ trong thứ nước đặc sền sệt có màu hổ phách nâu đậm, bốc lên hương thơm ngào ngạt. Gương mặt thiếu nữ hồng hào như đang ngủ, mái tóc xõa dài đen óng, trang phục vẫn chắc và mới như vừa may xong. Thầy địa lý trầm ngâm một lúc rồi nói. “Cô gái nếu không là con nhà quan thì cũng là con nhà bá hộ, nên mới được ướp xác bằng tinh dầu gỗ Ngọc Am, được quàn bằng quan tài gỗ Ngọc Am, linh hiển thiêng lắm, mọi người nhớ giữ mồm giữ miệng kẻo vạ oan cho cả nhà”. Nói xong thầy địa lý quỳ xuống chắp tay khấn lạy, niệm nam mô mấy câu rồi khăn áo quày quả ra đi. Trước khi ra đi ông còn không quên dặn rằng, mọi người phải quên hết chuyện này từ hôm nay để còn sống đặng với bá tánh trong thiên hạ.

Nói lời nói gió bay là nói vậy, chứ thực tình, đôi khi lời nói ám ảnh lắm. Bởi vậy, những người được vợ chồng Toàn thuê di dời hài cốt, sau khi dời quan xong, không ai dám nhận một đồng bạc, ai cũng nói, tiền ấy xin nhờ vợ chồng Toàn lo nhang đèn cúng kiếng cho cô gái, mong cô phù hộ độ trì cho họ được tai qua nạn khỏi.

Cuối năm ấy vợ Toàn hạ sanh một bé gái đẹp như tiên nữ, đặt tên là Ngọc Lam, nói trại đi tên gỗ Ngọc Am, bởi đứa bé giống cô gái trong huyệt mộ như đúc.

HTT

VÀI TƯ LIỆU VỀ GỖ NGỌC AM MÀ HTT VIẾT TRONG TRUYỆN

Cây Ngọc Am hay còn gọi là Hoàng Đàn Rủ có tên la tinh là Cupressus funebris là loại cây thuộc họ Hoàng Đàn. Trong gỗ có hàm lượng tinh dầu cao được chiết xuất dùng làm mỹ phẩm và dược phẩm. Hiện nay, Ngọc Am thuộc nhóm 1A trong danh mục phân loại thực vật của Bộ NN&PTNT ( việc khai thác gỗ Ngọc Am đã bị nghiêm cấm ).
Gỗ Ngọc Am chỉ xuất hiện ở vùng núi cao Hoàng Su Phì của Hà Giang, gỗ được người dân bản địa khai thác từ các gốc rễ còn sót lại trong rừng. Gỗ Ngọc Am có nhiều tác dụng đối với sức khỏe, tắm bằng bồn gỗ Ngọc Am giúp cơ thể thải độc tố, lưu thông khí huyết, ngăn ngừa rôm sảy, giúp tinh thần tỉnh táo. Mùi thơm từ gỗ Ngọc Am xua đuổi côn trùng tạo mùi thơm dễ chịu đặc trưng nếu để trong phòng.
Bên cạnh tác dụng về dược tính, gỗ Ngọc Am được dùng như một biểu tượng tâm linh, các tượng gỗ, tượng thế, tràng hạt, gối đầu... được làm bằng gỗ Ngọc Am được người xưa coi như một biểu tượng giúp xua đuổi tà khí, đón rước thịnh vượng
Ngọc Am là loại gỗ quý thuộc nối với hóm 1A, hiện nằm trong danh sách đỏ thực vật của bộ NN&PTNT. Hiện nay việc khai thác gỗ Ngọc Am đã bị nghiêm cấm. Người dân chủ yếu khai thác tận thu từ các phần còn sót lại như rễ.
Tinh dầu Ngọc Am có nhiều tác dụng như: diệt khuẩn, khử mùi, xua đuổi côn trùng, giúp tinh thần sảng khoái. Tinh dầu Ngọc Am hòa với nước khi tắm giúp da dẻ hồng hào, giúp cơ thể thải độc tố (ngày xưa chỉ có vua chúa và quan lại có chức cao mới được dùng gỗ này để đóng bồn tắm và làm quan tài)...Theo quan niệm xưa, việc đặt gỗ Ngọc Am trong nhà giúp xua đuổi tà ma, đón rước may mắn và tài lộc. Gỗ Ngọc Am còn được sử dụng rất nhiều trong phật giáo như tạc tượng, làm tràng hạt, điêu khắc lư hương...Do có nhiều tác dụng như vậy nên khi thực dân Pháp đô hộ nước ta đã khai thác gần như hết Ngọc Am trong các khu rừng tự nhiên. Chính vậy gỗ Ngọc Am ngày càng quý hiêm và việc sở hữu một vật dụng làm từ Ngọc Am không phải là dễ.

2011-09-01T06:23:00.000-07:00

gió và gió và bời bời trận gió
tóc em bay cháy đỏ cả trưa vàng
Dzu

Gió

Hồ Tĩnh Tâm

Trên đỉnh gió

Rờm rợp cao nguyên cỏ vàng tóc rối

Em và tôi trong thế giới thần tiên

Thế giới đam mê thế giới dịu hiền

Thế giới chao nghiêng dẫn vào tội lỗi

Mịn mượt đồi trăng quỳ chân sám hối

Hương cỏ vàng hương cỏ vàng xốn xang

Bềnh bồng ru nhau lời gió đa mang

Mắt biếc làm chi còn thêm môi mọng

Cỏ vàng duềnh lên nắng ngờm ngợp sóng

Ngực thu trần gieo sức gió mơn căng

Cởi lòng ra cuồn cuộn lướt băng băng

Dâng sức lửa cùng em mùa hoa cỏ

Gió gọi gió cao nguyên lồng lộng gió

Tuột cả đất trời vào thung lũng xanh non

Bài thơ trao nhau duyên phận vuông tròn

Gió và Cỏ trong lòng ta thổi mãi

Vọng tàn thu chợt biết mình vụng dại

Em trẻ trung như khúc hát gọi rằm

Dịu dàng dịu dàng dịu dàng xa xăm

Mà cột chặt đến nghẹn ngào bật khóc

Này vòng tay, này bờ vai, suối tóc

Ta biết gió rùng mình phiêu bạt tím trời xa

HTT

chuyện nón lá, nón bài thơ Việt Nam

2011-08-27T00:46:00.000-07:00

nụ cười con gái nghiêng sau nón
càng bí ẩn hơn càng dễ thương
Đimitrova

CHUYỆN NÓN LÁ NÓN BÀI THƠ THƯỞ NÀO

Hồ Tĩnh Tâm

Cách đây mấy hôm, vợ tôi cho hay, có bà trong Ngọn bị té xe nặng lắm, hổng biết có qua khỏi hay không. Hỏi thì bả cho biết, không phải bà này bị người ta đâm, mà là bà ta ta đâm xe vào người ta, khiến người ta cũng phải đi cấp cứu. Nghĩ tới chuyện hai cái xe, mỗi chiếc hơn ba chục triệu bị dập nát, người thì phải nằm hồi sức cấp cứu, sống chết treo đầu sợi tóc, tôi lạnh cả người. Nghĩ bụng như vậy, tôi nói với bà xã, em chở con đi học mỗi ngày, phải cẩn thận đấy. Bà xã nghe tôi nói thì trả lời, em té xe hoài chớ gì, tại em không nói cho anh biết. Ra là vậy. Hèn chi lâu lâu, tôi lại thấy cái xe của bả, lúc thì bể bửng, lúc thì bể vè, lúc thì phải thay kiếng chiếu hậu.

Sự bất cẩn của bà xã thì tôi còn lạ gì.

Thời Nhà nước chỉ mới tuyên truyền đội mũ bảo hiểm, tôi đã sắm cho cả nhà mỗi người mỗi cái mũ bảo hiểm, lại còn dư ra hai cái để xơ cua, vậy mà cấm bao giờ bả chịu đội, thứ mà bả coi là “nồi cơm điện”. Cứ leo lên xe là bả chụp nón lá lên đầu. Đội nón lá thì chắc chắn bả phải chạy xe một tay, bởi nón lá rộng vành, khác gì cái thúng đựng gió, không dùng tay giữ chặt, thì nó bay vèo xuống đường tức khắc. Lo cho con gái ngồi phía sau lưng mẹ, tôi cứ phải nhắc hoài, rồi chuyển sang cằn nhằn, rằng nếu bả không chịu đội nón bảo hiểm, thì làm ơn đội giùm nón vải rộng vành, bởi dầu gì, nón vải cũng ôm chặt lấy đầu hơn nón lá. Nhưng tôi nói gì thì nói, bả cứ chứng nào tật nấy, rằng bả là người Việt, bả đội nón lá quen rồi.

1. Nón lá của người Việt

altTrên thế giới, chắc chắn có nhiều tộc người, của nhiều quốc gia đội nón lá, nhưng nón lá kiểu người Việt, hình như chỉ có người Việt mới đội. Nó có hình chóp, chiều dựng cao khoảng gần ba chục xăng ti mét, vành nón có đường kính khoảng hơn hai gang tay người lớn, tức khoảng hơn bốn chúc xăng ti mét một chút, với mười sáu vòng cật tre vót tròn, to nhỏ khác nhau, đỡ cứng một cách chắc chắn ở bên trong.

Đã gọi là nón lá, thì vật liệu làm nên nón, chỉ có lá và tre, và ngay cả sợi dây chằm nón, cũng là dây được tước ra từ một thứ lá trên rừng, thường là dây đoác. Nếu việc phơi lá nón, rồi dùng bàn là than ủi lá cho thật phẳng, đòi hỏi công phu bao nhiêu, thì việc ngâm lá đoác cho mục phần lá, tước lấy phần sợi thành dây nhỏ, cũng công phu bấy nhiêu. Ngay cả việc vót cật tre thật tròn, thật đều, cũng đòi hỏi phải quen tay mới làm được. Nhiều người cả đời ngồi còng lưng vót nan tre, lúc về già lưng cụp xuống, phải chống gậy mà đi; còn ngón trỏ với ngón cái, hầu như dấu vân tay bị mòn lì đến mất sạch. Có được cái nón lá mỏng manh, giản đơn, bình dị, coi vậy, nhưng cũng là cả một công phu của biết bao nhiêu người; từ người lên rừng chặt lá non đem về, đến người đốn tre vót vành nón, người ngâm lá đoác tước thành dây chằm, người ủ lá, người phơi lá, người dùng bàn ủi than là cho lá phẳng phiu, người tạo khung gỗ làm nón, người tạo hoa văn, tạo bài thơ cho nón, người chằm nón… ấy là chưa kể đến người dệt lụa làm quai nón, người đưa nón đến với mọi nhà, mọi người.

Nón này che nắng che mưa

Nón này để đội cho vừa lòng nhau

Nón lá Việt Nam, từ bao đời nay, đã lặng lẽ hoá thân vào đời sống dân Việt, thành thơ, thành nhạc, thành tranh, thành một nét văn hoá thuần Việt, thấm đậm biết mấy tình đời, tình người; và có thể, đã trở thành một biểu tượng thanh thao, nhẹ nhỏm, cùng với áo dài, áo bà ba, đôi quang gánh, chiếc thuyền nan, chiếc ghe tam bản, làm nên nhan sắc duyên dáng Việt Nam, dịu dàng dịu dàng, và đằm thắm đằm thắm biết bao.

2. Nón lá trong đời sống cộng đồng dân tộc Việt

altChiếc nón lá Việt Nam, không biết khởi nguồn từ đâu, nhưng chắc chắn, nó đã có mặt với cộng đồng người Việt từ hàng ngàn năm nay. Và đến tận bây giờ, khi thời đại @ bùng nổ, với sự ra đời của hàng muôn ngàn chủng loại nón vải, nón nhựa, nón sắt, nón sợi tổng hợp, nón lá Việt Nam vẫn tìm được chỗ đứng khiêm nhường của nó, trong tâm hồn người Việt, ở khắp mọi nẻo đồng quê tổ quốc.

Giữa muôn vàn sự phô trương của các chủng loại nón, với muôn vàn chất liệu, kiểu dáng, đôi khi tôi vẫn tự hỏi, liệu các nhà thiết kế, được ăn học, đào tạo hẳn hòi, đã ai tạo ra được sự cân đối, đạt đến tiêu chuẩn tỉ lệ thiết kế vàng, như chiếc nón lá Việt Nam. Chiều rộng, chiều cao, sao mà hài hoà đến thế, hình dáng, màu sắc, sao mà đẹp chạnh lòng đến thế. Người phương Đông, người phương Tây, người da màu, người da trắng, ai đội nón lá cũng đẹp. Thật đúng như nhà thơ Đimitrova, lần đầu đến Việt Nam, ngỡ ngàng trước vẻ đẹp dung dị của nón lá Việt Nam đã viết.

Nụ cười con gái nghiêng sau nón

Càng bí ẩn hơn càng dễ thương

altÔi là Đimitrova, nếu bà biết thêm rằng, cái nón lá Việt Nam, từ muôn đời nay, nó đã là một góc tâm hồn Việt, gắn bó với người dân Việt, như một vật dụng thiết thân hàng ngày không thể thiếu, nhất là ở những miệt vườn, miệt đồng chiêm, đồng mùa. Với phụ nữ Việt Nam, nón lá là vật che nắng che mưa, dùng trong lao động hàng ngày, dùng trong đi Hội, đi Lễ, đi đám cưới, đám ma, đám chạp, đám giỗ… và dùng để đến với người yêu, cùng nhau thuỷ chung đi suốt cùng trời cuối đất. Nhẹ nhỏm, thanh tao và duyên dáng, nón lá làm nên vẻ đẹp dịu dàng của phụ nữ Việt Nam, làm nên tính cách và tâm hồn phụ nữ Việt Nam. Cũng nhẹ nhỏm, thanh tao và duyên dáng như thế, nón lá Việt Nam bước vào sân khấu nghệ thuật Việt Nam, qua năm tháng, làm nên điệu múa nón say đắm lòng người; chinh phục, không chỉ nền văn hoá phương Đông, mà còn chinh phục cả nền văn hoá phương Tây, vốn rất xa lạ với chiếc nón lá Việt Nam.

Hình ảnh nón lá Việt Nam, từ bao đời nay, gắn với hình ảnh tần tảo của người phụ nữ Việt Nam, với đôi quang gánh trên vai, với đôi guốc mộc dưới chân, với bộ váy áo tứ thân, với tà áo dài, với tấm áo bà ba, với chiếc khăn rằn quấn cổ. Một trưa hè trên nẻo đường quê, bà lão già móm mém, hạ đôi quang gánh dưới bụi tre làng, ngồi ghé trên chiếc đòn gánh, phe phẩy cái nón lá quạt gió trưa nồng. Một chiều tím trên sông, thiếu nữ nghiêng vành nón đợi chuyến đò ngang. Nao lòng làm sao, khi giữa đồng làng, những người phụ nữ nón lá trên đầu, nối nhau gánh lúa về làng. Càng nao lòng tới muốn khóc, khi ta đi xa trở về, đến bờ đê đầu làng, gặp những trẻ mục ngồi vắt vẻo lưng trâu, đầu đội nón mê, đang véo von sáo trúc.

altThưở xa xưa ấy, khi những cô gái sang sông, cất bước về nhà chồng, dường như bao giờ, người mẹ cũng trao cho con chiếc nón lá cầm tay. Chiếc nón lá đơn sơ ấy, theo con gái mẹ về nhà người làm dâu. Rồi cô dâu hay lam hay làm đội nón lá ra đồng. Rồi cô dâu hay lam hay làm đội nón lá lên nương. Rồi người mẹ tảo tần nón lá trên đầu, quang gánh trên vai, xuôi ngược dặm đường buôn thúng bán bưng. Rồi người mẹ dùng nón lá che nắng cho con, lọc cọc trên chiếc xe ngựa lên chợ huyện. Rồi chiếc nón lá ấy vục xuống dòng sông, múc nước lên rửa khuôn mặt ướt đẫm mồ hôi, múc nước lên để uống. Chiếc nón lá, chiếc nón lá quê nhà gần gụi ấy, đôi khi còn chao nghiêng, che giấu nụ cười cô thôn nữ, lúc xốn xang buông thả câu hẹn thề với chàng trai cùng xóm. Chiếc nón thân thương ấy, bởi vậy, trong đời sống cộng động người Việt, tự bao đời, đã trở thành quà tặng trao nhau.

Ra đường nghiêng nón cười cười

Như hoa thơm nở, như người trong tranh

Từ chiếc nón lá bình dân của người lao động, đến chiếc nón bài thơ, nón lá Việt Nam đã làm một cuộc hành trình lý ngựa ô, lý chim sáo, suốt dọc dài từ Bắc vào Nam, tấu lên biết bao giai điệu tím biếc tình đời.

3. Biến tấu đời thường của nón lá

altNón lá góp phần làm nên văn hoá nón lá Việt Nam, văn hoá Việt Nam. Nón lá là cốt cách, là tâm hồn Việt Nam, làm nên vẻ đẹp thuỳ mị, dịu dàng, duyên dáng Việt Nam. Khi còn mới, nón lá mỏng nhẹ như cánh hạc, tươi trắng như đoá sen, tôn vinh gương mặt thôn nữ thành thơ. Khi cũ rách, nón lá thành nón mê. Từ chiếc nón bài thơ của cô gái e ấp mái tóc thề, đến chiếc nón của bà hàng xáo mỗi ngày gánh gạo lên chợ huyện bán buôn, đến cái nón của anh thợ cày, cái nón dấu của anh lính thú, cái nón quai thao của liền anh liền chị Quan họ Bắc Ninh. Nón lá lặn vào duyên tình người lao động chân quê chân chất. Nón lá theo chân người lên sân khấu, huyền ảo sắc màu, lung linh giai điệu. Nón lá lên công trường. Nón lá vào chợ búa. Nón lá cùng trẻ em đến trường đi học. Nón lá theo dòng chảy giao lưu văn hoá, vượt vạn dặm trời biển, đến với năm châu bốn biển. Nón làng Chuông Hà Tây. Nón Phủ Tây Hồ xứ Huế. Nón Gò Găng Bình Định. Khắp nước Việt tre trúc, lá buông lá đoác, dường như ở đâu cũng có làng nghề chằm nón. Bởi vậy, văn hoá nón lá là văn hoá vật chất, văn hoá tinh thần, của cả nước Việt dài như rau muống biển. Bởi vậy, biến tấu của văn hoá nón lá Việt Nam, là biến tấu của vô tận vô cùng.

altCông dụng đầu tiên của nón lá là che nắng che mưa, là góp phần làm nên tính dân tộc đằm thắm của người phụ nữ Việt Nam, làm nên thơ ca nhạc hoạ, thấm đẫm tình đất tình người nước Việt. Ấy vậy mà nhiều người, khi nghỉ ngơi đồng áng mệt nhọc, khi nghỉ chân đường dài quang gánh bán buôn, vẫn dùng nón lá như chiếc quạt, quạt mát cho mình, quạt mát cho người, hoặc đôi khi, họ dùng ngay chiếc nón lá đội đầu ấy, lót luôn xuống mông để ngồi. Ở bến xe bến tàu, nhiều người trong lúc chờ đợi mỏi mệt, đã dùng nón che đầu nằm ngủ. Rồi thì… nói ra thì tệ lắm… người ta còn dùng nón lá che mắt thiên hạ, giở trò móc túi, trộm cắp tiền bạc ngay giữa thanh thiên bạch nhật.

Biến tấu của nón lá, biết nói sao bây giờ.

4. Nón lá Việt sẽ về đâu

Trở lại chuyện vợ tôi, suốt một thời chỉ thích đội nón lá, tự nhiên tôi cứ rưng rưng nghĩ mãi, vì không biết, rồi đây nón lá Việt Nam sẽ đi về đâu, khi mà văn minh mũ nón đội đầu, đang bị sự lấn lướt ức hiếp oan uổng của mũ bảo hiểm, bắt buộc phải đội đầu, khi lưu thông xe máy trên đường.

Số lượng người Việt sử dụng xe máy đi đường, đi làm việc, đi học, đã tăng lên với số lượng chóng mặt. Đó chính là bản án khai tử nền văn hoá nón lá Việt Nam. Chẳng ai người ta chịu phiền toái, đem theo chiếc nón lá khi đi xe máy, để rồi được đội nón lá khi phải đi bộ. Thế nhưng cứ thử nhìn phụ nữ đi chợ quê mà xem, sùm sụp cái mũ bảo hiểm đỏ chót, xanh lè, vàng khè, đen thui trên đầu, nom nó cứ thế nào, coi ngàu tới nhức mắt, khó chịu.

Nón lá lâm vào cơn thoi thóp giãy dụa, chỉ còn có thể sống trên sâu khấu múa dân tộc, hay lùi vào làm vật trang trí cho các nhà hàng. Nhưng thử hỏi, rồi thì nó còn tồn tại được bao lâu, khi mà những cánh rừng lá buông, lá đoác ít ỏi còn lại, cũng bị triệt phá đến lịm chết. Thời hoàng kim của nón lá đã chấm hế rồi ư?

Còn tồn tại bao nhiêu lâu nữa, câu ca dao mẹ nắm tao nôi ru con ngủ.

Cưới nàng đôi nón Gò Găng

Xấp lãnh An Thái, một khăn trầu nguồn

HTT

em, cỏ dại mùa thu- thơ hotinhtam

2011-08-26T02:50:00.000-07:00

em, cỏ dại mùa thu- thơ hotinhtam

altCả ngày hôm nay tôi vào trường chấm bài thi học phần cho sinh viên. Công việc chấm bài không nặng nhọc gì, trái lại, thông qua phần tự luận của sinh viên, tôi hiểu hơn về tâm hồn và tình cảm của các em, và thêm phần quý các em nhiều hơn. Có điều, chỉ có tôi với thầy Cao Minh Toàn ngồi chấm, mà ngoài trời cứ xâm xẫm se lạnh doạ mưa thì cũng buồn. May là gần cuối buổi chiều, Q gọi điện hỏi thăm sức khoẻ, nên cũng nguôi ngoai phần nào. Chấm xong, về tới nhà là mưa. Mưa rả rích cho tới tận bây giờ. Lạnh mùa thu, chợt nhớ về bao nhiêu kỉ niệm. Chẳng biết làm gì, thì hồi tưởng mà viết- viết về em và mùa thu cỏ dại.

EM- CỎ DẠI MÙA THU

Hồ Tĩnh Tâm

đêm bần thần lành lạnh mái trăng thu

buồn cô quạnh mưa gieo sầu lướt thướt

lối cỏ dại đầm đìa từng giọt uớt

lệ trên môi lửa trong mắt đâu rồi

tình nồng nàn chưa dễ đã phai phôi

trưa chuếnh choáng say nghiêng trời hoài vọng

tay em xiết dạt dào muôn cánh sóng

chìm trong nhau rạo rực thuỷ triều dâng

xa rồi ư?... thu chín vẫn khuâng khuâng

em như gió thổi nghiêng đồi lau lách

mùa dâng hiến biển trời không khoảng cách

bài thơ gieo đau đáu lá rau răm

tóc em xuân, môi em hạ, ngực em rằm

lời em dịu cột tháng năm chặt lại

anh phiêu lãng lạc vào em đi mãi

mắt thu xanh thăm thẳm nẻo tìm nhau

đêm giật mình thao thiết tím cơn đau

thương mùa gặt tay hái đầy vụng dại

anh nghe rõ tiếng ngực trần con gái

gọi vào thu lìm lịm chín đầy tay

mưa rây buồn thổn thức suốt đêm nay

lạnh tàn thu nhớ về em nhớ lắm

lời đồng vọng vẫn còn say đăm đắm

tóc em xuân, môi em hạ, ngực em rằm

HTT

hotinhtam

Tôi biết Cỏ Vàng rất tình cờ. Thế nhưng chút tình cờ ấy cũng thành duyên nợ sâu đậm, bởi Cỏ Vàng đã đến với tôi, an ủi động viên tôi chuẩn bị cho ca mổ, mà không mổ là không được.
Thật lòng, tôi cảm ơn Cỏ Vàng nhiều lắm!

Chúc Cỏ Vàng học giỏi và thật giỏi!

em, cỏ dại mùa thu- thơ hotinhtam

Lời anh viết vẫn nồng nàn tuổi trẻ.
Đã sống dạy trong ...một lần mổ xẻ
Lưới hái kia đã không đánh gục được anh...
Bởi có tình em ...ẩn náu tận vô cùng...

Hì anh tôi lại tương tư...
Ngủ đi anh...Không em mét Bờm cho biết

Re: em, cỏ dại mùa thu- thơ hotinhtam

em, cỏ dại mùa thu- thơ hotinhtam

tóc em xuân, môi em hạ, ngực em rằm
Tình thu

catbien

tình nồng nàn chưa dễ đã phai phôi
trưa chuếnh choáng say nghiêng trời hoài vọng
...
Khúc tình thu thật dịu ngọt và đắm đuối anh ạ.
gởi vothuong1455

hotinhtam

Chào Tuyết Nga!

Với thơ, đã viết thì phải viết cho nồng nàn chứ em. Thơ là cảm xúc bỏng cháy, nhưng cũng là trí tưởng tượng bay bỗng, nếu không như vậy, làm sao viết được thành thơ. Em biết tính anh rồi đấy. Không viết thì thôi, còn đã viết thì viết như thật, bởi vậy cả đời anh mới khổ.

gởi Bảy Thi

hotinhtam

Chào Bảy Thi!

lời đồng vọng vẫn còn say đăm đắm
tóc em xuân, môi em hạ, ngực em rằm

gởi Cát Biển

hotinhtam

Chào Cát Biển!

tóc em xuân, môi em hạ, ngực em rằm
lời em dịu cột tháng năm chặt lại
anh phiêu lãng lạc vào em đi mãi
mắt thu xanh thăm thẳm nẻo tìm nhau

Mùa Thu xem ra đẹp đấy chứ. Không hẹn trước, nhưng Dzu đã chờ đến mùa Thu mới mổ xẻ, thành ra sự dịu mát tự tìm đến mơn man, xua đi bao nhiêu phiền muộn, đem về bao nhiêu thiết tha đằm thắm. Vậy thì phải cám ơn mùa Thu. Cám ơn mùa Thu nhiều lắm!

hotinhtam

BIẾT MÙA THU ĐÃ CHÍN

Cỏ chín vàng với mùa thu lìm lịm
Bước chân qua rối cả vạt chiều xa
Em dịu dàng đốt cháy cả đôi ta
Sức thuỷ triều dâng ngập bờ ngập bãi.

Anh lau lách chợt trưa nồng vụng dại
Lạc tuổi đời gặt hái suốt cơn mơ
Chạnh niềm riêng chìm trong nỗi ngu ngơ
Thả sức gió lên cao nguyên của lửa.

Phân thân đến tột cùng không hiểu nữa
Chìm thung sâu nghèn nghẹn mật đồng bằng
Nghe lòng mình thổn thức ánh rằm trăng
Chín đến hết nỗi niềm thu hằng vọng.

Đời phiêu lãng đam mê và khát vọng
Dịu dàng em dậy bão sóng trong anh
Vọng thu tàn xanh ngăn ngắt vòm xanh
Thiên thần thiên thần níu đời anh lại.

Cỏ vàng quá xui rối bời anh mãi
Dịu dàng môi dịu dàng mắt dịu dàng tay
Dịu dàng trao nhau thăm thẳm cơn say
Nhàu nát canh trưa biết mùa thu đã chín.

Dzu

dịu dàng thu- thơ hotinhtam

2011-08-24T18:21:00.000-07:00

dịu dàng thu- thơ comment của hotinhtam

"Dịu dàng thu" là một bài thơ comment của Dzu

DỊU DÀNG THU
Hồ Tĩnh Tâm

Mùa Thu như em ùa đến cùng anh

Suối tóc mây xanh đôi mắt hồ xanh

Dịu dàng dịu dàng dịu dàng đến lạ

Nét mơ huyền ươm mơn từng ngọn lá

Xanh ngần lên sau tháng hạ thu về.

Em dịu dàng xui thu chín đê mê

Dìu dặt gió đêm ngực trần đầy lửa

Con sóng vỗ nôn nao ngoài khung cửa

Trái bần rơi gieo thức đến không cùng

Nhập hết vào nhau giai điệu ngân rung

Bến nước con đò ca dao cổ tích

Mùa thu tím trong mắt nhìn tinh nghịch

Gọi nhau đi hun hút nẻo đường trăng

Nẻo phù du lăng lắc chốn vĩnh hằng

Ai áo lụa Hà Đông ta áo vải

Lối cỏ may dệt nên tình nên ngải

Tiếng đỗ quyên khắc khoải khóc đêm tàn

HTT

chợ nổi -hotinhtam

2007-06-29T23:03:00.000-07:00

LÊNH BÊNH

CHỢ NỔI

Hồ Tĩnh Tâm

ba tôi- Hồ Xuân Lai- và đứa cháu ở quê

trên bến sông Hàn (sông Thạch Hãn- sông đá đổ mồ hôi)

Chợ nổi là một nét văn hóa sông nước rất đặc trưng của Nam Bộ. Ở đây, một phần tính cách Nam Bộ được thể hiện khá sâu đậm. Từ lâu, dân gian đã có câu:

Bên dưới có sông, bên trên có chợ
Hai đứa mình kết vợ chồng nghen.

Chợ nổi được hình thành một cách ngẫu nhiên ở những ngã ba, ngã tư, nơi hợp lưu của nhiều dòng sông hay nhiều con kinh lớn. Nhưng không phải ngã ba, ngã tư sông nước nào cũng có chợ nổi. Chợ nổi thường nhen nhúm mọc lên ở những nơi có chợ thị tứ trên bờ. Xét về địa lý, đây là những nơi rất thuận tiện cho việc mua bán, trao đổi hàng hóa, dễ làm ăn phát đạt; bởi vậy mới có câu ca dao in đậm dấu ấn sông nước ấy.
Chợ nổi được hình thành bởi hàng trăn ghe xuồng đủ loại. Từ chiếc xuồng con cho tới ghe tam bản, ghe lườn, ghe chài… lớn nhỏ ken sát vào nhau, đặc ngừ đặc nghịt cả vàm sông. Đó là ghe tứ xứ họp về để trao đổi, mua bán đủ loại nông sản phẩm của miệt đồng, miệt vườn Nam Bộ. Mỗi người một vẻ, lâu ngày trộn vào nhau, làm nên tính cách sông nước đầy nghĩa khí, đùm bọc, bao dung của dân chợ nổi.
Mà thiệt lạ. Chợ nổi chỉ họp từ nửa đêm tới sáng, chừng mặt trời leo dứt con sào là tan. Có phải chợ trên bờ đâu mà bán cả ngày. Chợ dưới sông bán xổi cho nhanh, đặng còn kịp theo con nước, luồn lách xứ này xứ khác, thửa hàng về nhóm chợ. Có klhi ròng rã con nước cả mấy ngày, mấy tuần.
Thời chưa có máy đèn, máy dầu, ghe xuồng mua bán trên sông dùng đèn dầu hôi thắp sáng. Hàng trăm ngọn đèn thắp lên, lung linh huyền ảo. Chỉ chừng đó cũng đủ soi rõ mặt nhau, mà tin nhau, mà áp mạn ghe xuồng vào nhau để ăn hàng, nhả hàng, hay mua bán, đổi chác. Việc nhận ra hàng họ của nhau dễ lắm, bởi ghe nào cũng có cây bẹo cặm ngay đầu mũi hay trên nóc, tùy theo ghe xuồng lớn nhỏ. Cây bẹo làm bằng làm bằng cây tầm vông, cây tre nhỏ, hay cây trúc tầm tầm. Lủng lẳng trên bẹo là mấy nải chuối, mấy trái cam, mấy trái khóm, mấy trái dừa, mấy củ khoai, vài củ sắn, trái bí, bắp cải… Hễ bẹo lủng lẳng thứ gì là bán thứ đó. Có thể bẹo cả con cá còn tươi xoi xói. Gió thổi bẹo lắc lư, ưỡn qua ưỡn lại. Coi xốn con mắt. Con gái mới lớn thích làm duyên, dân thương hồ thường nói: “Bây hỉ mũi chưa sạch, bày đặt xà xảnh bẹo hình bẹo dạng”. Nhắm chừng cũng ngộ.

Do chợ họp về đêm nên chữ tín được xem làm trọng. Thời trước người ta mua mão, bán mão, hay mua chục, bán chục. Mua mão là nhìn cần xé, nhìn rỗ, nhìn mớ mà ước tính hàng họ chừng bi nhiêu. Khi bán mão cũng ước tính hễ có lời chút đỉnh là bán. Ít ai nói thách, ít người trả giá. Nhất nhất cứ áng chừng mà mão với nhau cho chóng vánh. Mua chục đừng tưởng là chục tròn 10 như ngoài Bắc. Chục có thể là 12, 14, 16, 18… tùy theo thức mà tính. Cam, cóc mua trong vườn tính chục 16. Đem bán ở chợ nổi cũng tính y giá như mua, nhưng chục tính theo 14. Vậy là lời hai trái. Hàng họ mua mão cả cần xé, cả ghe, khi bán tính chục cho nhanh, ít ai ở đó ngồi không phân trái to trái nhỏ. Ghe xuồng chòng chành, ngồi lâu mặc cả, chọn lựa đâu có tiện.
Nếu chợ nổi chỉ bi nhiêu đó thì lấy gì thú vị. Đằng này chợ nổi còn có xuồng nhỏ, có cà dom len lỏi bán bún, bán chè, bán tàu phớ, hột vịt lộn, hủ tiếu, và… rượu đế. Ngoắt tay một cái là có xị rượu với con khô mực, hay vài trứng vịt lộn, hoặc tô xương xúp nóng hôi hổi. Muốn chơi sang thì nhảy xuồng bơi vô bờ ngồi quán. Chợ trên bờ còn phong phú hơn nhiều. ‘Nhứt cận thị, nhị cận giang” mà. Lại có cả xuống cạo gió, giác hơi lượn tới lượn lui mời mọc. Thức đêm oải lắm. Giác hơi một cái thấy đã trong người.
Cư dân chợ nổi lênh bênh trên sóng nước qua ngày, qua tháng, qua năm. Có người còn cả đời sông nước. Có gia đình còn mấy đời sông nước. Ơn trời mưa nắng phải thì. Người ta thỉnh ông địa, ông phúc, ông thần tài về thờ ngay dưới xuồng ghe. Nhưng không phải cư dân chợ nổi nào cũng giàu lên vùn vụt. Gặp lúc mưa dầm, gió tạt, hàng họ ế nhệ, lỗ lả trắng dờ con mắt. Nhiều người bẹo đủ thứ hàng cũng sập tiệm.
Với những ghe lớn, cả nhà quanh năm tá túc trên ghe. Người lớn sấp ngửa thi trường đời, sắp nhỏ khó lòng mà thi trường học. Muốn con hay chữ, phải gởi lên bờ. Không đủ tiền gởi con lên bờ, cầm chắc con mình thất học.
Lại còn chuyện trẻ con ốm đau, người lớn chột bụng, làm sao mà tránh khỏi. Giữa nhộn nhịp cảnh mua bán, thỉnh thoảng vẫn nghe lọt lỗ tai tiếng trẻ sơ sinh oa oa khát sữa.
Có chợ tất có rác. Trăm thứ bà dằng đều tống hết xuống sông. Ban đêm chợ nổi lung linh huyền ảo, đẹp như trong cổ tích. Ban ngày chợ nổi phập phều những rác. Những chợ lớn như chợ nổi Trà Ôn, chợ nổi Cái Bè, chợ nổi Phong Điền, chợ nổi Phụng Hiệp… ghe xuồng họp chợ quanh năm, rác thải xuống sông biết bao nhiêu mà kể.
Gần đây, các cấp chính quyền sở tại, ráo riết thi hành nghị định 40 về thiết lập an toàn trật tự trên sông, nhiều chợ nổi phải dạt xa khỏi vàm sông quen thuộc hàng trăm hàng ngàn mét, việc mua bán xem chừng không còn nhộn nhịp, sầm uất như trước. Thân phận giới thương hồ càng lênh bênh sóng nước.
Chạnh nhớ câu ca dao thuở nào:

Bìm bịp kêu nước lớn anh ơi
Buôn bán không lời chèo chống mỏi mê.

H.T.T.

mùi dạ lý

2007-06-29T15:07:00.000-07:00

Mùi dạ lý

Hồ Tĩnh Tâm

Kiệt sức trên từng trang sách đêm hôm
Tôi thiếp vào giấc chiêm bao khủng khiếp
Thấy mình bị chống lại từ những điều tốt đẹp
Mình muốn gieo vào cuộc sống của người ta.
Tại sao? Tại sao? Tôi nghĩ không ra
Chẳng lẽ những gì mình muốn dâng tim óc
Lại làm cho ai đó bực dọc!?
Nhưng ai đó chỉ là ai đó mà thôi
Sự khủng khiếp nhân lên như núi như đồi
Đó là sự lặng im của những người không bày tỏ
Một mảy may thái độ dù chỉ như sợi gió
Trước những gì họ chứng kiến
Mà cứ như điều đó chưa từng hiện diện
Nên vết rạn này cứa chảy máu tim tôi.

Quay cuồng trong cơn bão từ duy linh duy lý
Tôi đã lạc sâu vào con đường mộng mị
Cho đến khi bất chợt một làn hương
Tưởng như từ cõi thiên đường
Các thiên sứ của thiện ác gởi xuống
Bức thông điệp không rõ ràng
Về những điều không hẳn trái đất đã cưu mang
Điều đó gõ vào tôi tiếng chuông cảnh tỉnh
Rằng phải biết vượt qua mọi sự đoán định
Bởi trái đất quá chật những những địa tầng vô căn
Đúng và sai chồng chất nhọc nhằn
Đè khái niệm tốt xấu vỡ nát
Bay vào mịt mù miền không còn khái quát
Chỉ còn mình phải đối diện với chính mình
Trả lời với chính mình về kiếp chúng sinh
Đã ban cho đời mùi dạ lý.

Mồng 1 Tết Bính Tuất 2006

Xao xuyến Miền Tây

2007-06-29T15:01:00.000-07:00

XAO XUYẾN MIỀN TÂY

hồ tĩnhtâm

“nước chảy quyên quyên
chiếc thuyền em bơi ngược
gắng gượng mái chèo em cất bước theo anh”
ca dao

1. Lối hơn trăm năm về trước, Ông bị nạn ngoài Nam Hải, gắng dựa theo con sóng tấp vô được vàm sông quê tôi rồi khuất. Dân hạ bạc xúm lại quyên tiền lập miểu. Miểu không lớn nhưng hôm sớm nhang đèn lúc nào cũng ngun ngún khói. Linh Ông hiển hiện nhiều lần, cứu giúp không biết bao nhiêu ghe thuyền qua cơn dông gió.
Ngoại nói:
- Ông linh lắm có cầu có được! Sống ở đời, phải có đức tin mới đặng nên người!
Tôi bồ côi cả cha lẫn mẹ, từ nhỏ đã sống lủi thủi với ngoại và dì Bảy. Dì bảy làm nghề buôn bán thương hồ, thường rong ruổi nay đây mai đó; lúc thửa hàng, lúc bán hàng. Trên chiếc ghe lủ khủ chum vại, lủ khủ hàng hóa. Đủ cả dầu đèn, nước mắm, tương chao, khô cá, kim chỉ… Cả truyện tranh Tàu vẽ tích Bao Công xử án, Ngộ Không đại náo thiên cung. Có lúc theo mùa, dì chở trái cây, chở bông, kiểng ra bán ngoài thành. Tới đâu dì cũng đưa tôi theo. Hai dì cháu cứ theo con nước mà đi; lúc miệt này, khi xứ nọ, luồn lách tận hang cùng ngõ hẻm. Những lúc gặp buổi hàng hóa ế nhệ, ghim cây sào bên rặng bần, bên hàng dừa nước, đậu thuyền ngủ lại qua đêm, Bảy thường kể tôi nghe đủ chuyện trên đời. Chuyện buồn nhiều hơn chuyện vui. Chuyện nào tôi nghe cũng thuộc nằm lòng, nhưng vẫn muốn nghe, nhất là những chuyện về đời của Bảy.

2. Năm Bảy mười lăm, Bảy phải lòng anh ký nhà dây thép. Bảy hơn tôi năm tuổi, anh ký nhà dây thép hơn tôi mười tuổi, hai người không giấu tôi chuyện gì. Anh ký nhà dây thép bảnh trai lại có học, thơ tình viết dài cả hai ba trang trên thứ giấy màu hồng có in hình bông mai vàng nhạt ở trên góc trái. Thơ của ảnh, Bảy lận trong bao gối, chờ nửa đêm, khi ngoại ngủ say mới chong đèn ngồi đọc. Một lần, ngoại chột bụng thức dậy đi cầu bắt gặp. Đùng đùng nổi giận, ngoại châm lửa đốt hết cả xấp thư dày mấy lóng tay. Bảy tủi thân, mắc cỡ, khóc ròng mùi mẩm, mấy ngày liền không dám ló mặt khỏi nhà.
Ngoại cấm cửa anh ký, không cho tới nhà, Bảy càng đau khổ. Lựa những lúc ngoại đi vắng, Bảy kéo tôi lội ra miểu Ông thắp nhang khấn vái. Tôi nghe bảy lầm rầm cầu nguyện tình duyên, không hiểu sao cũng ngùi ngùi thương cảm. Tôi nói Bảy biên thơ tôi chuyển giùm cho ảnh, Bảy không dám. Mà anh ký nhà dây thép cũng nhát, chớ có thấy lần nào qua kiếm Bảy. Vườn nhà mênh mông, mịt mù cây tạp, ai thấy được mà sợ.
Phải tới tận ngày anh ký vâng lời cha mẹ cưới vợ ngoài chợ huyện mới dám tới lạy ngoại, xin trồng tặng Bảy hai cây mai chiếu thủy. Hai cây mai đó cành lá bum xum, thân gốc sù sì, hoa nở li ti, trắng xóa cả tứ mùa. Bấy giờ Bảy đã mười tám tuổi.
Ngày anh ký rước dâu, Bảy trốn nhà ra miểu Ông cả đêm. Sợ Bảy làm chuyện dại dột, ngoại biểu tôi theo ra canh chừng. Cả đêm đó, Bảy ngồi qùy chân, úp mặt vô lòng hai bàn tay khóc rưng rức. Ngoài vàm sông, dông kéo cuồn cuộn, sấm chớp ì đùng. Bầu trời chớp nháng chói lói, tưởng chừng sắp rách tanh bành.
Mấy ngày sau, tình cờ đi học về, gặp anh ký dây thép, tôi đem chuyện kể lại, anh ký nói:
- Khổ lắm em à!

3. Tôi không nhớ rõ đêm đó nhằm tháng mấy, chỉ nhớ mang máng đâu trước đám giỗ ông ngoại một vài con trăng. Lúc tôi giật mình thức giấc, chợt nghe có tiếng rì rầm, thổn thức dưới bếp. Linh tính mách tôi lại chuyện dì Bảy. Tò mò, tôi rón rén đi lần chân không xuống bếp. Bảy ngồi gục trong lòng anh ký, khóc rung từng cơn. Anh ký vuốt tóc Bảy, nói lào thào như gió thoảng:
- Vợ chồng anh không yêu mà cưới, đêm nay anh bỏ nhà ra đi, không đặng được ngày về. Chúng mình nếu còn duyên số, sau này Ông sẽ xe cho.
Khi Bảy đã mở sợi lòi tói, lấy chiếc tam bản chở anh ký qua sông, tôi trở lên nhà trên. Ngoại thức từ hồi nào, ngồi chắp bằng trên ván ngựa. Không để tôi kịp sợ, ngoại nói:
- Mầy ra miểu Ông với ngoại!
Sau khi thắp nhang khấn Ông, ngoại trồng một cặp mai trước miểu. Đó là giống mai sáu cánh. Sau này hai cây đó vươn tỏa, trổ bông rực cả một vùng khi giáp tết.

Đêm đó, khi Bảy trở về, Bảy chở theo hai cây mai, đem trồng ngoài sân trước. Rồi từ đó, cứ mỗi năm Bảy lại trồng thêm một cặp mai. Cặp vô chậu, cặp trồng dưới đất. Lâu dần, vườn nhà, sân nhà chỉ toàn những mai là mai.

4. Cho tới một lần, Bảy chèo ghe đi biệt lối hơn hai tuần lễ, lúc trở về, đôi mắt như mất thần. Làm như ngoại sợ Bảy hay sao đó, cả ngày ngoại chỉ lặng lẽ ngồi ngoáy cơi trầu. Mãi tới giờ cơm chiều, Bảy mới nói:
- Ảnh bị lính sư đoàn phục giết ngoài đưng.
Tôi biết ảnh đây là anh ký nhà dây thép.
Không biết ai bắn tin mà Bảy hay, Bảy lặn lội vô đồng đưng tìm được đơn vị của ảnh. Đơn vị thì gặp nhưng người thì không. Mọi người chỉ biết anh ký dây thép cùng với tổ trinh sát đi điều nghiên căn cứ Cái Vồ trở về thì đụng tao ngộ chiến với tụi biệt kích. Hai bên quần nhau từ nữa đêm. Tới hừng đông tụi lính dùng trực thăng đổ quân. Nghe đâu cả gần tiểu đoàn. Năm người mà chỉ tìm được có hai cái xác. Tin nội ứng báo ra, nghi ngờ chúng đem cả ba người bị thương nặng đi thủ tiêu. Tin đặc tình của ta từ trong thành cũng báo ra như vậy. Bảy bán tin bán nghi nên neo lại trong đồng tới hai tuần. Nhờ đó mà Bảy quen được với chú Sáu bông gáo, nhờ chú móc nối cho tôi được thoát ly vào vùng, vừa viết bài vừa dò mo rát cho Tiểu ban báo chí.
Buổi chiều, khi dẫn tôi đi gặp hai chị giao liên, Bảy dặn:
- Mầy vô trỏng, cứ gặp ông già nào tóc bạc trắng như bông gáo, là ngay tróc chú Sáu, nghe chưa?!
Từ đó, theo tiếng súng trận, tôi đi miết, đi miết, không hề một mảy may tin tức về ngoại, về dì Bảy.

5. Ngày quê tôi giải phóng, tôi có trở về làng. Bấy giờ ngoại đã qua đời. Trong căn nhà úp sụp lá dừa nước, chỉ có dì Bảy với một đứa con gái lối mười lăm tuổi. Con bé có gương mặt bầu bầu, với hai con mắt rất to và rất đen. Nước da nó không trắng nhưng cũng không đen lắm. Nó gọi Bảy bằng má.
- Nó tên con Tím, gọi mày bằng anh. Con của ảnh đó! Má nó lấy chồng xì thẩu, Bảy năn nỉ xin đem nó về nuôi từ nhỏ. Nhìn khóe miệng nó nè! Giống ảnh y trang phải hông?
Tôi không thấy con Tím ghé được miếng nào giống tía nó, nhưng tôi cũng cười và gật đầu.
Té ra dì Bảy của tôi vẫn vậy. Vẫn cái ghe thương hồ dọc ngang kiếm sống. Thay bằng tôi trước đây thì bây giờ là con Tím. Con Tím giỏi dắn và lanh lợi nên hàng họ bán rất chạy. Bảy đem con Tím theo lênh đênh sông nước từ khi nó còn bé tí nị. Ghe của Bảy tới đâu cũng có người gắm ghé nhìn nhỏ, bắn tiếng dạm hỏi. Nhưng với ai Bảy cũng lắc đầu, nói thác rằng phải thủ tiết nuôi con. Mỗi chuyến đi dăm ba ngày, cùng lắm cũng chỉ một tuần đổ lại. Tới đâu thấy có mai mọc hoang ngoài vườn, Bảy cũng xin hay cũng tìm cách mua cho kỳ được. Thêm nữa, má ruột con Tím, mỗi năm cứ đúng dịp giỗ chồng, lại chở sang cho Bảy một cây mai. Mai mọc kín từ sân sau tới sân trước, tràn ra cả bờ sông. Mai lấn hết tất cả cây cối trong vườn. Mai chiếm tuốt luốt cả vuông sân lót gạch Tàu từ thời ông cố của tôi để lại.

6. Ngày Bảy lâm trọng bịnh, Bảy bắt con Tím nhắn tôi về cho bằng được.
Trong phút lâm chung, Bảy nắm lấy tay tôi, nước mắt lưng tròng mà không nói được thành lời. Bảy cứ lặng lẽ nhìn tôi bằng đôi mắt càng lúc càng thất thần. Cho tới lúc đôi mắt đã dại hẳn đi, đã ráo không còn một giọt nước, Bảy mới kéo tay tôi đặt lên ngực của Bảy. Tôi cảm thấy ngực Bảy có gì cồm cộm.
Lúc tắm rửa cho Bảy, con Tím và mẹ nó tìm được một lá thư đưa cho tôi. Lá thư được gấp làm tư, bọc rất kỹ trong miếng giấy kiếng đã được hàn kín bằng lửa ngọn đèn dầu. Đó là lá thư của anh ký nhà dây thép gởi cho Bảy lúc đã bỏ nhà thoát ly vào cứ. Nét chữ ố mờ qua năm tháng, nhưng vẫn còn đọc được.
“Bảy à! Anh có tội với cả vợ anh và với em. Anh xin tạ tội trước Chúa. Cầu Chúa ban cho cả hai được bằng an. Con anh cũng là con của em. Còn nếu chúng mình may mắn. Em đặt tên con là Mai. Trai là Khắc Mai. Gái là Thùy Mai”.
Khi tôi đeo kiếng chuẩn bị đọc lá thư ấy, hai mẹ con Tím bỗng ôm chầm lấy nhau mà khóc nấc lên.
Ngoài vàm sông, tiếng còi của một chiếc tàu kéo xà lan bỗng hụ lên dài thườn thượt. Theo tiếng hụ của còi tàu, một cơn gió thảng thốt rùng lên, làm tuôn đổ một trận mai xao xuyến tới chạnh lòng.
Xao xuyến một thời đã qua của dì Bảy tôi.
Xao xuyến miền Tây…

H.T.T.

Cưỡi Rồng

2007-06-29T14:53:00.000-07:00

Tiểu phẩm:

CƯỠI RỒNG

Hồ Tĩnh Tâm

Sách SỞ QUỐC TIÊN HIỀN TRUYỆN kể rằng: Hoàng Hiến và Lý Ưng cùng làm quan tư đồ nước Ngụy. Cả hai cùng lấy được con gái thái úy Hoàn Nguyên Thúc. Người đương thời khen hai người con gái họ Hoàn đều được cưỡi rồng, họ Hoàn chọn được rồng.
Bởi vậy, Lê Ngô Cát, Phạm Đình Toái mới viết:

Gần xa nức tiếng cung trang
Thừa long(cưỡi rồng) ai kẻ đông sàng sánh vai.

Theo quan niệm ngày xưa, vợ chồng như vậy là môn đăng hộ đối.
Tôi đọc trong sách THẦN TIÊN TRUYỆN, thấy Phi Trường Phòng gặp vận rồng mây, đến đất Cát Pha, chỉ nhờ nắm cây gậy trúc mà biến thành rồng xanh, đâm ra cứ nghĩ mãi.
Tích xưa kể rằng: ở thượng lưu sông Hoàng Hà(Trung Quốc), có mõm đá giống như hình cái cửa, gọi là Vũ Môn. Nơi đây sóng nước dữ dằn, hàng năm vào tiết tháng ba, cá chép từ khắp nơi tập trung về thi nhảy qua Vũ Môn. Con nào qua được thì hóa rồng. Do đó, cửa Vũ được dùng để chỉ chốn trường thi, ai thi đỗ thì gọi là VƯỢT QUA CỬA VŨ. Việc thi cử ràng ràng là không dễ chút nào.
Chẳng vậy mà ông Tú Hà Nam đã có câu:

Cơm nấu đã sôi mà chửa chín
Thi không ăn ớt thế mà cay.

Ở núi Giăng Màn thuộc huyện Hương Khê, Hà Tĩnh cũng có cửa Vũ. Đây là một dòng suối có ba bậc, nước đổ xiết cuồn cuộn. Vào tháng tư hàng năm, khi có mưa to, cá chép các nơi cũng kéo tới để ngược dòng nhảy qua cửa Vũ. Tương truyền con nào qua được cũng hóa rồng.

Kim ngư đeo ấn ở mình
Cá trông cửa Vũ, rồng giành hột châu

Muốn đỗ đạt thì phải thi. Đã đặt ra trường thi thì phải có phép thi cử nghiêm ngặt, để chọn cho thật đúng người tài. Chứ ai đời lại để lọt vô sổ vàng những ông tiến sĩ bằng giấy như cụ Tam Nguyên Yên Đỗ đã viết:

Cũng cờ cũng biển cũng cân đai
Cũng gọi ông Nghè có kém ai.
Mảnh giấy làm nên thân giáp bảng
Nét son điểm rõ mặt văn khôi.
Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ
Cái giá khoa danh thế mới hời.
Ghế tréo lọng xanh ngồi bảnh chọe
Nghĩ rằng đồ thật hóa đồ chơi.

Thời nay, không ít người tưởng đã đẹp duyên cưỡi rồng, ai dè lại nửa đường đứt gánh. Một là do sự giàu sang đến qúa dễ dàng. Chỉ cần ba bốn bước chân từ cơ quan này qua cơ quan kia, lương bổng đã chênh lệch dăm bảy triệu, chục triệu như không. Hai là nhờ học hành thi cử bằng bia bọt, mà có tàn có tán trong thiên hạ. Thực lực không có thì cũng như con rồng hư danh trong cõi trời đất mà thôi. Lấy gì bảo đảm cho sự lâu dài ở đời.
Xem ra việc cưỡi rồng phiêu diêu miền cực lạc, đôi khi cũng như là giấc điệp mà thôi.

H.T.T.
Địa chỉ liên lạc:
Hồ Tĩnh Tâm
Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam
Giáo viên Trường Cao đẳng Sư phạm Vĩnh Long
75 Nguyễn Huệ- Phường 2- Thị xã Vĩnh Long
tỉnh Vĩnh Long

ĐTCQ: 070. 823310
ĐTNR: 070. 821537
ĐTDĐ: 091. 3648732
E-Mail: hotinhtam@hcm.vnn.vn

chuyện phiếm đầu năm

2007-06-29T14:24:00.000-07:00

Chuyện phiếm đầu năm

QUANH QUẨN BÊN BÀN TRÀ

Hồ Tĩnh Tâm

Cánh văn nghệ có tật, buổi sáng thường tập trung dưới gốc cây trứng cá của Hội, mỗi người kêu một cái đen. Không phải kêu vậy cho rẻ, mà chủ yếu là kêu vậy để uống trà cho sướng. Với cà phê, đen mới là thượng thặng. Cà phê đá chỉ là thứ nước dở hơi, dành cho người mới tập làm quen với thứ sản phẩm ngoại được nhập từ Brazin vào nước ta non non một thế kỷ. Còn các thứ nước công nghiệp khác, chỉ là thứ nước giải khát uống lấy le- thà uống chanh nóng, chanh muối còn được đánh giá là có tinh thần dân tộc.
Uống cà phê đen tất nhiên là phải có trà. Quán nào pha trà bồm thì coi như quán đó đang tìm cách đuổi khách. Đã uống cà phê thì phần nào cũng đủ phê về caféin rồi, khách không đòi hỏi phải trà Thái chánh hiệu, chỉ cần Trà Lâm Đồng có ướp hương là đủ để say sưa đàm luận mọi chuyện về thời tiết chính trị, kinh tế ở trên đời- có khi còn bàn cả về triết học. Hao trà hơn cà phê là cái chắc. Nhưng hao nhất vẫn là hao chỗ ngồi. Dân văn nghệ có khi chỉ kêu mỗi cái đen hai ngàn mà ngồi gần hết cả buổi sáng. Lao động văn nghệ là lao động quanh bàn trà bàn rượu- kể cũng chẳng giống ai. Bà chủ Phượng riết rồi cũng quen. Nhăm nhắm chỉ thấy toàn gọi chăm thêm nước sôi. Thế thì lời vào đâu. May mà còn có mấy ông thỉnh thoảng lại kêu thêm vài điếu thuốc.
Tôi cũng là người thường xuyên gia nhập vào đạo quân đó. Gia nhập chẳng vì cà phê, cũng chẳng vì trà, mà chủ yếu là vì để ăn cắp. Tôi ăn cắp lời vuột ra từ cửa miệng của những tay hẩu chuyện.
Bảy Ngộ là tay săn ảnh hẩu chuyện nhất, tôi ăn cắp được khối của cải vuột ra từ cửa miệng của ông.

Bảy Ngộ từng bị ong vò vẻ đánh bầm mình. Không phải một lần mà tới hai lần. Ong đánh chủ nhà ngay trong vườn của chủ. Vậy thì đích thị là ong phản chủ. Rõ là Bảy Ngộ “nuôi ong tay áo, nuôi cáo trong nhà”; vậy mà ổng cứ bô bô khoe ra như là một chiến tích. Té ra ổng sướng vì được ong đánh. Bởi theo ông, từ ngày bị ong vò vẻ đánh cho năm dích vào đầu, bệnh thấp khớp thường niên của ông sợ qúa, trốn ra khỏi người ông mất biệt. Bảy Ngộ khoe rổn rảng: “Từ đó tới giờ tui hổng còn thấy ra mồ hôi trộm dưới gan bàn chân, hai đầu gối cũng không còn sưng nhức mỗi khi trái gió trở trời, tha hồ mà cưỡi ngựa sắt nhong nhong đi khắp nơi săn ảnh”. Tôi hỏi Bảy Ngộ, ong đánh có đau không, ổng trợn mắt nhìn tôi như nhìn người mới rớt xuống từ hành tinh An Pha. “Tưởng chết chứ đau gì! Sa sẩm mặt mày, sốt cao hầm hập. Không cấp cứu kịp thời thì coi chừng đi đứt”. Vườn nhà Bảy Ngộ sâu lút trong phường ba, tôi hỏi bằng cách nào mà cấp cứu kịp thời cho đặng. Bảy Ngộ cười khà khà. “Hổng có bí quyết gì ráo trọi mà phải giấu. Ong đánh năm dích trên đầu, tui lấy cọng môn ngứa, vạch tóc ra chấm vào cho nó hút nọc. Chấm chấm vài cái là môn ngứa hút nọc ra sạch trơn, chỉ mươi phút sau là cơn đau choáng bị cắt. Vừa kết hợp hút nọc ra bằng môn ngứa, vừa kết hợp gội đầu bằng nước dừa tơ, hiệu nghiệm cấp kỳ. Có điều sau đó tui vẫn vô bệnh viện uống thêm thuốc Tây cho chắc cú”. Té ra la vậy. Bảy Ngộ kết hợp Đông – Tây y trong chữa trị. Ông này ghê thiệt!
Ai biểu phải có rượu mới nổi hứng. Uống cà phê như Bảy Ngộ cũng dễ hứng lắm. Ông vừa nhắp nhắp từng ngụm nhỏ, vừa đãi tôi cùng lúc tới bốn món đặc sản cá mòi Nam Bộ.
Món thứ nhất là cá mòi bần chát. Bần phải kiếm những trái no tròn, đang độ tuổi mơn xuân nhất. Bần xắt thành từng khoanh tròn thật mỏng, xếp thành lớp trên dĩa. Xong xuôi thì đổ hộp cá mòi lên trên. Màu sắc phối vào nhau ngời ngợi tươi trẻ, chưa ăn đã thấy ngon tới chảy nước miếng.
Món thứ hai là lá đậu rồng non với trái đậu rồng. Lá đậu rồng lót dưới, trái đậu rồng xếp bên trên. Khui hộp cá mòi đổ lên trên cùng hết thảy. Ba tầng màu sắc. Xanh mơn, xanh đậm và nâu đỏ. Cứ như giữa đồng bằng tươi mát mọc lên một ngọn Thái Sơn. Gắp đũa vào đó cũng giống như ta đang khai thác nông lâm thủy sản của đồng đất quê mình. Khỏi viết ra thì ai cũng biết là món ấy ngon tới cỡ nào.
Món thứ ba là món cá mòi rau đắng. Rau đắng biển phải chọn thứ thật non mơn, thật đẹp- và nhớ là phải rửa cho thật sạch. Chỉ duy nhất rau đắng thôi. Từng cọng dài cỡ gần gang tay, lăn tăn lá nhỏ, xoắn xuýt vào nhau như đoàn tụ màu xanh Nam Bộ. Cá mòi cũng đổ lên trên, tạo sự nổi bật của gam màu nóng trên gam màu lạnh, vậy là giống hệt một bức tranh thủy mạc. Phá ra ăn cũng tiếc. Nhưng đó là tác phẩm tranh để ăn chứ không phải để ngắm. Mời bạn cứ việc nhẩn nha mà thưởng thức. Nhớ là ăn từ từ để còn kịp tận hưởng vị đắng có hậu ngọt của rau đắng biển, vị bùi bùi béo béo của cá mòi, và hương thơm tuyệt vị của nước sốt.
Chừng ấy món đã đủ ngon tới lịm người, ấy vậy mà ông bạn hẩu chuyện còn dọn ra bàn tiệc món thứ tư độc chiêu nữa. Ấy là món cá mòi với rau cù nèo(hay rau tai tượng). Cù nèo phải lựa thứ cọng nhỏ vừa phải, lá còn bum búp chưa xoè hết cánh; càng tươi bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Cù nèo chớ cắt ra bằng dao, mà phải bẻ ra bằng tay thành từng khúc vừa đủ để dễ dàng gắp được bằng đũa. Và tất nhiên, cũng chỉ độc nhất một thứ rau của đồng quê dân dã ấy thôi. Cái hay của người dọn tiệc là phải biết bày rau ra dĩa tượng sao cho thật khéo, đổ cá mòi lên rau sao cho thật đẹp. Nghĩa là người có tâm hồn ăn uống, trước hết cần phải có tâm hồn nghệ sĩ cái đã. Ăn uống là thứ nghệ thuật ẩm thực thanh cao, không thể dọn tiệc cẩu thả theo thói phàm phu tục tửu được. Cá mòi ngự trên hạ tầng rau sạch ấy, sẽ tương tác màu sắc cùng hương vị với nhau, đảm bảo tới ông họa sĩ khó tính nhất cũng không thể còn moi móc ra điểm nhỏ nào để mà chê được nữa.

Mùa xuân ngồi bàn trà dọn tiệc mồm đãi nhau, nhắm chừng lại còn ngon hơn ngồi vào bàn ăn thực thụ. Ấy vậy mà khi kể xong, Bảy Ngộ khoát rộng vòng tay mời tất cả chúng tôi: “Thôi, mời hết thẩy bạn bè vô vườn uyển của tui, tui đãi rượu chuối cơm với gỏi bưởi tôm khô và lẩu dưa hấu”.
Chắc là phải mò vô thật. Bởi lẽ không vô thì khó mà ăn cắp cách chế hai món ăn này của ổng.

H.T.T.

Ăn Bắc - Mặc Nam

2007-06-29T14:20:00.001-07:00

ĂN BẮC MẶC NAM

Hồ Tĩnh Tâm

Hồi nhỏ, tôi vẫn hay nghe người ta nói, “ăn Bắc, mặc Nam”, nhưng thực tình tôi không hiểu nhiều về câu đó lắm. Sau này lớn lên, được đi đây đó, tôi hiểu câu đó theo cách riêng của mình. Tuy nhiên, do sống nhiều ở Nam Bộ, tôi chỉ xin nêu vài ý kiến về câu đó đối với vùng đất cực nam của tổ quốc mà thôi.
Nói “ăn Bắc” là nói người miền Bắc kén món ăn và cách ăn, còn người miền Nam thì việc ăn uống dễ lắm. Nói “mặc Nam” là nói người miền Nam ưa ăn mặc sơ sài, sao cũng được, không coi trọng hình thức bề ngoài lắm như người ngoài Bắc. Cứ nhìn cái áo tứ thân với cái áo bà ba thì biết. Tất nhiên đây là nói về cái thời xa xưa, còn bây giờ thì… mọi sự đã đổi thay hết ráo.
Nước Việt mình ở đâu cũng có rau muống. Rau muống bò dài theo đất nước, theo lịch sử. Rau muống đi cả vào ca dao.

Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
Nhớ người giải nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.

Người Bắc ăn rau muống sống rất cầu kỳ, thường bỏ hết lá, chẻ nhỏ cọng rau như cây tăm rồi đem ngâm nước cho xoăn lại(nhiều người còn kỹ lưỡng ngâm nước muối, ngâm thuốc tím để khử trùng- nhưng làm vậy rau mất giòn, mất ngon). Người nam Bộ đơn giản hơn, cứ việc để nguyên cọng rau tươi rói mà nhai rau ráu. Cà cũng vậy. Người Bắc thích cà bát, cà pháo muối dưa. Người miền Nam thích ăn sống cà phổi, cà phổi nướng dầm nước mắm. Mà nhìn chung, người miền Bắc ăn rau sống rất kén các loại rau, người miền Nam thì khác hẳn. Dân miệt đồng Nam Bộ thích ăn các thức rau mọc hoang hóa ngoài gò, ngoài bãi, ngoài đồng. Cải trời, cải đất, rau đắng, rau mác, đọt bình linh, đọt nhãn lồng(lạc tiên, mắm ruốc), lá xoài non, lá thu đủ, lá sầu đâu, bông điên điển, bông so đũa, bông lục bình, cọng bông súng… đều được coi là thức ngon trong bữa cơm thường ngày cũng như trong các đám giỗ chạp.
Dân ta có câu, “Cơm không rau như đau không thuốc”. Rau ăn trước hết cốt để ngon miệng, sau nữa mới tới bồi bổ tâm, can, tì, phế, thận, mới tới dưỡng sinh, khí, lực. Người Nam Bộ ăn lẩu mắm, ăn bánh xèo, bao giờ cũng đặc biệt coi trọng các thứ rau ăn kèm theo. Càng nhiều rau càng ngon. Càng nhiều thứ rau hoang dại lại càng ngon hơn. Ngay cả ăn phở, ăn hủ tiếu, ăn cháo cá… dân Nam cũng rất chú tâm tới món rau ăn kèm theo; người Bắc không quen, cho là dân Nam ăn độn rau vào cho no bụng.
Đối với dân nhậu ở Nam Bộ, cách chế biến món ăn, đôi khi rất đơn giản, mà ăn xong lại nhớ đời. Cá lóc nướng trui, rắn nướng lèo, vịt nướng đất sét… đơn giản chỉ dùng rơm, dùng cỏ nướng lên, vậy mà thơm ngon không thể nào tưởng nổi. Cách ăn đó hạp với lúc đi làm ngoài đồng, ngoài bãi. Ở nhà tuy có điều kiện chế biến hơn, nhưng đôi khi người Nam Bộ cũng không thích cầu kỳ cho lắm. Cá lóc rang muối, cua rang muối, gà rang muối… đều là những món chảng cầu kỳ gì mà khi ăn lại rất bắt mồi. Dân vùng sâu đãi bạn thường thích nhắm vào sự lạ, sự mới mẻ của đồng đất quê nhà. Ếch làm sạch nhớt, để nguyên con, nguyên da, nhồi vào bên trong thịt bằm xúc hột gà, mộc nhỉ, nướng lên bằng vỏ dừa. Lươn nằm mà hấp lá bầu. Lươn luồn vào mướp hương nướng lửa rơm. Cá lóc bọc bẹ chuối xiêm nướng lửa cỏ khô. Rắn chặt khúc hầm sả. Vịt nấu xiêm lo bằng mắm bồ hóc…
Người Nam Bộ không coi trọng việc ăn uống trong dịp Tết Nguyên Đán như người miền Bắc. Ở Nam Bộ, Tết đến ít thấy cảnh các gia đình chung đụng nhau giết heo như ngoài Bắc. Con vịt trong chuồng bẻ ngoéo cổ là xong. Con cá rọng trong khạp nướng lên là xong. Thịt rắn được trọng hơn thịt gà. Dân nhậu được gia chủ đãi con rắn ri voi hầm sả thì sướng gấp vạn lần được đãi gà đãi vịt.
Tết nhất ở Nam Bộ, dân tình rất thích món gỏi. Gỏi gà, gỏi vịt, gỏi tôm, gỏi cua, gỏi cá… Thức trộn gỏi là bắp chuối, củ cải, rau muống chẻ, đu đủ nạo, bông súng, bông sen… Đặc biệt dân nhậu rất chuộng các thức gỏi chế từ cá khô, tôm khô, khô lươn, khô rắn. Đôi khi chỉ cần một trái bưởi, bóc ra lấy tép bưởi trộn với tôm khô cũng thành món đãi nhau ngon lành.
Ngày Tết thường sẵn dưa hấu, dân nhậu gặp nhau, cắt hai đầu trái dưa dựng đứng lên, dùng muỗng nạo ruột dưa thành từng miếng, thả vô ít cục nước đá là thành món lẩu dưa, đủ vui với nhau cả buổi.
Chuột ở Nam Bộ cũng được coi là món ngon. Nhiều người nuôi sẵn chuột cống nhum trong nhà, đợi đến ba ngày Tết mới đem ra xào với lá cách hoặc khìa với nước dừa thù tiếp lẫn nhau.
Ngày nay, nói “ăn Bắc, mặc Nam” là nói vậy thôi.
Người Nam Bộ có câu, “nói vậy mà không phải vậy”. Khắp cả nước bây giờ, ở đâu mà việc ăn uống chẳng đơn giản, chẳng cầu kỳ tới chấu. Ăn uống với nước mình là cả một nền văn hóa độc đáo, nói sao cho hết được.

HTT

Chuột kêu rúc rích - HTT

2007-06-29T14:15:00.000-07:00

Tiểu phẩm:

CHUỘT KÊU RÚC RÍCH

Hồ Tĩnh Tâm

Lạ thay là con chuột!
Cắn nát ruộng lúa. Nhá bấy rẫy khoai. Gặm sụm cả kho tàng, bến bãi. Ấy vậy mà con người vẫn phải cầm tinh nó, phải tốn giấy mực vì nó.
Bắt đầu từ tranh làng Hồ chăng? Đám cưới chuột ấy vậy mà cũng linh đình võng lọng. Chỉ cần cúng bác mèo con cá béo là cô dâu, chú rễ và quan viên hai họ, cứ tha hồ mà vênh mặt lên với thiên hạ. Hay là bắt đầu từ chuyện quan thanh liêm về hưu chăng? Cả một đời làm phụ mẫu thanh bạch, nay giã từ quan trường, không còn vướng bận công danh, vậy mà bà lão ngốc thế, can cớ gì không bịa ra quan tuổi sửu; con chuột vàng làm sao to bằng con trâu vàng được. À, mà cũng có thể bắt đầu từ chuyện ngụ ngôn của La Phông Ten được qúa đi chứ! Ôi là Đại hội chuột! Trí tuệ chuột tuyệt qúa! Nhưng ai dám đứng ra đeo chuông vào cổ cho mèo? Chuông chứ có phải cá béo đâu. Đừng có mà chê mèo ngu nhé! Mèo thừa biết cái vòng kim cô của Tôn Ngộ Không lợi hại thế nào, nhưng cá béo thì… quan mèo không chê đâu! Nếu chê của đút thì mèo dại gì lại đứng ra làm quan cho rách việc.
Tôi nhớ câu ca dao dân dã ngày xưa:

Mèo nằm giàn bếp vinh râu
Thấy con chuột chạy lắc đầu hổng ăn.

Không phải mèo chê chuột đâu nhé! Chẳng qua là nó lục bếp no rồi. Khi đã no cành hông thì tới người còn làm biếng, còn dễ dãi, nói chi tới mèo. Dân gian chẳng đã từng nói: ăn no ấm cật, dậm dật khắp nơi là gì.
Thuở nhỏ, tôi vẫn thường nghe ngoại tôi hát ru bài dân ca, phát triển trại ra từ câu ca dao đó. Giai điệu và tiết tấu ngộ lắm, cứ như tiếng mèo kêu ngoao ngoao nơi xó bếp. Lời ca nghe lại càng ngộ hơn rất nhiều.

Mèo nằm giàn bếp tạ lới lới kêu ngoao
Kêu ngoao ngoao kêu ngoao tình rồi kêu ngoao ư
Thấy con chuột chạy hổng bắt lắc đầu
Tạ lới lới kêu ngoao
Kêu ngoao ngoao kêu ngoao tình rồi kêu ngoao ư

Dân gian biến đổi câu ca dao thành bài ca đồng dao hay qúa. Ngoại hát giả tiếng mèo kêu ngoao ngoao nghe mắc tức cười. Nhờ vậy mà chỉ nghe vài lần là tôi nhớ, tôi có vốn để hò hát, vui chơi với đám bạn coi trâu ngoài đồng, ngoài bãi. Tiếng ngoao ngoao đeo dính tuổi thơ tôi tới tận bây giờ.
Có đời thuở nào mèo chê chuột bao giờ. Có chăng là chuột tinh ranh, chuột xỏ mũi mèo, để trẻ con có ca dao mà học.

Con mèo mà leo cây cau
Hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà
Chú chuột đi chợ đàng xa
Mua mắm mua muối giỗ cha chú mèo.

Bài ca dao ấy được Lê Thương phổ nhạc, đưa thêm vào từ chuột chích. Trẻ con thích lắm. Người lớn cũng thích. Nhiều người còn gọi đứa con mới lẩm chẩm biết đi của mình là chuột chích. Nghe thấy nhỏ nhoi, thấy dễ thương, thấy âu yếm lạ lùng.
Nhưng ràng ràng chuột là loài gặm nhấm, vừa láu lỉnh vừa láu cá. Nhát trần thân mà cũng khôn trần thân, nghịch trần thân. Ăn vụng như chớp, phá phách như qủy, gieo dịch bệnh như ma. Nổi tiếng làm vậy, thành ra con người phải đặt “Lý con chuột” dành riêng cho nó.

Chuột chê thóc lép không ăn
Chuột chê nhà dột ra nằm bụi tre.

Điệu lý ấy, trình diễn theo phong cách nhạc trẻ, nghe tưng bừng tới mức, muốn lập tức rủ nhau đàn đúm hội hè để phá phách cho phỉ sức đang xuân. Cái mộc mạc của đời, cái dân dã của người, vận vào thành giai điệu, tiết điệu, hát lên thấy ngời ngợi cái tình lung liêng lúng liếng; thêm dàn nhạc Jaz đệm chát bùm bùm vào là bốc lửa, cháy hết những con mắt trót dại nhìn nhau.
Không hiểu người đời thực bụng khen hay chê giống chuột. Chuột dùng trong y học, là vật thí nghiệm, giúp ta tìm ra phương sách cứu người. Chuột nhảy vô thực đơn là món khoái khẩu, đến mức hóa thành ca dao.

Cần chi cá lóc, cá trê
Thịt chuột, thịt rắn nhậu mê hơn nhiều.

Chao ôi là chuột khìa, chuột nướng, chuột chiên, chuột xào lá cách… Lừng lựng thơm cái mùi thèm nhậu. Nghe đâu ở Úc, người ta đã có chương trình xuất khẩu thịt chuột túi để giúp làm giàu đất nước. Chẳng biết thịt chuột túi xứ tân thế giới ngon tới cỡ nào, chứ chuột đồng, chuột dừa, chuột cống nhum xứ mình thì… đố ai đã lỡ ăn rồi mà quên được.
Chuột ngoài đồng, chuột trên ngọn dừa, đi một lèo, một mách vô ca dao- đi luôn cả vào tình yêu đôi lứa mới lạ.

Chuột kêu rúc rích trong rương
Anh đi cho khéo đụng giường bả hay.

Chữ “rúc rích” gieo vào giữa câu thơ sao mà tài thế. Cứ như đang diễn ra chuyện của con người. Còn sự chân tình của cô Bảy, cô Ba nào đó, sao mà dễ thương. Bà già lỡ nghe được, chắc cũng chỉ còn nước bụm miệng mà cười, mà thông cảm cho lứa đôi tuổi trẻ. Ca dao đôi khi hóm thế. Dám để cho con gái kêu mẹ đẻ là “bả” cơ đấy!
Có điều, nghe chuột xạ rúc rích kêu khách tới lúc nửa đêm thì… cô Ba, cô Bảy ơi, xin nhớ lấy câu này:

Gió Nam non thổi lòn hang chuột
Chuyện lộ rồi dong tuốt luốt anh đi.

Ngặt trời ông địa là chuyện gái trai tình tự lúc đêm hôm. Ca dao của ông bà hết buông ra lại buộc vào, dạy lẽ đời hay quá!

H.T.T.

Cụ Tổ - truyện ngắn hotinhtam

2007-06-29T11:03:00.001-07:00

ta thiền ta

thiền không hết được nhiệm mầu
ta về với gió ru sầu hư vô
một bầu thu nguyệt Nam mô
ái ân trắng cánh sen hồ tĩnh tâm

htt

Truyện ngắn:

CỤ TỔ

Hồ Tĩnh Tâm

Nội kể:
Lối hơn trăm năm về trước, chỗ bến cây gáo có miễu thờ thần hoàng, trước cửa có cặp kỳ lân tượng từ đá xanh, oai vũ lắm. Mùa mưa năm ấy, không hiểu tự làm sao, thường ngày sóng cứ nổi cuồn cuộn trước miễu; tuồng như có cặp rồng trầm mình vùng vẫy. Rồi một đêm dông gió, dân làng nghe sóng đánh đùng đùng thâu đêm, hừng đông thì không ai còn thấy cặp kỳ lân đâu nữa cả. Vào đúng đêm hôm đó cụ tổ ra đời.
Cụ tổ vóc vạc cao lớn, mạnh dạn, cơ bắp nổi có cuồn, sức vật cả trâu cui ngã qụy. Cụ tổ leo cây như sóc, lội nước như rái; cụ lặn một hơi, chấp người ta cả ba hơi. Mấy ông thầy nò còn phải kiếng cụ tổ bằng sư phụ. Một lần có con sấu độc từ Cao Miên lạc xuống, gặp trâu bầy qua sông nó cũng dám lao vào tấn công đục nước. Một cú ngoạm của nó, trâu lớn cách mấy cũng rách toạc cả cuống họng. Một cú quật đuôi của nó, ghe lườn chở mười thiên lúa cũng chìm lỉm. Vậy mà cụ tổ dám thả mài bè chuối, đốt mỡ người dụ nó, phóng liên tiếp hai mũi giáo nhọn lểu vào cuống họng. Cánh câu sấu kiếng cụ cái bao tử, xé ra thấy nhóc nhách các vòng vàng xuyến bạc; hẳn là nó đã tàn sát không biết bao nhiêu người. Nội cái đuôi sấu, vòng vòng lối xóm đủ nhậu rần ì cả đêm. Lại lần khác, có con cọp vằn chột mắt về làng, giữa thanh thiên bạch nhật dám nhảy xổ vào chuồng heo, cõng heo trên trăm ký chạy tuốt vô đồng đưng. Một hôm cụ tổ rình thấy nó chun vô bọng cây nằm ngủ, liền chạy tới, xuống tấn ghị đuôi nó lôi ra. Con cọp gồng sức bươn tới, rống chói lói, ỉa đái vung vít cả ra. Khi kéo được nó ra khỏi bọng cây, cụ tổ buông tay phải rút phắt cây búa, vung tay nện cho nó một cú bể toang hộp sọ, óc văng ra lầy nhầy. Tấm da cọp căng ra rộng hơn cả sãi tay, móng vuốt sắc lem lẻm như lưỡi dao cau.
Dân làng phục nhất là sức ăn của cụ. Chè xôi nước là thức ăn dễ ngán, người lực lưỡng cũng chỉ ăn tới ba bốn chén là cùng, vậy mà cụ tổ ăn một hơi hết cả sãi. Đã nhiều lần người ta múc chè đậu ra chén, xếp san sát cả sãi tay, cụ tổ đứng xổng lưng, bưng từng chén húp sạch bách. Tháng chạp, tới mùa kéo che ép mật, cụ tổ bó một ôm mía lau ba bốn chục cây, riết cứng khừ như cột nhà, vậy mà cụ chỉ vung cây thiết bản có một cái, bó mía đã đứt lìa làm đôi, ngọt như người ta dùng phảng chém cây chuối.
Năm mười chín, cụ tổ được ông Thiên Hộ tuyển làm vệ sĩ, sung vào đội dân binh cảm tử đánh Tây. Ông Thiên Hộ cũng cao lớn dềnh dàng, mặt vuông chành chạnh, mày rồng mắt phụng, xếch ngược lên dữ dằn. Nghe nói ông có luyện thiên linh, dao chém không đứt, đạn bắn không lủng. Danh tiếng ông Thiên Hộ nổi như cồn, người Tây nghe tới tên ông cũng phải sợ.
Mỗi lần xung trận, ông Thiên Hộ múa cây xích đao lao lên trước. Đao múa vù vù, ánh thép loang loáng, tiếng xích rổn rảng như mưa bão. Đạn nhọn của Tây săng đá, không hiểu tự làm sao chưa bao giờ dính tới được một cọng lông chân của ông. Bởi vậy tiếng đồn ông Thiên Hộ có bùa phép càng lúc càng xui khiến người ta tin tưởng, càng khiến người ta ùn ùn kéo về đầu quân rất đông.
Duy chỉ có cụ tổ là không tin vào điều linh thiêng ấy. Cụ tổ dặn đám nghĩa sĩ của mình, Khi xung trận phải dũng mãnh, liều mình như chẳng có, nhưng lúc nào cũng phải nhớ phòng thân cho khéo, lỡ dính đạn Tây thì khó toàn tính mạng. Bởi vậy cụ tổ theo Thiên Hộ tả xung hữu đột, xông pha chinh chiến khắp miền kinh rạch, bưng biền, nhưng lúc nào cũng biết phòng bị trước đạn nhọn của Tây săng đá bắn chiu chiu chát chát. Lối xáp trận của cụ tổ là phục binh, bất ngờ đổ quân đánh nhàu một trận tạt sườn thật nhanh rồi gom quân rút nhẹm. Thiên Hộ khác hẳn. Khi giáp trận, ông dóng trống phất cờ, kéo hết tiền quân hậu quân ào lên như đá băng thác đổ, coi hòn tên mũi đạn nhẹ tựa lông hồng.
Thấy đoàn nghĩa binh càng đánh càng mạnh, Tây săng đá quyết một trận ăn thua đủ. Đại quân của chúng từ Tân Châu, Hồng Ngự hiệp binh kéo tới. Thế mạnh như rồng cuộn. Tới hợp lưu sông Tân Thành, sông Hồng Ngự, chúng cho dừng binh dàn trận. Quân Thôi Hộ từ đất gò đất bãi kéo ra, cặm cờ thủ trận. Thôi Hộ vận bà ba màu đất, dựng đứng xích đao bên hông, sau lưng có cụ tổ là nghĩa tướng, sau nữa là các cơ trưởng, cơ phó, ai nấy đều hùng dũng.
Trước tiền quân của Tây săng đá, chồm hổm hai khẩu đại liên lạ hoắc. Thôi Hộ vẫy tay cho đội nghĩa quân vác mộc gỗ tiến lên. Rồi không hiểu sao, ông ra lệnh cho cụ tổ trở lui chỉ huy hậu quân, chuẩn bị sẵn sàng đánh tiếp cứu. Xong xuôi, ông cho phất cờ đổ quân thốc tới.
Hai cây đại liên nhất loạt sủa ằng ặc từng tràng đạn nhọn veo véo. Đoàn nghĩa binh bị đốn rạp xuống. Riêng Thôi Hộ vẫn lừng lững, không hề hấn mảy may. Khinh thường đạn nhọn không đâm lủng được da thịt của mình, Thôi Hộ thét vang như sấm, múa xích đao tiến lên vọt vọt. Đoàn nghĩa sĩ noi gương ông, múa giáo ào lên, bất chấp hai làn đạn chéo cánh sẻ quạt như quạt lửa. Không biết có tới bao nhiêu người ngã gục. Nhưng Thôi Hộ vẫn lừng lững. Tiền quân của ông thấy vậy lại liều mình băng tới. Lại té sấp rạp rạp như bị người ta phạt lác đồng đưng.
Đang hồi gay cấn, thốt nghe hậu quân của Tây săng đá rối loạn, hàng ngũ nháo nhào túa chạy. Đó là quân của cụ tổ theo mật lệnh của Thiên Hộ tiến binh tập hậu, phá vỡ thế trận của kẻ thù. Lúc gom quân, ai cũng thấy Thiên Hộ dính đạn cùng mình, nhưng chỉ trầy da tróc thịt, chứ không đến nổi trọng thương.
Đoàn nghĩa binh tiếp tục tồn tại được một năm nữa thì tan tác bởi thế cùng lực kiệt.
Cụ tổ trở về làng khi Thôi Hộ đã qua đời. Với sức vóc của mình, cụ tổ trần ra phá rừng mở đất, dần dần tạo nên cơ nghiệp. Tôi là cháu đời thứ sáu của cụ, thuộc về dòng vợ bé của cụ. Nội nói, cụ tổ có tới bốn vợ, hai mươi sáu người con. Cụ thọ hơn trăm tuổi. Năm bảy mươi tuổi cụ còn vác nổi cối đá giã gạo. Năm tám mươi tuổi cụ tổ vẫn đi quyền vun vút, vẫn một mình bủa chài, thả lưới quăng bắt cá hô ngoài sông cái. Chừng thác về trời, cụ tổ cũng ra đi rất nhẹ nhỏm. Buổi chiều cụ kéo miệng nò đổ cá. Buổi tối cụ ngồi uống rượu với ba người bạn nghĩa binh thời Thôi Hộ. Bốn người ăn hết hai con rùa, một con rắn ri voi bằng cầm tay, năm con ếch. Sức ăn như vậy là còn rất khỏe. Vậy mà buổi sáng hôm sau cụ tổ đã ra đi từ lúc nào, nét mặt vẫn hồng hào quắc thước. Mộ cụ tổ là ngôi mộ đá lớn nhất trong khu mộ của dòng họ.
Tương truyền trong dòng họ có chuyện kể về cụ tổ. Ấy là chuyện khi cụ tổ về làng, có thằng quan Tây vận sơ mi trên tỉnh mến mộ danh tiếng cụ tổ, nhiều lần lặn lội xuống xin gặp. Thấy quan Tây vất vả nhiều lần, lại tỏ ý thành thật, cụ tổ đã đồng ý dạy cho ông quan Tây môn xích đao, môn thiết bảng, với điều kiện ông ta phải dạy cho cụ tổ tiếng Tây. Bởi vậy cụ tổ là người đầu tiên trong dòng họ biết tiếng Tây khi chưa rành chữ quốc ngữ. Nhờ vốn tiếng Tây đó, cụ tổ xin được vào học lớp kỹ nghệ Sài Gòn, trở thành thợ máy tàu, máy xe. Ai dè bỉu, chưởi xiên chưởi xéo cụ tổ theo Tây, gặm bánh mì lạt, uống rượu mùi của Tây, cụ tổ cũng chỉ im lặng làm thinh. Mãi sau này, khi đệ tử theo cụ tổ học nghề nhiều hơn học võ, cụ tổ mới nói: Nghĩa binh theo ông Thiên Hộ có đông, nhưng võ khí thô sơ, không đủ mạnh chống lại súng ống rần rộ của Tây săng đá. Muốn thắng Tây, ngoài lòng dũng cảm can trường, cần phát huy kỹ nghệ cho bá tánh. Người Tây giỏi kỹ nghệ thì phải học theo người Tây. Cái chí phục quốc không thể nôn nóng, tính ngày một ngày hai. Còn ông Tây vận đồ sơ mi trên tỉnh, nghe nói ông ta là học giả, qua nước ta nghiên cứu văn hóa, ông ta không phải là người xấu. Không phải người xấu thì đích là người tốt, cần phải kết bạn để hiểu hơn về người Tây mà tìm cách đánh Tây. Ông nội tôi sau này noi theo chí hướng của cụ tổ, cũng theo học thợ máy, rồi làm sốp phơ chạy xe máy than đường liên tỉnh. Sau này ông nội có hẳn mấy chiếc xe máy than chạy phành phạch, cũng kể là người tân tiến của thời kỹ nghệ.
Ngày tôi lên đường tòng quân, tôi theo ông nội ra thắp nhang vái lạy mộ tổ. Thấy phía sau ngôi mộ cụ tổ có lùm cây rậm rạp, tôi xin nội cho dọn sạch lùm cây ấy đi để lấy đức trước khi vô bưng biền. Nội cản lại, biểu trong lùm cây ấy có con rắn rồng tá túc đã ngoài hai chục năm, đã thành linh xà coi giữ khu mộ dòng tộc. Hơn chục năm nay, quanh quanh cuộc đất khu mộ tổ không hề có lấy một con chuột, con chồn, con cáo. Trong dòng họ, những ai biết tới con rắn ấy đều gọi là ông rồng. Ông rồng lột xác mỗi năm một lần. Xác vảy của ông vắt trên lùm cây sau ngôi mộ cụ tổ, dài tới hơn sãi ruởi tay người lớn. Rất ít ai được thấy ông rồng, họa lắm mỗi năm mới có một hai người may mắn nhìn thấy. Những người nhìn thấy đều nói, ông rồng mọc râu trên đầu, giống hệt con rồng họa trong ngôi từ đường thờ tổ. Nhưng có nhiều người nói ngược lại, cho rằng ông rồng không phải là rắn rồng, mà là rắn hổ ngựa, biết quăng mình lao vù vù như ngựa phi trên cây cỏ, bởi vậy ông mới sống tới mấy chục năm. Nghe đâu vào năm lũ lớn, đói kém tràn lan, sinh đạo tặc khắp nơi, có kẻ mò tới khu mộ tổ tính quật mồ kiếm chác. Khi xà beng vừa chạm vào mặt gạch, kẻ đạo chích thấy ràng ràng ông hổ ngựa ngóc cao đầu sau khu mộ tổ, bành mang phun khè khè dọa nạt. Kẻ đạo chích hết hồn vùng chạy, vấp nhằm rễ cây té lăn bất tỉnh. Sáng ngày được người dòng họ tôi vực dậy, y nói năng ngơ ngơ ngáo ngáo như người mất hồn. Từ đó tiếng đồn khu mộ tổ dòng họ tôi có linh xà coi giữ mới lan truyền khắp nơi.
Nội nói tôi tuổi rồng là núp tuổi cụ tổ, mạng dương, số hên lắm. Chẳng biết có phải vậy không mà tôi khoác áo lính bấy nhiêu năm không hề dính miểng bom, miểng pháo, không hề đạp nhằm mìn hay dính đạn nhọn lấy một lần. Duy nhất vào mùa nước nổi năm 72, tôi đi trinh sát mở tuyến với tay thông tin vô tuyến điện, đang đi thì nghe tiếng thét ré lên sợ hãi. Nhìn qua lùm cây, tôi thấy một cô gái đứng chết trân trên gò đất, trước một con hổ chúa đang ngóc đầu bành mang phun nọc phè phè. Con rắn to như bắp tay nằm ngoằn ngoèo dưới đất. Không hiểu sao lúc đó tôi nổi gan cùng mình, dám rẽ lùm cây bước qua, nhìn thẳng vào con rắn. Tôi với con rắn nhìn nhau chừng gần một phút. Tụ nhiên con rắn cuộn người lại, không còn ngóc đầu đe dọa. Con rắn nằm im chừng tàn nửa điếu thuốc, rồi từ từ duỗi thân hình trườn vô lùm ô rô.
Sau này tôi mô tả lại hình dạng, màu sắc của con rắn ấy cho ông thầy thuốc rắn nghe, ông thầy cho tôi biết, đó là thứ rắn biết phun nọc độc vào mắt bất cứ con mồi nào, hay bất cứ con vật nào dám đe dọa tính mạng của nó. Nọc loài rắn ấy giết chết cả trâu bò chứ đừng nói tới người. Ông thầy thuốc rắn tặng tôi mấy liều thuốc rắn hộ thân rồi nói: số tôi có thánh nhân phù trợ.
Tôi nghĩ, thánh nhân phù trợ cho tôi chính là cụ tổ chứ còn ai vào đó.

H.T.T.

thơ hotinhtam

2007-06-29T03:36:00.000-07:00

gió trăng gọi mãi tên mình
đường xa nhân ngãi vô tình được chăng
h.t.t.

ruổi rong theo gió dặm đường
lên rừng xuống biển vô thường với ai
bụi trần nhuốm bạc tóc tai
mòn con mắt đợi dám sai tấc lòng
kiếp này trót đã long đong
Thì thơ với rượu còn mong nỗi gì
giật mình ngẫm có tình chi
thoắt hoa sen trắng mùa thi sĩ về

h.t.t.

Chợp trăng thu
tĩnh tâm

Đất chong mặt Phật lên trời
Chiều day dứt tím một đời thân ta
Nỗi buồn ám ảnh lá đa
Nam mô Bồ Tát vàng da thịt mình

Bìm bìm đeo kiếp chúng sinh
Tang bồng giọt lệ
phiêu linh cõi thiền
Tơ chùng bấm nỗi niềm riêng
Rưng rưng trời đất
chao nghiêng đêm gầy

Người đi chiếc bóng còn đây
Hình hài cát bụi rắc đầy trên sông
Mắt nhìn gói cả thinh không
Chứa trong khoảnh khắc
mênh mông dòng đời
Giật mình ta gọi ta ơi
Có chăng thu nguyệt giữa trời tương tư
Đèo bòng nửa thực nửa hư
Thực như cõi phật hư như cõi người

Thỉnh hồi chuông đỏ con ngươi
Khói hương lãng đãng buồn rười rượi trôi
Thu vừa chợp bóng trăng thôi
A Di Đà Phật ta hồi hộp ta!

hotinhtam